- voortzetting en verdere ontwikkeling van de strategie van het Witboek ten einde de groei te verstevigen, het concurrentievermogen van de Europese economie en de kwaliteit van het milieu in de Europese Unie te verbeteren en, gelet op de nog steeds onaanvaardbaar hoge werkloosheid, meer werkgelegenheid voor de mensen te creëren ;

- waarborging van duurzame stabiliteit en een duurzame vrede op het Europese continent en in de aangrenzende regio's, terwijl de toekomstige toetreding van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa wordt voorbereid en gelijklopend daarmee de geprivilegieerde betrekkingen tussen de Unie en de andere buurlanden, in het bijzonder die van het Middellandse-Zeegebied, worden verdiept ;

- versterking van het optreden van de Unie op het gebied van de interne veiligheid, waarbij de voor de samenwerking op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken noodzakelijke juridische en operationele middelen ter beschikking gesteld worden, met name door het sluiten van de Europol-Overeenkomst onder het Franse Voorzitterschap ;

- versterking van de democratische legitimiteit van de Unie en consequente inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, alsook ontwikkeling van de verschillende aspecten van het burgerschap van de Unie, opdat de werkwijze van de Unie-organen doorzichtiger wordt, de voordelen van het lidmaatschap van de Unie voor de mensen duidelijker worden en zo de aanvaarding van de Unie door de burgers wordt bevorderd.

De bestrijding van de werkloosheid en de gelijkheid van kansen voor mannen en vrouwen blijven ook in de toekomst de belangrijkste opgave van de Europese Unie en haar Lid-Staten. De huidige opleving van de conjunctuur maakt de oplossing van dat probleem gemakkelijker. De opleving alleen echter lost de werkgelegenheid- en werkloosheidsproblemen in Europa niet op. Daarom zijn voor de oplossing van de structurele problemen verdere inspanningen nodig. In dit verband speelt de dialoog tussen de sociale partners en de politiek een belangrijke rol, waarbij iedere partij haar verantwoordelijkheid ten volle dient te aanvaarden.

De te treffen maatregelen moeten de volgende vijf prioritaire gebieden bestrijken :

3) De indirecte loonkosten moeten zodanig worden beperkt dat dit merkbaar van invloed is op besluiten betreffende het in dienst nemen van werknemers, meer bepaald ongeschoolde werknemers. Het probleem van de indirecte loonkosten kan alleen door een gemeenschappelijke inspanning van bedrijfsleven, vakbonden en politiek worden opgelost.

4) Verbetering van de effectiviteit van het arbeidsmarktbeleid :

De effectiviteit van het werkgelegenheidsbeleid moet verhoogd worden door het vermijden van praktijken die een nadelige uitwerking hebben op de bereidheid tot werken en door de overgang van een passief naar een actief arbeidsmarktbeleid. De individuele prikkel om voortdurend op de algemene arbeidsmarkt naar werk te zoeken, moet behouden blijven. Dit moet vooral in acht genomen worden bij de uitwerking van inkomensondersteunende maatregelen.

De instrumenten van het arbeidsmarktbeleid moeten op gezette tijden op hun noodzakelijkheid en doeltreffendheid worden getoetst.

5) Verbetering van de maatregelen ten behoeve van groepen die in bijzondere mate door de werkloosheid getroffen worden :

Bijzondere inspanningen zijn noodzakelijk ten behoeve van jongeren, in het bijzonder schoolverlaters, die vrijwel geen enkele kwalificatie hebben, door hun of werk of een opleiding aan te bieden.

De bestrijding van langdurige werkloosheid moet één van de voornaamste onderdelen van het arbeidsmarktbeleid vormen. Overeenkomstig de sterk verschillende groepen en behoeften van de langdurig werklozen zijn hierbij uiteenlopende maatregelen op het terrein van het arbeidsmarktbeleid vereist.

Bijzondere aandacht verdient ook de moeilijke situatie waarin werkloze vrouwen en oudere werknemers zich bevinden.

Aan de hand van de eerste verslagen moet enerzijds worden nagegaan welke effecten belastingmaatregelen en bijstandsstelsels hebben op de bereidheid tot het aanbieden van werk en tot deelname aan het arbeidsproces en anderzijds welk verband er bestaat tussen economische groei en milieu en de gevolgen daarvan voor het economische beleid. De Europese Raad neemt met belangstelling kennis van de door Voorzitter Delors verstrekte informatie over de veranderingen in het huidige model van economische groei en economische doelstellingen vanuit het oogpunt van milieu en tijdmanagement.

Tevens heeft de Europese Raad kennis genomen van de ervaringen van Denemarken, Ierland en Portugal bij de ontwikkeling van een kader op nationaal niveau en van structuren en werkwijzen op lokaal niveau teneinde aldus een geïntegreerd concept voor een ontwikkeling op lokaal niveau te ondersteunen.

De Europese Unie is nauwelijks een jaar geleden de tweede fase van de Economische en Monetaire Unie binnengetreden. De nieuwe instrumenten die het Verdrag biedt voor de versteviging van de convergentie van onze economieën worden consequent benut om het Europese eenmakingsproces ook op economisch en monetair gebied krachtig te doen vorderen. De nieuwe procedures hebben in de Lid-Staten de gevoeligheid voor een duurzame stabiliteitspolitiek en een strikte begrotingsdiscipline versterkt. Reeds in de tweede fase oefent het Verdrag zijn stabiliserende werking uit. De bij deze fase horende taak - een met het stabiliteitsstreven strokende voorbereiding van de Economische en Monetaire Unie - wordt vervuld.

Sinds de Europese Raad van Korfoe zijn er duidelijke successen geboekt bij het streven naar betrouwbare convergentie. Op het gebied van de stabiliteit van de prijzen en wisselkoersen werd aanzienlijke vooruitgang bereikt. Ook de tekorten op de overheidsbegrotingen gaan in de meeste Lid-Staten geleidelijk weer in dalende lijn. Daardoor heeft de economische groei in de Gemeenschap aan dynamiek gewonnen. Van deze ontwikkeling moet gebruik worden gemaakt voor de verdere verbetering van de convergentie als absolute voorwaarde voor de overgang naar de eindfase van de Economische en Monetaire Unie. Daarbij is een strikte interpretatie van de convergentiescriteria overeenkomstig het Verdrag van Maastricht onmisbaar teneinde betrouwbare grondslagen te scheppen voor een Economische en Monetaire Unie zonder storingen.

Hoogste prioriteit is thans de verwezenlijking van de in de nationale convergentieprogramma's genoemde consolidatiedoelstellingen. Vooral de structurele tekorten moeten duidelijk teruggedrongen worden, zodat verdere stijging van de overheidsschuld voorkomen wordt. Nieuwe inflatoire tendensen moeten door het monetair beleid tijdig worden voorkomen. De Lid-Staten waar het inflatiepercentage nog hoog is, moeten meer inspanningen leveren om tot stabilisatie te komen.

De Europese Raad hecht zijn goedkeuring aan het door de ECOFIN-Raad voorgelegde verslag over de tenuitvoerlegging van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, die hebben bijgedragen tot een gunstiger economische ontwikkeling.

3. CO₂/energiebelasting

De Europese Raad heeft kennis genomen van het voornemen van de Commissie om richtsnoeren voor te leggen waarmee elke Lid-Staat die zulks wenst op basis van gemeenschappelijke parameters een CO₂/energiebelasting kan heffen. De Raad ECOFIN krijgt de opdracht de desbetreffende parameters te onderzoeken.

De Europese Raad verheugt zich over de indiening van het verslag van de Groep Persoonlijke Vertegenwoordigers. Hij bevestigt dat er reeds een begin is gemaakt, dan wel binnenkort zal worden gemaakt, met de uitvoering van de elf in Korfoe vastgestelde projecten en van de drie nieuwe projecten die betrekking hebben op de Noordse Lid-Staten en Ierland. In BIJLAGE I is de lijst opgenomen van de prioritaire projecten op het gebied van verkeer en energie. Wat betreft de verdere aanpak sluit de Europese Raad zich aan bij de belangrijkste aanbevelingen van het verslag van de Groep Christophersen (zie BIJLAGE II).

De Europese Raad juicht de vorderingen toe die bij de selectie van grote grensoverschrijdende projecten, vooral met Midden- en Oost-Europa en in het Middellandse-Zeegebied, zijn geboekt. Hij beklemtoont het belang van verkeersmanagementsystemen, in het bijzonder op het gebied van het luchtverkeer.

De Europese Raad verheugt zich erover dat bij de Europese Investeringsbank een speciaal loket gecreëerd is voor de financiering van transeuropese netwerken, zoals in BIJLAGE III bij deze conclusies is beschreven. De Lid-Staten, de Commissie en de Europese Investeringsbank zullen de vooruitgang bij de financiering van de prioritaire projecten blijven volgen. Hij deelt de opvatting van de Groep dat voor elk project de financieringsvoorwaarden getoetst moeten worden.

De Europese Raad juicht het toe dat vanaf 1995 uitvoering wordt gegeven aan de prioritaire plannen op het gebied van de verkeersinfrastructuur, met name voor de spoorwegen.

De Europese Raad verzoekt de ECOFIN-Raad, op voorstel van de Commissie de nodige besluiten vast te stellen om de thans beschikbare financiële middelen voor de transeuropese netwerken aan te vullen.

De Europese Raad onderstreept de vaststelling van de Groep dat de hindernissen in de meeste gevallen van juridische en administratieve aard zijn, en roept de Commissie en de Lid-Staten op passende maatregelen te nemen om deze hindernissen uit de weg te ruimen.

De Europese Raad verzoekt het Europees Parlement en de Raad spoedig de nodige besluiten over de beleidslijnen voor verkeer en energie te nemen om een duurzaam kader voor de activiteit van de Unie op dit gebied te scheppen.

De Europese Raad wijst erop dat in het actieplan van de Commissie "Europa op weg naar de informatiemaatschappij" en in de conclusies van de Ministers van Industrie en Telecommunicatie de lijnen zijn uitgezet voor de inrichting van de informatiemaatschappij. De Europese Raad ziet het beginselbesluit om de telecommunicatie-infrastructuur voor 1 januari 1998 te liberaliseren als een beslissende stap op de weg naar de totstandbrenging van toekomstgerichte informatie-infrastructuren. Hij onderstreept in dit verband de betekenis van nieuwe diensten en vormen van informatie, alsmede de rol van de audiovisuele sector in zijn culturele dimensie. In dit verband verzoekt de Europese Raad de Commissie om tegen zijn volgende zitting voorstellen tot herziening van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" en voor een nieuwe MEDIA-programma uit te werken.

De Europese Raad onderstreept de rol van de particuliere sector bij het opzetten en financieren van informatie-infrastructuren. Hij verzoekt de Lid-Staten een gunstig klimaat voor dergelijke initiatieven te scheppen. De internationale samenwerking moet verder versterkt worden, vooral met het oog op Midden- en Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied. De Europese Raad verzoekt de Commissie voorstellen dienaangaande in te dienen.

De Europese Raad verzoekt de Ministers van Industrie en Telecommunicatie de verdere maatregelen te coördineren en te begeleiden. Hij verzoekt de Raad de nog nodige juridische kadervoorwaarden - op gebieden zoals gegevensbescherming en bescherming van intellectuele eigendom - met bekwame spoed tot stand te brengen.

De Europese Raad juicht de G-7-Ministerconferentie over de mondiale informatiemaatschappij toe, die in februari 1995 in Brussel plaatsvindt.

De Europese Raad onderstreept, in overeenstemming met het verslag van de Commissie, het belang van de interne markt. Het is thans zaak, voor een uniforme en effectieve toepassing van de interne-marktvoorschriften te zorgen.

De Europese Raad is voornemens ook in de toekomst bijzondere aandacht te besteden aan vraagstukken inzake het concurrentievermogen van de Europese economie, zoals in het Witboek van de Commissie beschreven. In deze context juicht hij het voornemen van de Commissie toe om een Groep op Hoog Niveau op te richten die zich met deze kwesties bezighoudt en passende verslagen voorlegt.

De Europese Raad neemt er voorts nota van dat de Groep op Hoog Niveau inzake vereenvoudiging in wetgeving en administratie (Groep Deregulering) bij de Commissie haar werkzaamheden heeft aangevangen. Hij benadrukt de noodzaak communautaire en nationale regelgevingen te toetsen op overregulering. Hij verzoekt de Groep tegen juni 1995 een verslag voor te leggen.

De Europese Raad juicht de resolutie van de Raad van 10 oktober 1994 toe, die in het bijzonder is gericht op het wegnemen van juridische en bureaucratische belemmeringen voor het midden- en kleinbedrijf.

De Europese Raad verzoekt de Raad en de Commissie verder te werken aan de regelgeving betreffende biotechnologie. De resultaten moeten ten volle recht doen aan de noodzaak de gezondheid en het milieu te beschermen en het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven veilig te stellen.

De Europese Raad verzoekt de Raad dringend voor het eind van het jaar, met volledige inachtneming van de bij de toetredingsonderhandelingen aangenomen verklaring inzake visserij en het acquis communautaire in de visserijsector, niet-bureaucratische, gemeenschappelijke maatregelen voor alle vissersvaartuigen van de Gemeenschap te treffen en daarbij, met inachtneming van de noodzaak de visserij-inspanning niet te verhogen, de voorwaarden vast te leggen voor de toegang tot de zones en bestanden waarvoor - krachtens de Akte van Toetreding van Spanje en Portugal - bijzondere bepalingen gelden.

De Europese Raad heeft zijn voldoening uitgesproken over de verslagen van de Premiers van het Verenigd Koninkrijk en van Ierland over de vorderingen in het vredesproces.

De Europese Raad neemt met grote voldoening kennis van de jongste, historisch belangrijke ontwikkelingen in Noord-Ierland en verklaart opnieuw dat moet worden gewaarborgd dat het vredesproces onomkeerbaar is. De Europese Raad bevestigt de verplichting van de Europese Unie om deze unieke kans op verzoening en economisch herstel te steunen.

De Europese Raad heeft principiële overeenstemming bereikt over een meerjarenprogramma en over de beschikbaarstelling van extra middelen ten bedrage van 300 miljoen ecu ter ondersteuning op de gebieden van stads- en plattelandssanering, werkgelegenheid, grensoverschrijdende ontwikkeling, sociale integratie en bevordering van investeringen.

Het programma is van toepassing op Noord-Ierland en de grensgebieden in het zuiden ; het zal een aanvullend karakter dragen, streeft het hoofddoel van verzoening na en komt op rechtvaardige en evenwichtige wijze ten goede aan beide gemeenschappen, en wel vooral aan die gebieden en bevolkingsgroepen waar de behoeften het grootst zijn.

De Europese Raad heeft kennis genomen van de toezegging van de Regeringen van het Verenigd Koninkrijk en van Ierland om de bestaande communautaire programma's in het kader van de huidige plannen te herschikken ten einde in te spelen op de nieuwe uitdagingen en kansen die het vredesproces biedt.

De Europese Raad bevestigt de conclusies van de Europese Raden van Kopenhagen en Korfoe dat de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa lid van de Europese Unie kunnen worden, indien zij dat wensen en zodra zij in staat zijn om aan de daaraan verbonden voorwaarden te voldoen.

De Europese Raad heeft besloten het proces van verdere toenadering van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa extra dynamiek en kwaliteit mee te geven. Hij doet dit in het besef dat de institutionele voorwaarden voor een vlot functioneren van de Unie moeten worden geschapen tijdens de Regeringsconferentie in 1996, die daartoe voor het begin van de toetredingsonderhandelingen moet plaatsvinden. De Europese Raad heeft besloten tot een algemene strategie voor de verdere toenadering van deze landen tot de Europese Unie, welke strategie op verzoek van de Europese Raad van Korfoe door de Raad en de Commissie was voorgelegd (zie BIJLAGE IV).

Deze strategie is toegesneden op de behoeften van de landen waarmee Europa-overeenkomsten zijn gesloten, en zal worden toegepast op andere landen waarmee in de toekomst dergelijke overeenkomsten zullen worden gesloten.

De Europese Raad verzoekt de Commissie en de Raad al het nodige te doen om onder het Franse Voorzitterschap met de Baltische Staten en Slovenië Europa-overeenkomsten te kunnen sluiten, ten einde aldus ook deze Staten bij de toenaderingsstrategie te kunnen betrekken.

De door de Europese Raad overeengekomen strategie wordt politiek geïmplementeerd door tussen de geassocieerde Staten en de Instellingen van de Europese Unie "gestructureerde betrekkingen" in het leven te roepen, die het wederzijds vertrouwen versterken en die een kader zullen scheppen voor de behandeling van onderwerpen van gemeenschappelijk belang.

Essentieel in de toenaderingsstrategie is de voorbereiding van de geassocieerde Staten op hun integratie in de interne markt van de Unie.

De Europese Raad verzoekt de Commissie tijdig voor zijn volgende zitting hierover een witboek voor te leggen en jaarlijks aan de Raad Algemene Zaken een verslag voor te leggen over de voortgang van de tenuitvoerlegging van de vastgestelde toenaderingsstrategie, met name de stapsgewijze overname van de regelgeving inzake de interne markt.

Bovendien verzoekt de Europese Raad de Commissie om zo spoedig mogelijk de door de Raad gewenste uitvoerige analyse van de effecten van de uitbreiding in het kader van het huidige beleid van de Unie en van de verdere ontwikkeling daarvan voor te leggen.

Voorts verzoekt de Europese Raad de Commissie, in de loop van 1995 een studie voor te leggen over de middelen voor de ontwikkeling van de betrekkingen op landbouwgebied tussen de Europese Unie en de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa met het oog op de toekomstige toetreding.

De toenadering tot de interne markt wordt aangevuld met een reeks maatregelen die erop gericht zijn de integratie te bevorderen via de ontwikkeling van de infrastructuur en van de samenwerking op vooral gebieden met een transeuropese dimensie (energie, milieu, verkeer, wetenschap, techniek, enz.), alsmede op het stuk van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en justitie en binnenlandse zaken. Via het PHARE-programma, dat overeenkomstig de vastgestelde toenaderingsstrategie van passende middelen wordt voorzien binnen een meerjaren-financieringskader, zal daartoe financiële steun worden verleend.

De Staatshoofden en Regeringsleiders zijn zich bewust van de rol van de regionale samenwerking in de Unie en onderstrepen de betekenis van een dergelijke samenwerking tussen de geassocieerde Staten voor de bevordering van de economische ontwikkeling en van betrekkingen van goed nabuurschap. De Raad heeft derhalve een programma ter bevordering van deze samenwerking aangenomen. Dat programma zal ook tot de verwezenlijking van de doelstellingen van het Stabiliteitspact bijdragen.

De Europese Raad is van mening dat deze strategie de Unie en de geassocieerde landen zal helpen bij de voorbereiding op hun toetreding en het vermogen van de geassocieerde landen zal versterken om hun verantwoordelijkheden als toekomstige Lid-Staat op zich te nemen.

De Europese Raad ziet de toenadering van de Staten van Midden- en Oost-Europa tot de Europese Unie en de WEU als een bijdrage tot de veiligheid en stabiliteit in Europa. De Europese Raad juicht in dit verband het voornemen van de WEU toe om overleg te plegen over de nieuwe toestand op het gebied van de veiligheid in Europa, met inbegrip van het voorstel een Witboek over de veiligheid in Europa op te stellen.

Het Middellandse-Zeegebied vormt voor de Europese Unie een prioritair gebied van strategische betekenis.

De Europese Raad verheugt zich dan ook over het verslag van de Raad (zie bijlage V), dat deze na het verzoek daartoe op Korfoe op basis van een mededeling van de Commissie heeft opgesteld ; voorts bevestigt hij dat de Europese Unie bereid is de landen van het Middellandse-Zeegebied te steunen in het streven hun regio geleidelijk te ontwikkelen tot een zone van vrede, stabiliteit, welvaart en samenwerking, en hiertoe een partnerschap "Europa/Middellandse-Zeegebied" tot stand te brengen, passende overeenkomsten te ontwikkelen, de handelsbetrekkingen tussen de partijen geleidelijk te versterken, onder meer op basis van de resultaten van de Uruguay-Ronde, alsook met het oog op de veranderende prioriteiten van de Gemeenschap een passend evenwicht bij de geografische verdeling van de financiële verplichtingen van de Gemeenschap in acht te nemen.

De Europese Raad herinnert aan zijn besluit van Korfoe om de onderhandelingen met Marokko, Tunesië en Israël voor het einde van het jaar af te ronden.

Voorts juicht de Europese Raad het voornemen van het toekomstige Spaanse Voorzitterschap toe om in de tweede helft van 1995 een Euro-mediterrane Ministerconferentie bijeen te roepen waaraan alle betrokken mediterrane landen zullen deelnemen, evenals het voornemen van het Franse Voorzitterschap om hoge prioriteit aan de intensieve voorbereiding van deze Conferentie te verlenen. De Conferentie moet een diepgaande bespreking van de toekomstige betrekkingen tussen de Unie en de Middellandse-Zeelanden mogelijk maken, waarbij alle belangrijke kwesties op politiek, economisch, sociaal en cultureel gebied aan de orde zullen komen.

De Conferentie dient overeenstemming te bereiken over een reeks economische en politieke richtsnoeren voor Euro-mediterrane samenwerking tot in de volgende eeuw en zal een permanente en op gezette tijden plaats hebbende dialoog over alle onderwerpen van gemeenschappelijk belang invoeren.

De Europese Raad spreekt zijn bezorgdheid uit over de opkomende extremistische en fundamentalistische krachten in vele Noordafrikaanse landen. De Europese Unie moet in haar beleid rekening houden met deze ontwikkelingen.

De Europese Raad gaat ervan uit dat Israël, gezien zijn hoge ontwikkelingsniveau, op basis van wederkerigheid en het gemeenschappelijke belang in de betrekkingen met de Europese Unie een bevoorrechte plaats krijgt. Daardoor zal ook de regionale economische ontwikkeling in het Nabije Oosten, waaronder de Palestijnse gebieden, versterkt worden. De Europese Raad verzoekt de Raad en de Commissie hem op zijn volgende bijeenkomst verslag uit te brengen over hetgeen is ondernomen.

De Europese Raad is het erover eens dat de Europese Unie als grootste internationale donor ook in de toekomst een doorslaggevende politieke en economische bijdrage zal blijven leveren tot de ondersteuning van het vredesproces in het Nabije Oosten, met name bij de opbouw in de Palestijnse gebieden.

De Europese Raad verheugt zich over de sluiting van het Iraëlisch-Jordaanse vredesverdrag, dat de positieve ontwikkeling in de betrekkingen tussen de beide landen consolideert en bevestigt.

De Europese Raad heeft hierover een afzonderlijke verklaring afgelegd.

De Europese Raad heeft in een persmededeling zijn bezorgdheid uitgesproken over de veroordeling van vrij gekozen afgevaardigden in Turkije en erop aangedrongen dat de mensenrechten worden nageleefd.

De Europese Raad betreurt het dat op de bijeenkomst van de Staatshoofden en Regeringsleiders van de CVSE op 5 en 6.12.1994 in Boedapest geen overeenstemming over de situatie in het voormalige Joegoslavië werd bereikt. Hij verwelkomt met nadruk de op initiatief van de Voorzitter van de Europese Raad tot stand gekomen oproep tot het verlenen van humanitaire hulp, in het bijzonder voor de regio van Bihac.

De Europese Raad spreekt voor het overige zijn waardering uit over de resultaten van de CVSE-Top. Met name het voornemen om onder passende voorwaarden een multinationale vredesmacht voor Nagorno-Karabach overeenkomstig de geplande resolutie van de VN-Veiligheidsraad ter beschikking te stellen en het besluit om alle aspecten van een toekomstig Europees veiligheidsmodel te bespreken, bevestigen de belangrijke rol van de toekomstige OVSE als onderdeel van een paneuropese veiligheidsstructuur.

Voorts bevestigt de Europese Raad het grote belang dat hij hecht aan het succes van het gemeenschappelijk optreden in verband met het afsluiten van het Stabiliteitspact voor Europa. Hij verwelkomt de tot dusver bij de realisering van dit initiatief bereikte resultaten.

De Europese Raad onderstreept het economische en politieke belang van de Staten in de regio Azië/Stille Oceaan en bevestigt dat de Europese Unie en haar Lid-Staten de samenwerking en de dialoog met de landen en de regionale organisaties in die regio, met name de ASEAN, op alle niveaus wensen te versterken.

Hij verwelkomt het verslag van de Raad over de Azië-strategie van de Europese Unie, en roept de Raad en de Commissie op, hem zo spoedig mogelijk verslag uit te brengen over de concrete maatregelen die daartoe zijn genomen.

De Europese Raad bevestigt de in het Basisdocument van de Europese Unie inzake de betrekkingen van de Europese Unie met Latijns-Amerika en het Caribisch gebied tot uitdrukking gebrachte wil om een nieuw, breed opgezet partnerschap tussen beide regio's tot stand te brengen. Hij verzoekt de Raad en de Commissie om aan de hand van het verslag van de Raad zo spoedig mogelijk de basis te leggen voor het aanknopen, op korte

termijn, van onderhandelingen met de Mercosur-Staten over een "interregionale kaderovereenkomst", met inbegrip van een memorandum van overeenstemming, en snel concrete stappen te nemen voor zowel het overleg over de vorm die in de toekomst in het kader van overeenkomsten aan de betrekkingen met Mexico kan worden gegeven, als over de verdere ontwikkeling van de betrekkingen met Chili.

De Europese Raad bevestigt de verbondenheid van de Europese Unie met de ACS-Staten, zoals die in de Verdragen van Lomé tot uitdrukking komt. Hij bevestigt dat ook in de toekomst voorrang gegeven wordt aan de verdere ontwikkeling van de betrekkingen. In dit verband wordt bijzondere betekenis toegekend aan de in 1994 begonnen onderhandelingen over de evaluatie halverwege van de vierde Overeenkomst van Lomé.

De Europese Raad juicht de recente ondertekening van een Angolees vredesakkoord in Lusaka toe en roept de parijen met klem op dit akkoord onverkort na te leven.

De Europese Raad verheugt zich over de intensivering van de samenwerking met de landen van zuidelijk Afrika ingevolge de eerste bijeenkomst van de Ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie en de Southern African Development Community (SADC), en spreekt zich uit voor voortzetting van deze samenwerking op alle gebieden. Hij spreekt zich tevens uit voor een intensieve politieke dialoog tussen de Europese Unie en de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid, vooral met het oog op conflictpreventie in Afrika.

De Europese Raad is verontrust over de verslechtering van de situatie van de vluchtelingen aan de grenzen met Rwanda en het daarmee verbonden risico van regionale destabilisering. Hij toont zich ingenomen met en onderstreept het dringend belang van de huidige initiatieven van de internationale gemeenschap, die ten doel hebben de terugkeer van de vluchtelingen te vergemakkelijken, de regering van Rwanda hulp te verlenen bij het herstel van de rechtsstaat en nationale verzoening te bevorderen.

De Europese Raad bevestigt de reeds tijdens de Europese Raad te Korfoe tot uitdrukking gebrachte krachtige en onvoorwaardelijke inzet van de Europese Unie ten behoeve van de universaliteit en de onvoorwaardelijke verlenging voor onbepaalde tijd van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPV). De Europese Unie zal in het kader van haar gemeenschappelijk optreden betreffende de voorbereiding van de NPV-conferentie van 1995 haar inspanningen voortzetten om dit doel te bereiken.

BELANGRIJKSTE AANBEVELINGEN

De Groep van persoonlijke vertegenwoordigers van de Staatshoofden en Regeringsleiders nodigt de Europese Raad uit zijn goedkeuring te hechten aan de aanbevelingen die de Groep in haar verslag heeft opgenomen. Deze aanbevelingen kunnen als volgt worden samengevat :

De Europese Raad wordt verzocht :

h) te erkennen dat de specifieke benadering van de Groep Christophersen, die bestaat in het identificeren en het bespoedigen van geselecteerde prioritaire projecten, een extra waarde toevoegt aan de implementatie van transeuropese netwerken en dat deze inspanningen in de toekomst moeten worden voortgezet, met het oog daarop de door de Groep aanbevolen follow-up procedure goed te keuren, die behelst dat :

a) voor zover er een gezonde financiële basis bestaat, beschikbaarstelling van langere looptijden en langere aflossingsvrije perioden om aldus de vereiste terugbetaling beter af

te stemmen op de te verwachten cashflow van de projecten ;

b) beschikbaarstelling aan de banken van herfinancieringsfaciliteiten bij de aanvang van een project, zodat zij ervan verzekerd zijn dat hun leningen overeenkomstig de normale looptijden kunnen worden geherfinancierd ;

c) inschakeling van de EIB in een zo vroeg mogelijk stadium bij de besprekingen over de financiële en contractuele opzet van een project, in samenwerking met de Lid-Staten en de Commissie, zodat dank zij de betrokkenheid van de Bank en van het EIF gemakkelijker passende financiële regelingen kunnen worden opgesteld ;

d) verruiming van de normaliter gehanteerde criteria voor inschakeling van de Bank, om ervoor te zorgen dat infrastructuurprojecten op het gebied van vervoers-, energie- en telecommunicatienetwerken systematischer in aanmerking worden genomen, ongeacht of deze in of buiten de ondersteunde gebieden gesitueerd zijn.

In juni 1993 heeft de Europese Raad te Kopenhagen ermee ingestemd dat de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa, zo zij dat wensen, lid worden van de Europese Unie. De toetreding zal plaatsvinden zodra een geassocieerd land in staat is om de verplichtingen van het lidmaatschap na te komen door te voldoen aan de vereiste economische en politieke voorwaarden, zoals die in de conclusies van die Raad worden genoemd. Ook het vermogen van de Unie om met behoud van de dynamiek van de Europese integratie en zonder tekort te doen aan haar interne samenhang en grondbeginselen nieuwe leden op te nemen is in het algemeen belang van zowel de Unie als de kandidaat-landen een belangrijk punt van overweging.

De geassocieerde landen hebben opvallende vorderingen gemaakt op de weg naar politieke en economische hervormingen. Het consequent zijn bij dat hervormingsproces is de sleutel tot een succesvolle integratie in de EU.

De geassocieerde landen moeten zich op het lidmaatschap voorbereiden en hun vermogen versterken om de verantwoordelijkheden van een Lid-Staat op zich te nemen. Aan de kant van de Europese Unie moeten de institutionele voorwaarden voor de goede werking van de Unie worden gecreëerd tijdens de Intergouvernementele Conferentie in 1996, die derhalve moet plaatsvinden voordat de toetredingsonderhandelingen beginnen. Voorts wil de Raad de beschikking krijgen over een grondige analyse van de Commissie over de effecten van de uitbreiding in het kader van het huidige beleid van de Unie en de ontwikkeling daarvan.

De Europese Raad van Korfoe heeft het Voorzitterschap en de Commissie gevraagd hem tegen zijn volgende vergadering verslag uit te brengen over het sinds de Europese Raad van Kopenhagen tot stand gekomen toenaderingsproces, en de ter voorbereiding van de toetreding te volgen strategie.

Van centraal belang voor deze strategie is de vestiging van een "gestructureerde relatie" tussen de geassocieerde partnerlanden van Midden- en Oost-Europa en de Instellingen van de Europese Unie, zodat de geassocieerde landen een wezenlijke rol kunnen spelen bij besprekingen over aangelegenheden van gemeenschappelijk belang.

De totstandbrenging van een multilateraal kader voor intensivering van dialoog en overleg geschiedt conform de besluiten van de Raad van Kopenhagen, waarin sprake was van bijeenkomsten tussen de Raad van de Unie en de geassocieerde staten. Deze besluiten worden door deze strategie bekrachtigd.

De gestructureerde dialoog omvat communautaire sectoren, vooral die met een transeuropese dimensie (energie, milieu, vervoer, wetenschap en technologie, enz.), gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, alsmede justitie en binnenlandse zaken. De dialoog zal een praktische samenwerking tussen de regeringen van de Lid-Staten en van de geassocieerde landen helpen uitgroeien en dient ook op parlementair niveau tussen de deelnemende landen en het Europees Parlement tot stand te komen. Als deze samenwerking voor de regeringen en parlementen tot de normale gang van zaken gaat behoren, zal dat een belangrijk stuk voorbereiding op de toetreding betekenen.

Er is overeenstemming om - naast de bijeenkomsten van de verschillende Associatieraden in het kader van de Europa-Overeenkomsten - vanaf 1995 in beginsel de volgende bijeenkomsten met de geassocieerde partners over kwesties van gemeenschappelijk belang te houden :

- Staatshoofden en Regeringsleiders :

Jaarlijkse bijeenkomst in de marge van de Europese Raad

- Ministers van Buitenlandse Zaken :

Halfjaarlijkse bijeenkomsten om het gehele terrein van de betrekkingen met de geassocieerde landen te bespreken, met name de stand en de vorderingen van het integratieproces

- Bijeenkomsten van de Ministers bevoegd voor de ontwikkeling van de interne markt, met name de Ministers van Financiën, Economische Zaken en Landbouw :

Jaarlijkse bijeenkomst

- Ministers van vervoer, telecommunicatie, onderzoek en milieu :

Jaarlijkse bijeenkomst

- Binnenlandse Zaken en/of Justitie :

Halfjaarlijkse bijeenkomsten

- Cultuur, Onderwijs :

Jaarlijkse bijeenkomst.

c) Cumulatie van regels van oorsprong

De kern van de strategie met betrekking tot de cumulatie zal zijn gebaseerd op de versterking van de doeltreffendheid van de Europa-overeenkomsten. Doel is ervoor te zorgen dat de bestaande cumulatiebepalingen door de deelnemers aan het economische verkeer volledig kunnen worden benut. De bestaande diagonale cumulatie met de vier geassocieerde landen zal worden uitgebreid tot Roemenië en Bulgarije. De invoering van een dergelijk systeem kan alleen succes hebben wanneer de geassocieerde landen het eens worden over één systeem en onderling een overeenkomst sluiten. De structuur dient flexibel te zijn en moet de mogelijkheid bieden dat in de toekomst andere landen die geassocieerde landen worden, zoals de Baltische Staten en Slovenië, toetreden.

Daarnaast moet voor zover mogelijk gelijktijdig diagonale cumulatie worden ingevoerd tussen de EG/EVA-landen, die met betrekking tot de regels van oorsprong als één grondgebied worden behandeld, en de geassocieerde landen. Alle EG/LMOE/EVA-landen zouden dan betrokken zijn bij wat men zou kunnen noemen Europese cumulatie. Overwogen moet worden of het eventueel nodig is in alle overeenkomsten specifieke bepalingen op te nemen om ontduiking te voorkomen.

Alvorens in alle Europa-overeenkomsten volledige cumulatie wordt ingevoerd als derde fase ter afronding van dit proces, waarvan de moeilijkheden niet mogen worden onderschat, zal de Raad zijn besluit nemen op basis van een grondige evaluatie van de sectoriële en de regionale gevolgen van de invoering van volledige cumulatie voor de Europese industrie, rekening houdend met de gevolgen van de eerste twee fasen. Wanneer wij ons concentreren op de harmonisatie van de regels van oorsprong en de uitbreiding van de cumulatiemogelijkheden zou de doeltreffendheid van de Europa-overeenkomsten worden versterkt, de toegang tot de markt voor produkten van oorsprong worden verbeterd en de economische samenwerking in heel Europa worden gestimuleerd.

d) Afstemming Bulgarije/Roemenië

De tijdschema's met betrekking tot de rechten en tariefcontingenten voor industrieprodukten, textielprodukten, EGKS-produkten en verwerkte en niet-verwerkte landbouwprodukten voor Bulgarije en Roemenië worden afgestemd op die van de andere geassocieerde landen, in overeenstemming met de regelingen die door de Raad (Algemene Zaken) van 31 oktober zijn overeengekomen.

e) Aanpassing van de Associatie-overeenkomsten

De Associatie-overeenkomsten worden begin 1995 aangepast in verband met de uitbreiding van de Unie, zodat de traditionele handelsstromen niet worden verstoord, alsook in het licht van de afsluiting van de Uruguay-Ronde en ten einde de handel verder te ontwikkelen.

De landbouwsector en de daarmee verbonden levensmiddelenindustrie in de geassocieerde landen leveren een aanzienlijke bijdrage tot de economische ontwikkeling van deze landen. De Commissie zal derhalve de effecten van alle exportsubsidies op de landbouw in deze landen onderzoeken. Zij zal hierbij uitgaan van de respectieve prijsniveaus in de EU en in de geassocieerde landen en bij de vaststelling van restituties rekening houden met die verschillen. De Raad neemt nota van het Commissievoorstel om de associatie-overeenkomsten aan te passen in het licht van onder andere de resultaten van de Uruguay-Ronde en de uitbreiding van de Unie. Ten einde de periode tussen de toetreding op 1 januari 1995 en de formele aanneming van de associatie-overeenkomsten te overbruggen, moeten op een puur technische basis autonome maatregelen worden genomen om de traditionele handelsstromen niet te verstoren.

Bovendien wordt de Commissie verzocht om verslag uit te brengen over de redenen waarom slechts een paar van de door de Unie geopende tariefcontingenten volledig zijn gebruikt, en om in de eerste helft van 1995 aan te geven hoe het gebruik van de bestaande contingenten kan worden verbeterd.

Aangezien de landbouw een sleutelelement van deze strategie is, wordt de Commissie verzocht in de tweede helft van 1995 een studie in te dienen over alternatieve strategieën voor de ontwikkeling van betrekkingen op landbouwgebied tussen de EU en de geassocieerde landen met het oog op de toekomstige toetreding van deze landen.

Een snelle groei in de geassocieerde landen en voortzetting van de structurele hervorming in die landen zijn essentiële factoren voor het uiteindelijke welslagen van het proces van economische verandering in de geassocieerde landen. Hoewel de toenemende spaargelden de binnenlandse investeringen zullen financieren, is er ook behoefte aan meer buitenlandse investeringen. Daarom heeft de Europese Unie een programma aangenomen om de investeringen vanuit de Unie te stimuleren, waarbij zij evenwel erkent dat de grootste inspanning toch door de geassocieerde landen zelf geleverd zal moeten worden.

Overeenkomstig de afspraken van de Raad Algemene Zaken van 31 oktober zal dit programma omvatten : voortgezette steun voor organisaties voor de bevordering van investeringen, de instelling van een Adviserende Handelsraad, evenals voortgezette steun via PHARE aan initiatieven zoals de herstructurering en modernisering van de produktiecapaciteit en de ontwikkeling van kleine ondernemingen, en om infrastructuurinvesteringen te helpen financieren.

De gestructureerde relatie die het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid omvat, is van bijzonder belang om het wijdverbreide gevoel van onveiligheid in Midden- en Oost-Europa te overwinnen. Het kan de inspanningen in het kader van de West-Europese Unie, de NAVO en het Partnerschap voor de vrede, de Conferentie inzake Veiligheid en Samenwerking in Europa en het Stabiliteitspact versterken, om de veiligheid en de stabiliteit in geheel Europa te vergroten. De Unie en de geassocieerde landen hebben een gemeenschappelijk belang bij het voorkomen van conflicten over zaken zoals grenzen en grensgebieden, en zouden veelvuldig overleg moeten plegen over onderwerpen van wederzijds belang op het terrein van het buitenlands en veiligheidsbeleid.

Er is op dit samenwerkingsgebied reeds zeer veel bereikt. De multilaterale politieke dialoog met de geassocieerde landen is geïntensiveerd vanaf de conclusies van de Europese Raad van Kopenhagen in juni 1993 en is er nu op gericht de geassocieerde landen vertrouwd te maken met de procedures die in de EU worden gebruikt, terwijl hun tevens de gelegenheid wordt gegeven betrokken te worden bij maatregelen van de Unie.

De Raad Algemene Zaken heeft tijdens zijn zitting van 7 maart 1994 besloten niet alleen de dialoog op alle niveaus verder te intensiveren en te verbreden, maar ook de mogelijkheid voor de geassocieerde landen te openen om zich aan te sluiten bij bepaalde GBVB-activiteiten van de Unie : verklaringen, demarches en gemeenschappelijk optreden. Praktische richtsnoeren voor de tenuitvoerlegging hiervan zijn in oktober 1994 in overleg met de geassocieerde landen opgesteld.

Dit proces kan worden uitgebouwd, en de samenwerking kan meer gericht en inhoudelijk worden gemaakt, door bij het begin van ieder Voorzitterschap prioritaire thema's te bepalen.

De integratie van de geassocieerde landen in de Transeuropese Netwerken is van centraal belang voor de versterking van hun economische en politieke banden met de Unie.

In het licht hiervan heeft de groep persoonlijke vertegenwoordigers van de staatshoofden en regeringsleiders voor de sectoren vervoer en energie zich gebogen over de kwestie van de uitbreiding van de TEN's tot aangrenzende staten, en daarbij rekening gehouden met de relevante richtsnoeren voor het communautaire grondgebied en de prioriteiten van de aangrenzende staten. Hun aanbeveling om de coördinatieprocedures te intensiveren is een belangrijke stap naar uitbreiding van de Transeuropese Netwerken over de Uniegrenzen heen.

Door de groep werden verdere werkzaamheden aan de volgende projecten aanbevolen :

De Commissie en de Lid-Staten zullen in overeenstemming met de conclusies van de groep met aandacht blijven onderzoeken aan welke routes en projecten voorrang zal worden gegeven en hoe deze voltooid kunnen worden. Daartoe moeten de beschikbare financiële instrumenten zo efficiënt mogelijk worden benut. Dit geldt voor de leningen van de Europese Investeringsbank, het PHARE-programma en de grensoverschrijdende samenwerking in samenhang met het communautaire initiatief INTERREG II.

Bijzondere aandacht moet uitgaan naar het door de EIB aangekondigde speciale TEN-loket, dat ook van belang is voor projecten in de geassocieerde landen. Plannen op het gebied van vervoer, telecommunicatie en energie, alsmede transeuropese milieuprojecten, zouden onder deze faciliteit vallen.

3. Onderwijs

De communautaire programma's Leonardo, Socrates en Jeugd voor Europa moeten op basis van het besluit van de Raad van 27 juli 1994 worden opengesteld voor de geassocieerde landen. Eveneens van belang is het TEMPUS-programma om de herstructurering van het hoger onderwijs en de beroepsopleiding te steunen.

Europese universitaire instellingen zouden de geassocieerde landen stap voor stap bij hun werk moeten betrekken, en er zou moeten worden overwogen de samenwerking met op Europa gerichte instellingen in de geassocieerde landen op te voeren.

Bilaterale samenwerking op bepaalde gebieden - bijvoorbeeld de structurele hervorming van de beroepsopleiding en de ontwikkeling van de nieuwe kwalificaties die voor de hervorming van het economische stelsel vereist zijn - is van bijzonder belang. Bovendien zouden bilaterale inspanningen ter bevordering van de uitwisseling van studenten en professoren en van de gezamenlijke ontwikkeling van studieprogramma's kunnen worden geïntensiveerd, evenals de totstandbrenging van partnerschappen tussen scholen en de bevordering van het onderwijs in Europese talen.

4. Opleiding van bestuursambtenaren

De opleidingsactiviteiten van de Commissie en relevante nationale inspanningen om diplomaten en andere regeringsambtenaren uit de geassocieerde landen de nodige politieke, juridische en aanverwante opleiding in Europese aangelegenheden te geven, zouden moeten worden geïntensiveerd en uitgebreid.

5. Informatie

Er bestaat in de Lid-Staten van de EU en in de geassocieerde landen behoefte aan meer kennis over elkaars samenleving. Daarom is een uitbreiding en intensivering van de informatieverstrekking noodzakelijk, evenals uiteraard een volledige eerbiediging van een vrije omroep, de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting.

De voornaamste rol van de financiële bijstand van de EU in het kader van het PHARE-programma zal zijn :

PHARE moet passende financiële middelen toegewezen krijgen, rekening houdend met de herschikking van de prioriteiten krachtens deze strategie. Zowel in het algemeen als per land zal er een flexibele en indicatieve meerjarenplanning worden ingevoerd. De nadruk zal liggen op een algemeen kader voor de komende vijf jaar. De financiële vooruitzichten van Edinburgh, met inbegrip van de geplande stijgingspercentages en de verhogingen ten gevolge van de uitbreiding van de EU, blijven voor het PHARE-programma van toepassing.

De begrotingsramingen voor het PHARE-programma voor 1995 zullen ook voor de daaropvolgende jaren tot en met 1999 als minimumniveau dienen. Na de Europese Raad van Essen zal de Raad de stijgingspercentages - die hij in principe wenselijk acht - herzien. Dat zal de doeltreffendheid van het PHARE-programma verhogen om het tot toetreding leidende integratieproces te ondersteunen met inachtneming van de zienswijzen van de geassocieerde landen. Het PHARE-programma zal maatregelen ondersteunen ter bevordering van de aanpassing van wetten en normen en van het economische hervormingsproces en de ontwikkeling van een adequate infrastructuur. Om de infrastructuurontwikkeling te ondersteunen, zal de Europese Unie de in Kopenhagen overeengekomen beperking van de financiering door PHARE van 15 % optrekken tot 25 %.

De EIB wordt verzocht zijn leningstransacties binnen haar huidige plafond voor gegarandeerde leningen te ontwikkelen, met name op het gebied van infrastructuurinvesteringen, als een bijdrage tot de voorbereiding op de toetreding. Zij zou overal waar dat doenlijk is de mogelijkheden van nauwe samenwerking met PHARE en de internationale financiële instellingen moeten onderzoeken.

1. De Raad heeft de mededeling aan de Raad en het Europees Parlement over de versterking van het Middellandse-Zeebeleid van de Europese Unie door de instelling van een Euro-Mediterraan partnerschap besproken ; de Europese Commissie had deze mededeling op verzoek van de Europese Raad van Korfoe op 25 oktober 1994 ingediend. De Raad heeft tijdens zijn zitting van 31 oktober 1994 met grote belangstelling nota genomen van de mededeling van de Commissie.

2. De Raad schaart zich volledig achter de mening van de Europese Commissie dat het Middellandse-Zeegebied voor de Gemeenschap een strategisch belangrijk gebied is. Europa heeft het grootste belang bij vrede, stabiliteit en welvaart in deze regio.

3. Daarom onderschrijft de Raad de algemene opzet en de doelstellingen van een Euro-Mediterraan partnerschap, gebaseerd op uitbreiding van de samenwerking op een breed scala aan terreinen, zoals dat in de mededeling van de Commissie is uitgewerkt. Dat partnerschap moet worden gefundeerd op de reeds nauwe betrekkingen met de landen in de regio en de structuren van het bestaande algemene Middellandse-Zeebeleid van de Europese Unie. Daarbij moet tevens rekening worden gehouden met de specifieke behoeften en mogelijkheden van elk van de betrokken landen ⁽⁾.

4. De Raad steunt de oprichting van een Euro-Mediterraan gebied van politieke stabiliteit en veiligheid. De versterking van de politieke dialoog moet gebaseerd zijn op de eerbiediging van democratie, behoorlijk bestuur en mensenrechten.

5. De Raad is het ermee eens dat een belangrijke factor voor een toekomstig Euro-Mediterraan partnerschap gelegen is in een proces van geleidelijke invoering van vrijhandel tussen de mediterrane landen onderling en tussen de regio als geheel en de Europese Unie, zoals door de Commissie in haar mededeling wordt voorgesteld. Bij het bevorderen van zo'n zone vervult regionale samenwerking een sleutelpositie.

6. De Raad is het erover eens dat zo'n geleidelijke ontwikkeling steun moet blijven genieten in de vorm van aanzienlijke financiële bijstand.

De Raad zal dit onderwerp spoedig na de Europese Raad in Essen bespreken en hierbij rekening houden met de volgende elementen :

7. De Raad steunt de opvatting van de Commissie dat de Europese Unie de samenwerking moet gaan ontwikkelen op een aantal andere gebieden die samen met de mediterrane partners moeten worden vastgesteld. Daarbij kan worden gedacht aan : industriële en ontwikkelingssamenwerking, sociale en culturele samenwerking, energie, milieu, informatie- en communicatietechnologie, diensten, kapitaal, wetenschap en technologie, illegale drugshandel, illegale immigratie, toerisme, alsook vervoer en netwerken.

8. De Raad merkt op dat de bijstand van de Europese Unie aan de mediterrane regio niet kan dienen ter vervanging van grote inspanningen van de betrokken landen zelf om hun eigen situatie en hun economische en sociale ontwikkeling te verbeteren.

9. De Raad legt derhalve de volgende lijst van maatregelen ter goedkeuring voor aan de Europese Raad in Essen :