Η ΕΕ στην καθημερινή σου ζωή

Τι σημαίνει να ζεις στην ΕΕ;

Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ επηρεάζουν τις καθημερινές σου δραστηριότητες, σημαντικές και λιγότερο σημαντικές, σε όποιο μέρος της ΕΕ κι αν βρίσκεσαι —συχνά, μάλιστα, χωρίς να το αντιλαμβάνεσαι. 

Οι αποφάσεις και τα νομοθετήματα αυτά, που ισχύουν σε όλες τις χώρες της ΕΕ, είναι το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων μεταξύ των αντιπροσώπων της χώρας σου και των 26 άλλων κρατών μελών τόσο στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και με τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έχεις εκλέξει. 

Τι σημαίνει αυτό για σένα; Ρίξε μια ματιά παρακάτω.

... όταν πίνεις νερό και τρως

Σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της ΕΕ, τα τρόφιμα πρέπει να πληρούν πολύ αυστηρές απαιτήσεις ασφάλειας. Οι απαιτήσεις αυτές είναι, μάλιστα, από τις αυστηρότερες παγκοσμίως. 

Έχεις, έτσι, πρόσβαση σε ασφαλή, υψηλής ποιότητας και ιχνηλάσιμα τρόφιμα σε ολόκληρη την ΕΕ. Επιπλέον, στα προϊόντα που αγοράζεις αναγράφονται με σαφήνεια η προέλευση και η σύνθεσή τους.

Προκειμένου να εξασφαλίζουν την προστασία σου σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ κι αν βρίσκεσαι, οι εθνικές αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων ανταλλάσσουν πληροφορίες όταν εντοπίζουν δυνητικώς επικίνδυνα προϊόντα τροφίμων.

Απολαμβάνεις υψηλά πρότυπα ποιότητας για τα τρόφιμα και το πόσιμο νερό

Ζώντας στην ΕΕ απολαμβάνεις τα υψηλότερα πρότυπα στον κόσμο και για το πόσιμο νερό, όπως ακριβώς για τα τρόφιμα. 

Χάρη στην πολιτική που εφαρμόζει στον τομέα αυτόν η ΕΕ εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια, έχεις πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας και ασφαλές πόσιμο νερό όταν:

  • πίνεις νερό της βρύσης
  • κάνεις μπάνιο
  • πλένεις τα ρούχα σου

Η τελευταία αναθεώρηση των κανόνων για την ποιότητα του νερού είναι άμεσο αποτέλεσμα μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας πολιτών, ενός ακόμη τρόπου με τον οποίο μπορείς εσύ —και κάθε πολίτης— να εκφράσεις τη γνώμη σου για πολιτικές που επηρεάζουν την καθημερινή σου ζωή.

Ένα κορίτσι κρατάει ένα ποτήρι κάτω από μια βρύση και το γεμίζει με νερό. Μια κινούμενη μπλε γραμμή τονίζει το ποτήρι και το νερό. Στο φόντο υπάρχουν δύο σχήματα σε σομόν χρώμα.

... όταν ψωνίζεις

Όταν αγοράζεις αγαθά ή υπηρεσίες, είτε διαδικτυακά είτε σε κατάστημα, επωφελείσαι από σαφείς κανόνες που σε προστατεύουν ως καταναλωτή ή καταναλώτρια

Οι κανόνες της ΕΕ για την προστασία του καταναλωτικού κοινού εγγυώνται το δικαίωμα όλων στη δίκαιη μεταχείριση, καθώς και σε ορθές και διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τις αγορές τους. Για παράδειγμα, όταν κάνεις κράτηση αεροπορικού εισιτηρίου, όλες οι χρεώσεις και τα τέλη πρέπει να αναγράφονται με σαφήνεια. 

Επιπλέον, όλα τα προϊόντα καλύπτονται από ελάχιστη εγγύηση δύο ετών. Αυτό σημαίνει ότι, εάν το προϊόν που αγόρασες αποδειχθεί ελαττωματικό ή δεν ανταποκρίνεται στην περιγραφή του, ο έμπορος οφείλει να το επισκευάσει, να το αντικαταστήσει, να μειώσει την τιμή ή να σου επιστρέψει όλα τα χρήματα.

Τα προϊόντα σου καλύπτονται από διετή εγγύηση

Όταν αγοράζεις ένα προϊόν ή μια υπηρεσία διαδικτυακά ή εκτός καταστήματος, έχεις επίσης το δικαίωμα να ακυρώσεις και να επιστρέψεις την παραγγελία εντός 14 ημερών χωρίς να χρειάζεται καμία αιτιολογία. 

Και ό,τι αγοράζεις πρέπει να είναι σύμφωνο με τους γενικούς κανόνες ασφάλειας.

Τα προϊόντα σου είναι ασφαλή

Το σήμα CE πιστοποιεί ότι τα προϊόντα είναι ασφαλή, για παράδειγμα όταν αγοράζεις ένα παιδικό παιχνίδι. 

Το πρότυπο αυτό της ΕΕ εγγυάται ότι απαγορεύεται να υπάρχουν στα προσβάσιμα μέρη των παιχνιδιών χημικές ουσίες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν καρκίνο ή βαρέα μέταλλα, όπως ο υδράργυρος, πάνω από συγκεκριμένα αυστηρά όρια.

Ένα καρότσι σουπερμάρκετ γεμάτο με κουτιά. Μια κινούμενη μπλε γραμμή τονίζει ένα κουτί, πάνω στο οποίο υπάρχουν το σήμα CE και τα αστέρια της ΕΕ. Στο φόντο υπάρχουν δύο πράσινα σχήματα, καθώς και σχέδια που απεικονίζουν το σήμα του ευρώ και ένα βελάκι.

... όταν σερφάρεις στο Ίντερνετ

Όταν βρίσκεσαι στο διαδίκτυο, σε προστατεύει η αυστηρότερη νομοθεσία που υπάρχει στον κόσμο για τη διαφύλαξη της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας. 

Χάρη στον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων (ΓΚΠΔ, γνωστός και με το αγγλικό αρκτικόλεξο GDPR), έχεις μεγαλύτερο έλεγχο επί των προσωπικών σου δεδομένων στο διαδίκτυο. Έχεις δικαίωμα πρόσβασης στα δεδομένα σου, καθώς και δικαίωμα αλλαγής ή διαγραφής τους.

Προστατεύεται η ιδιωτικότητά σου

Ομοίως, o κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη, το πρώτο στην ιστορία νομοθέτημα για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης, θα εξασφαλίσει ότι οι λύσεις τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι δεοντολογικά ορθές και σέβονται την ιδιωτικότητά σου. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι δεν θα αποφασίζει μια μηχανή με αυτόματη επεξεργασία δεδομένων για το αν μπορείς να πάρεις δάνειο ή όχι.

Επιπλέον, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ, απαγορεύεται στους διαφημιστές να σου στέλνουν στοχευμένες διαφημίσεις με βάση τα ευαίσθητα προσωπικά σου δεδομένα, όπως ο σεξουαλικός προσανατολισμός, η φυλή, η θρησκεία ή οι πολιτικές σου πεποιθήσεις.

 Μπορείς να καταγγέλλεις παράνομο περιεχόμενο

Αυτή η νέα δέσμη κανόνων έχει επίσης ως στόχο την προστασία σου από παράνομα αγαθά, περιεχόμενο και υπηρεσίες στο διαδίκτυο. Μπορείς, για παράδειγμα, να ενημερώνεις τις διαδικτυακές πλατφόρμες για παράνομα προϊόντα ή να καταγγέλλεις κρούσματα ρητορικής μίσους. 

Οι κανόνες ισχύουν για κάθε διαδικτυακή επιχείρηση που δραστηριοποιείται στην ΕΕ, ανεξάρτητα από το πού έχει την έδρα της. 

Ένα νεαρό άτομο, που στέκεται όρθιο, κρατά έναν φορητό υπολογιστή. Ο υπολογιστής τονίζεται με μια μπλε κινούμενη γραμμή. Στο φόντο υπάρχουν δύο μωβ σχήματα, καθώς και σχέδια που αναπαριστούν το αρκτικόλεξο www και έναν φάκελο.

... όταν βγαίνεις στη φύση

Πολλά πτηνά και άλλα ζώα γύρω σου προστατεύονται από τον νόμο. Το ίδιο και οι οικότοποί τους.

Η διαφύλαξη της φύσης και της βιοποικιλότητάς της προωθείται με μέτρα που συμφωνούνται σε επίπεδο ΕΕ.

Το 18% των χερσαίων εκτάσεων της ΕΕ προστατεύεται από το δίκτυο Natura 2000 με στόχο τη διαφύλαξη απειλούμενων ειδών και φυσικών περιοχών. Επιπλέον, χρηματοδοτούνται μέτρα για τη διατήρηση των πληθυσμών ειδών όπως ο ιβηρικός λύγκας και η θαλάσσια χελώνα καρέτα καρέτα.

Η φύση γύρω σου προστατεύεται

Η υγεία της άγριας ζωής και των οικοτόπων σε αφορά από πολλές απόψεις:

  • οι επικονιαστές βοηθούν στην παραγωγή των τροφίμων που καταναλώνεις
  • τα δέντρα σού εξασφαλίζουν καθαρό αέρα
  • το υγιές περιβάλλον μπορεί να βοηθήσει στην ψυχική σου ευεξία

Αναπνέεις καλύτερο αέρα

Οι χώρες της ΕΕ έχουν επίσης θεσπίσει αυστηρά μέτρα ώστε ο αέρας που αναπνέεις να πληροί αυστηρά πρότυπα.

Αυτό σημαίνει ότι η ποσότητα των ατμοσφαιρικών ρύπων στους οποίους εκτίθεσαι, όπως τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια ή το όζον, πρέπει να παραμένουν εντός πολύ αυστηρών ορίων. Συγκεκριμένα, από το 1990 οι εκπομπές των 6 σημαντικότερων ατμοσφαιρικών ρύπων έχουν μειωθεί κατά 70%.

Μια γυναίκα περπατάει σε ένα μονοπάτι έχοντας ένα σακίδιο στον ώμο και κρατώντας μπαστούνια πεζοπορίας. Στο φόντο εμφανίζονται τρία πουλιά, ένα από τα οποία τονίζεται με μια μπλε κινούμενη γραμμή, δύο σχήματα σε χρώμα σομόν, καθώς και σχέδια που απεικονίζουν πατημασιές και ένα δέντρο

... όταν αρρωσταίνεις ή τραυματίζεσαι

Είχες εσύ ή κάποιος γύρω σου ατύχημα; Χρειάζεσαι επείγουσα ιατρική βοήθεια; Σε όποιο μέρος της ΕΕ κι αν βρίσκεσαι, μπορείς να καλέσεις το 112 δωρεάν από οποιοδήποτε σταθερό ή κινητό τηλέφωνο για να ζητήσεις ασθενοφόρο και άμεση βοήθεια.

Μπορείς να καλείς το 112 σε όποιο μέρος της ΕΕ κι αν βρίσκεσαι

Εάν βρίσκεσαι στο εξωτερικό για σύντομο χρονικό διάστημα και αρρωστήσεις ή πάθεις ατύχημα, δικαιούσαι την ίδια ιατρική περίθαλψη με τα άτομα που είναι ασφαλισμένα στη χώρα όπου βρίσκεσαι. Η ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης ασθένειας αποδεικνύει ότι είσαι ασφαλισμένος ή ασφαλισμένη σε χώρα της ΕΕ.

Κι αν πρέπει να πάρεις κάποιο φάρμακο ή να κάνεις εμβόλιο, μην ανησυχείς: η ΕΕ ρυθμίζει τη διαδικασία έγκρισης φαρμάκων σε επίπεδο ΕΕ μέσω του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων ή σε εθνικό επίπεδο μέσω των αρμόδιων αρχών των χωρών της ΕΕ. Μετά τη διάθεση του φαρμάκου στην αγορά, η ασφάλειά του εξακολουθεί να παρακολουθείται καθ’ όλο τον κύκλο ζωής του.

Ένας άνδρας που έχει το ένα του χέρι σε νάρθηκα και από την άλλη πλευρά στηρίζεται σε πατερίτσα. Ο νάρθηκας τονίζεται με μια μπλε κινούμενη γραμμή. Στο φόντο υπάρχουν δύο πορτοκαλί σχήματα και ένα σχέδιο που απεικονίζει μία σύριγγα.

... όταν θες να σπουδάσεις ή να εργαστείς στο εξωτερικό

Εδώ και περισσότερα από 35 χρόνια, το πρόγραμμα Erasmus+ έχει προσφέρει σε πάνω από 12 εκατομμύρια άτομα ευκαιρίες να διευρύνουν τους ορίζοντές τους, βοηθώντας τα να αποκτήσουν και να ανταλλάξουν γνώσεις σε διάφορες χώρες.

Μπορείς να συμμετέχεις στο πρόγραμμα Erasmus+

Τα τελευταία χρόνια, το πρόγραμμα έχει ενισχυθεί και έχει γίνει πιο συμπεριληπτικό. Αυτό σημαίνει ότι μπορείς να συμμετάσχεις στο Erasmus+: 

  • αν φοιτάς σε εκπαιδευτικό ίδρυμα ανεξαρτήτως βαθμίδας, πραγματοποιείς πρακτική άσκηση, εργάζεσαι στον τομέα της νεολαίας, παρακολουθείς πρόγραμμα εκπαίδευσης ενηλίκων ή είσαι μέλος εκπαιδευτικού ή αθλητικού προσωπικού
  • όποιο και αν είναι το πολιτισμικό, κοινωνικό ή οικονομικό σου υπόβαθρο
  • ανεξάρτητα από την ηλικία σου

Κι αν εργάζεσαι στην έρευνα, οι δράσεις Marie Skłodowska-Curie μπορούν να σε βοηθήσουν στη σταδιοδρομία σου με υποτροφίες κινητικότητας και ευκαιρίες επιμόρφωσης και συνεργασίας.

Δεν χρειάζεσαι άδεια εργασίας

Ως πολίτης της ΕΕ, δικαιούσαι επίσης να εργάζεσαι —για εργοδότη ή ως αυτοαπασχολούμενος/-η— σε οποιοδήποτε μέρος της ΕΕ χωρίς άδεια εργασίας.

Αν ασχολείσαι με το εμπόριο, μπορείς να πωλείς τα προϊόντα σου σε ολόκληρη την αγορά της ΕΕ χωρίς πρόσθετο κόστος και χωρίς ποσοτικούς περιορισμούς, εφόσον πληρούν τις τυπικές απαιτήσεις της ΕΕ.

Μια παρέα νεαρών ατόμων που περπατούν αγκαλιασμένα. Μεταξύ τους ένας νεαρός που φορά καπέλο αποφοίτησης, το οποίο τονίζεται με μια μπλε κινούμενη γραμμή. Στο φόντο υπάρχουν μωβ σχήματα, καθώς και σχέδια που απεικονίζουν ένα μολύβι και μια τσάντα.

... όταν κάνεις πληρωμές

Το ευρώ είναι το ενιαίο νόμισμα πολλών χωρών της ΕΕ εδώ και 25 χρόνια. Διευκολύνει την αγορά αγαθών και υπηρεσιών σε όλες τις χώρες του ευρώ.

Επιπλέον, οι πληρωμές σε ευρώ μεταξύ τραπεζών διαφορετικών χωρών κοστίζουν το ίδιο με τις εγχώριες πληρωμές.

Οι αποταμιεύσεις σου προστατεύονται

Το δίκαιο της ΕΕ προστατεύει τις τραπεζικές σου καταθέσεις. Εάν η τράπεζά σου πτωχεύσει, μπορείς να ανακτήσεις, εντός επτά ημερών, έως και 100.000 ευρώ από τις χαμένες αποταμιεύσεις σου.

Κι όχι μόνο αυτό.

Σήμερα, όταν κάνεις τραπεζικές μεταφορές χρημάτων, συχνά οι δικαιούχοι τις λαμβάνουν την επόμενη εργάσιμη ημέρα. Αυτό θα αλλάξει!

Θα μεταφέρεις χρήματα σε 10 δευτερόλεπτα

Η ΕΕ έχει θεσπίσει νέους κανόνες που θα σου επιτρέπουν να στέλνεις και να λαμβάνεις άμεσες πληρωμές σε ευρώ:

  • ανά πάσα ώρα και στιγμή της ημέρας
  • χωρίς επιπλέον κόστος
  • εντός της χώρας σου ή προς ή από οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ

Ένα χέρι κρατά μια συσκευή ανάγνωσης τραπεζικών καρτών και ένα άλλο χέρι κρατά ένα κινητό, το οποίο τονίζεται με μια μπλε κινούμενη γραμμή. Στην οθόνη του κινητού εμφανίζεται το σύμβολο του ευρώ. Στο φόντο υπάρχουν δύο πράσινα σχήματα, καθώς και σχέδια που αναπαριστούν βέλη.

... όταν ταξιδεύεις

Ως υπήκοος της ΕΕ, έχεις το δικαίωμα να ταξιδεύεις ελεύθερα στις 27 χώρες της ΕΕ έχοντας μαζί σου εθνικό δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο σε ισχύ.

Έχεις ισχυρά επιβατικά δικαιώματα

Ανεξάρτητα από το αν ταξιδεύεις με αεροπλάνο, τρένο, πλοίο ή λεωφορείο, οι κανόνες της ΕΕ εγγυώνται επίσης την προστασία σου σε περίπτωση:

  • ακύρωσης
  • καθυστερημένης αναχώρησης
  • καθυστερημένης άφιξης
  • απώλειας ή φθοράς αποσκευών
  • τραυματισμού κατά τη διάρκεια του ταξιδιού 

Ανάλογα με την περίπτωση, ο πάροχος ταξιδιωτικών υπηρεσιών μπορεί να σου προσφέρει πλήρη ή μερική επιστροφή χρημάτων, μεταφορά με άλλο δρομολόγιο, νέα κράτηση, σίτιση, κατάλυμα ή αποζημίωση.

Εάν έχεις αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα:

  • κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί τη μεταφορά σου
  • πρέπει να λαμβάνεις πληροφορίες σχετικά με το ταξίδι σου σε προσβάσιμη μορφή
  • έχεις δικαίωμα δωρεάν βοήθειας τόσο στους τερματικούς σταθμούς όσο και επί του μέσου μεταφοράς

Και μην ανησυχείς αν χρειαστεί να τηλεφωνήσεις, να στείλεις SMS ή να σερφάρεις στο διαδίκτυο: Χάρη στους κανόνες της ΕΕ για την περιαγωγή, δεν θα χρειαστεί να πληρώσεις καμία επιπλέον χρέωση!

Μπορείς να λαμβάνεις βοήθεια εκτός της ΕΕ

Εάν χρειαστείς βοήθεια εκτός της ΕΕ και η χώρα καταγωγής σου δεν έχει πρεσβεία ή προξενείο στο μέρος όπου διαμένεις, μπορείς να ζητήσεις βοήθεια από την πρεσβεία ή το προξενείο άλλου κράτους μέλους, για παράδειγμα εάν έχεις σοβαρό ατύχημα ή ασθένεια.

Ένας άνδρας καθισμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο. Δίπλα του έχει μια βαλίτσα, η οποία τονίζεται με μια μπλε κινούμενη γραμμή. Στο φόντο υπάρχουν πορτοκαλί σχήματα, καθώς και σχέδια που απεικονίζουν μια φωτογραφική μηχανή και ένα αεροπλάνο.

Μάθε περισσότερα

Η θεά Θέμις με μια σημαία της ΕΕ στο φόντο.

Πώς θεσπίζεται η νομοθεσία της ΕΕ;

Την πλειονότητα των νομοθετημάτων της ΕΕ θεσπίζουν από κοινού το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου συμμετέχουν οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τα δύο θεσμικά όργανα νομοθετούν με βάση προτάσεις που υποβάλλει Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Περισσότερα

Ένα νεαρό άτομο, με γυρισμένη την πλάτη του, κρατά μια σημαία της ΕΕ.

  Τι είναι η ιθαγένεια της ΕΕ;

Ως υπήκοος μιας από τις 27 χώρες της ΕΕ, είσαι και πολίτης της ΕΕ. Όντας πολίτης της ΕΕ, έχεις πολλά δικαιώματα, ελευθερίες και νομική προστασία σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Επιπλέον, μπορείς να παίζεις ενεργό ρόλο στη δημοκρατική διαδικασία, ψηφίζοντας ή θέτοντας υποψηφιότητα στις τοπικές εκλογές και τις ευρωεκλογές, ακόμη και αν ζεις σε άλλη χώρα της ΕΕ. Περισσότερα

Χάρτης της ΕΕ με σχέδια που απεικονίζουν ανθρώπους που στέκονται μόνοι τους ή σε ομάδες.

Έχεις ερωτήσεις σχετικά με την ΕΕ;

Επικοινώνησε με το Europe Direct τηλεφωνικά ή με email ή επισκέψου την πύλη «Your Europe», για να λάβεις στη γλώσσα σου επικαιροποιημένες πληροφορίες, βοήθεια και συμβουλές σχετικά με τα δικαιώματα που έχεις ως πολίτης της ΕΕ (π.χ. ταξίδια, εργασία και συνταξιοδότηση, αγορές, επιχειρείν). Περισσότερα

Το αφιέρωμα αυτό συντάχθηκε από την Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου. Η Γραμματεία εξυπηρετεί τόσο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο είναι το θεσμικό όργανο της ΕΕ που καθορίζει τις γενικές πολιτικές κατευθύνσεις και προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και το Συμβούλιο της ΕΕ, στο οποίο συμμετέχουν υπουργοί των εθνικών κυβερνήσεων καθεμιάς από τις 27 χώρες της ΕΕ. Οι υπουργοί, συνεδριάζοντας σε διάφορες συνθέσεις, συζητούν και θεσπίζουν νομοθεσία σε πολλούς και διάφορους τομείς πολιτικής, όπως οι μεταφορές, το εμπόριο και το περιβάλλον. Επισκέψου τον ιστότοπό μας