De Europese Raad speelt een belangrijke rol bij bepaalde benoemingsprocedures voor prominente functies op EU-niveau. Hij moet namelijk:
- de voorzitter van de Europese Raad verkiezen
- de voorzitter van de Europese Commissie voordragen
- de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid benoemen
- alle leden van de Commissie als college officieel benoemen
- de directie, met inbegrip van de president, van de Europese Centrale Bank (ECB) benoemen
Voorzitter van de Europese Raad
De huidige voorzitter van de Europese Raad is Donald Tusk. Hij is op 1 december 2014 aangetreden als opvolger van Herman Van Rompuy.
Verkiezing van de voorzitter van de Europese Raad
De Europese Raad verkiest zelf zijn voorzitter. Dit gebeurt bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen. De voorzitter bekleedt het ambt voor een termijn van 2,5 jaar, die éénmaal kan worden verlengd.
Voordracht van de voorzitter van de Europese Commissie
Na de verkiezingen van het Europees Parlement moet de Europese Raad een kandidaat voor het ambt van voorzitter van de Europese Commissie voordragen. Bij het kiezen van zijn kandidaat houdt de Europese Raad rekening met de resultaten van de verkiezingen van het Europees Parlement.
Het Europees Parlement moet zijn goedkeuring hechten aan de voorgedragen kandidaat, en wel bij meerderheid van zijn leden (minimaal 376 EP-leden). Indien de kandidaat van de Europese Raad bij de stemming in het Parlement geen meerderheid behaalt, moet de Europese Raad een nieuwe kandidaat voordragen. Dit moet gebeuren binnen een maand na de verwerping in het Parlement.
Het Europees Parlement gebruikt dan dezelfde procedure - stemming bij meerderheid van alle leden - om de nieuwe voorgedragen kandidaat goed te keuren.
Deze procedure staat beschreven in artikel 17 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU).
Benoeming van de hoge vertegenwoordiger
De Europese Raad is verantwoordelijk voor het benoemen van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Het besluit over de voorgedragen kandidaat moet met gekwalificeerde meerderheid worden genomen.
De Europese Raad kan eveneens met gekwalificeerde meerderheid besluiten de ambtstermijn van 5 jaar van de hoge vertegenwoordiger te beëindigen.
Deze procedure staat beschreven in artikel 18 van het VEU.
Benoeming van de Europese Commissie
De volledige Europese Commissie wordt officieel benoemd door de Europese Raad. De Commissievoorzitter, de hoge vertegenwoordiger en de overige leden van de Commissie worden als college ter goedkeuring onderworpen aan een stemming van het Europees Parlement (meerderheid van uitgebrachte stemmen).
Als het Parlement zijn goedkeuring heeft gegeven, wordt de Europese Commissie officieel benoemd door de Europese Raad. De Europese Raad moet met gekwalificeerde meerderheid besluiten.
Deze procedure staat beschreven in artikel 17 van het VEU.
Infographic - Benoeming van de directie van de ECB
Zie volledige infographic