Η προστασία δεδομένων στην ΕΕ

Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα στην ψηφιακή εποχή

Οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δύο δεκαετιών έχουν εγείρει νέα ζητήματα όσον αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η κλίμακα της ανταλλαγής και της συλλογής δεδομένων έχει αυξηθεί εκθετικά, ενίοτε σε παγκόσμιο επίπεδο, τα δε άτομα δημοσιοποιούν όλο και περισσότερο προσωπικές πληροφορίες τους.

Η οικονομική και κοινωνική ολοκλήρωση που προέκυψε από τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς έχει επίσης ως αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της διασυνοριακής κυκλοφορίας δεδομένων.

Για να ληφθούν πλήρως υπόψη όλες αυτές οι εξελίξεις και να προωθηθεί η ψηφιακή οικονομία, πρέπει να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας των προσωπικών δεδομένων και συγχρόνως να είναι δυνατή η ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών.

Όσον αφορά τη χρήση προσωπικών δεδομένων με σκοπό την επιβολή του νόμου, προκύπτει ολοένα εντονότερη η ανάγκη επεξεργασίας και ανταλλαγής δεδομένων από τις αρχές των κρατών μελών, στο πλαίσιο της καταπολέμησης του διακρατικού εγκλήματος και της τρομοκρατίας.

Στο πλαίσιο αυτό, απαιτούνται σαφείς και συνεκτικοί κανόνες προστασίας των δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ ώστε να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ των αρχών.

Η προστασία των δεδομένων ως θεμελιώδες δικαίωμα

Από την υπογραφή της Συνθήκης της Λισαβόνας το 2007, η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα έχει καταστεί θεμελιώδες δικαίωμα βάσει του δικαίου της ΕΕ, το οποίο αναγνωρίζεται από:

• τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
• τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ

Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ διαθέτει συγκεκριμένη νομική βάση επί της οποίας θεσπίζει νομοθεσία που να προστατεύει το θεμελιώδες αυτό δικαίωμα.

Το άρθρο 8 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ορίζει ότι κάθε πολίτης της ΕΕ έχει δικαίωμα:

• στην προστασία των προσωπικών δεδομένων που τον/την αφορούν
• στην πρόσβαση σε δεδομένα που έχουν συλλεγεί και τον/την αφορούν, και στη διόρθωσή τους

Παραδείγματα προσωπικών δεδομένων

• ονοματεπώνυμο
• διεύθυνση κατοικίας
• διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τύπου [email protected]

• αριθμός δελτίου ταυτότητας
• δεδομένα θέσης, για παράδειγμα η λειτουργία δεδομένων θέσης σε κινητό τηλέφωνο
• διεύθυνση πρωτοκόλλου διαδικτύου (ΙΡ)

• αναγνωριστικό cookie
• αναγνωριστικό διαφήμισης του τηλεφώνου σας
• δεδομένα που τηρεί νοσοκομείο ή γιατρός, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελούν σύμβολο για την ταυτοποίηση ενός ατόμου με μοναδικό τρόπο

Οδηγία για την προστασία των δεδομένων στο πλαίσιο της επιβολής του νόμου

Η παρούσα οδηγία για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία με σκοπό την επιβολή του ποινικού δικαίου αποσκοπεί στην προάσπιση του δικαιώματος των φυσικών προσώπων στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τα αφορούν, διασφαλίζοντας παράλληλαυψηλό επίπεδο δημόσιας ασφάλειας.

Εφαρμόζεται δε τόσο στη διασυνοριακή όσο και στην εγχώρια επεξεργασία δεδομένων από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών με σκοπό την επιβολή του ποινικού δικαίου.

Η οδηγία εκδόθηκε το 2016 και τέθηκε σε ισχύ το 2018.

• Προστασία των δεδομένων (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
• Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων (ιστοχώρος)