Program InvestEU przyjęty przez Radę

Dzisiaj Rada przyjęła InvestEU, nowy unijny program inwestycyjny.

W programie połączone zostały różne instrumenty finansowe, które są obecnie stosowane do wspierania inwestycji w UE. Opierając się na sukcesie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, program ma służyć uruchomieniu inwestycji publicznych i prywatnych w UE za pomocą gwarancji z budżetu UE opiewającej na kwotę 26,6 mld EUR. Gwarancja ta będzie wspierać projekty inwestycyjne realizowane przez partnerów finansowych, takich jak Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), krajowe banki prorozwojowe i międzynarodowe instytucje finansowe.

Oczekuje się, że dzięki efektowi mnożnikowemu program InvestEU pomoże uruchomić ponad 370 mld EUR dodatkowych inwestycji w ciągu następnych siedmiu lat i przyczyni się do ożywienia gospodarczego, jak również do realizacji średnio- i długoterminowych priorytetów polityki UE, w tym transformacji ekologicznej i cyfrowej.

Uruchomienie inwestycji w Europie ma kluczowe znaczenie dla ożywienia gospodarczego i osiągnięcia naszych długofalowych celów. Program InvestEU odegra ważną rolę w tym względzie, pomagając w finansowaniu projektów, które przyczyniają się do budowania bardziej ekologicznych i cyfrowych społeczeństw, wspierają innowacje i MŚP oraz sprzyjają włączeniu społecznemu. Oczekuję, że proces wdrażania przebiegnie sprawnie, tak by pierwsze projekty korzystające z tego programu mogły ruszyć jak najszybciej.

João Leão, portugalski minister finansów

Gwarancja z budżetu UE zostanie orientacyjnie podzielona w ramach programu InvestEU pomiędzy cztery segmenty polityki:

• zrównoważona infrastruktura (na przykład projekty dotyczące zrównoważonej energii, łączności cyfrowej, transportu i gospodarki o obiegu zamkniętym): 37,8%
• badania naukowe, innowacje i cyfryzacja (na przykład transfer wyników badań naukowych na rynek, projekty dotyczące sztucznej inteligencji): 25,1%
• MŚP (ułatwianie dostępu MŚP do finansowania): 26,4%
• inwestycje społeczne i umiejętności (na przykład projekty dotyczące kształcenia i szkolenia, mieszkań socjalnych i opieki zdrowotnej): 10,6%.

W ramach wszystkich segmentów można też wspierać inwestycje o strategicznym znaczeniu dla UE.

Aby zapewnić wsparcie dla transformacji ekologicznej UE, co najmniej 30% inwestycji z programu InvestEU będzie się przyczyniać do realizacji unijnych działań w dziedzinie klimatu. System sprawiedliwej transformacji, ustanowiony horyzontalnie we wszystkich segmentach polityki, będzie zapewniał wsparcie dla terytoriów najbardziej dotkniętych transformacją służącą osiągnięciu celów klimatycznych UE.

Co więcej, aby otrzymać finansowanie, projekty inwestycyjne muszą być realizowane zgodnie z zasadą „nie czyń poważnych szkód”. Należy też zadbać o to, by projekty nie szkodziły realizacji celów środowiskowych UE.

Program InvestEU będzie mógł zapewniać wsparcie kapitałowe dla MŚP dotkniętych kryzysem związanym z Covid-19, pod warunkiem że nie znalazły się one w trudnej sytuacji z punktu widzenia pomocy państwa już pod koniec 2019 r.

Państwa członkowskie będą mogły wykorzystywać program InvestEU do realizacji części swoich planów odbudowy i zwiększania odporności w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Będą miały również możliwość skierowania części swoich funduszy strukturalnych do programu InvestEU w celu uruchomienia dodatkowych inwestycji.

Co dalej?

Rozporządzenie ustanawiające program InvestEU ma wejść w życie na początku kwietnia, a następnie Komisja zakończy niezbędne procedury z partnerami wykonawczymi.

Firmy i promotorzy projektów powinni móc zacząć składać wnioski o finansowanie jeszcze w pierwszej połowie 2021 r.

• Rozporządzenie ustanawiające program InvestEU