Πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες
Η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες είναι ο πρώτος ψηφιακός κανονισμός στον κόσμο που καθιστά τις ψηφιακές εταιρείες σε ολόκληρη την ΕΕ υπόλογες για το περιεχόμενο που αναρτάται στις πλατφόρμες τους.
Τι είναι η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες;
Η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες έχει ως βασικό στόχο να δημιουργήσει ασφαλέστερο επιγραμμικό περιβάλλον για τους ψηφιακούς χρήστες και τις ψηφιακές εταιρείες, καθώς και να προστατεύει τα θεμελιώδη δικαιώματα στον ψηφιακό χώρο, θεσπίζοντας νέους κανόνες που αφορούν:
- την καταπολέμηση του παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένων προϊόντων, υπηρεσιών και πληροφοριών, με πλήρη σεβασμό του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων
- την αντιμετώπιση των κοινωνικών κινδύνων στο διαδίκτυο
- την ιχνηλασιμότητα των εμπόρων στις επιγραμμικές αγορές
- τα μέτρα διαφάνειας για τις επιγραμμικές πλατφόρμες
- την ενισχυμένη εποπτεία
Το Συμβούλιο εξέδωσε την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες στις 4 Οκτωβρίου 2022. Οι νέοι κανόνες ισχύουν από τις 17 Φεβρουαρίου 2024.
Η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες εντάσσεται στη δέσμη μέτρων για τις ψηφιακές υπηρεσίες, η οποία, μαζί με την πράξη για τις ψηφιακές αγορές, έχει ως στόχο:
- να έχουν οι ψηφιακοί χρήστες πρόσβαση σε ασφαλή προϊόντα και να προστατεύονται τα θεμελιώδη δικαιώματά τους
- να επιτρέπεται ο ελεύθερος και θεμιτός ανταγωνισμός στους ψηφιακούς τομείς ώστε να τονώνονται η καινοτομία και η ανάπτυξη
Πράξη για τις ψηφιακές αγορές
Νέα μέτρα
Οι ψηφιακές πλατφόρμες πρέπει να εφαρμόσουν σειρά μέτρων που αποσκοπούν στην καλύτερη προστασία των χρηστών και την ενίσχυση της διαφάνειας.
Αντιμετώπιση του παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο και ταχεία αντίδραση σε τέτοια φαινόμενα (ψευδείς ειδήσεις, προπαγάνδα, ρητορική μίσους, παρενόχληση και κακοποίηση παιδιών), και παροχή στους χρήστες της δυνατότητας να επισημαίνουν τέτοιο περιεχόμενο.
Καταπολέμηση της πώλησης παράνομων προϊόντων και υπηρεσιών.
Χρήση εργαλείων ελέγχου περιεχομένου που περιλαμβάνουν τη δυνατότητα προσβολής αποφάσεων όταν το περιεχόμενο των χρηστών αφαιρείται ή περιορίζεται.
Αύξηση της διαφάνειας για τους χρήστες όσον αφορά τους όρους και τις προϋποθέσεις και τον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοι προτείνουν περιεχόμενο.
Απαγόρευση της διαφήμισης που απευθύνεται σε παιδιά και της χρήσης ευαίσθητων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για τη στόχευση διαφημίσεων (φύλο, γενετήσιος προσανατολισμός, φυλή, θρησκεία ή πολιτικές πεποιθήσεις).
Απαγόρευση του «παραπλανητικού σχεδιασμού», δηλαδή παραπλανητικών διεπαφών σχεδιασμένων με σκοπό να εξαπατούν τους χρήστες ώστε, για παράδειγμα, να εγγράφονται σε υπηρεσίες χωρίς να το συνειδητοποιούν.
Καλυπτόμενες εταιρείες
Με την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες οφείλουν να συμμορφώνονται όλες οι επιγραμμικές ενδιάμεσες εταιρείες που συνδέουν χρήστες με περιεχόμενο, προϊόντα και υπηρεσίες στην ενιαία αγορά της ΕΕ, είτε είναι εγκατεστημένες εντός της Ένωσης είτε εκτός αυτής.
Επιγραμμικές αγορές
Κοινωνικά δίκτυα
Πλατφόρμες ανταλλαγής περιεχομένου
Επιγραμμικές πλατφόρμες ταξιδίων και καταλυμάτων
Οι κανόνες είναι αναλογικοί προς το μέγεθος και τον αντίκτυπο των εταιρειών στην κοινωνία. Οι πολύ μικρές πλατφόρμες απαλλάσσονται από τις περισσότερες υποχρεώσεις.
Για τις πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες (VLOP) και τις πολύ μεγάλες μηχανές αναζήτησης (VLOSE) με περισσότερους από 45 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες ισχύουν αυστηρότεροι κανόνες, λαμβανομένου υπόψη του καίριου ρόλου που διαδραματίζουν στο ηλεκτρονικό εμπόριο, στη διάδοση πληροφοριών και στη διευκόλυνση της ανταλλαγής απόψεων και ιδεών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσδιόρισε 23 πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες (VLOP) και 2 πολύ μεγάλες επιγραμμικές μηχανές αναζήτησης (VLOSE):
- AliExpress
- Amazon Store
- AppStore
- Bing
- Booking.com
- Google Play
- Google Maps
- Google Search
- Google Shopping
- Pornhub
- Shein
- Snapchat
- Stripchat
- Temu
- TikTok
- Wikipedia
- X (προηγούμενη ονομασία: Twitter)
- ΧΝΧΧ
- XVideos
- YouTube
- Zalando
Ακολουθούν ορισμένες από τις πρόσθετες απαιτήσεις που θεσπίζει για τις εν λόγω εταιρείες η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες:
- κατάρτιση σχεδίων, υποβαλλόμενων σε ελέγχους, για τον μετριασμό των συστημικών κινδύνων που ενέχουν, όπως η παραπληροφόρηση, η χειραγώγηση κατά τη διάρκεια εκλογών, η κυβερνοβία κατά των γυναικών και η κακοποίηση ανηλίκων
- παροχή δεδομένων σε ερευνητές και αρχές
- ελευθερία επιλογής για τους χρήστες να αποφασίζουν αν επιθυμούν να λαμβάνουν εξατομικευμένες συστάσεις και, εάν ναι, με ποιον τρόπο (π.χ. χωρίς αυτές να βασίζονται στις διαδικτυακές αναζητήσεις τους)
Τι συμβαίνει εάν οι εταιρείες δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες;
Οι εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες υπόκεινται σε κυρώσεις και πρόστιμα αναλογικά προς το μέγεθός τους:
- στις εταιρείες με λιγότερους από 45 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες επιβάλλονται κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων προστίμων, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του εκάστοτε κράτους μέλους
- στις εταιρείες με περισσότερους από 45 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες επιβάλλονται πρόστιμα που ανέρχονται έως και στο 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών τους
Οφέλη της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες
Η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες διαφυλάσσει τα δικαιώματα και τα έννομα συμφέροντα όλων των εμπλεκόμενων μερών, ιδίως των πολιτών της ΕΕ.
Ενδυνάμωση των χρηστών
Οι χρήστες του διαδικτύου στην ΕΕ αποκτούν τη δυνατότητα να ελέγχουν σε μεγαλύτερο βαθμό τι βλέπουν στο διαδίκτυο και να κατανοούν ή να ενημερώνονται σχετικά με τις διαφημίσεις που λαμβάνουν. Οι χρήστες μπορούν να αναφέρουν το παράνομο περιεχόμενο και, στη συνέχεια, η πλατφόρμα θα είναι υποχρεωμένη να τους ενημερώνει για τις αποφάσεις που λαμβάνει.
Διαφάνεια
Η πράξη αυξάνει τη διαφάνεια των κανόνων για τον έλεγχο του επιγραμμικού περιεχομένου, ενώ παράλληλα ενισχύει την πρόσβαση των αρχών και των ερευνητών σε δεδομένα, έτσι ώστε να μπορούν να κατανοούν καλύτερα τον διαδικτυακό χώρο, τον κοινωνικό αντίκτυπό του και τους πιθανούς κινδύνους.
Προστασία των ανηλίκων
Οι πλατφόρμες στις οποίες έχουν πρόσβαση οι ανήλικοι απαγορεύεται να προβάλλουν στοχευμένες διαφημίσεις με βάση τη χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τους, όπως αυτά ορίζονται στο δίκαιο της ΕΕ.
Καταπολέμηση της παραπληροφόρησης
Οι πλατφόρμες οφείλουν να λαμβάνουν μέτρα για την αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με τη διάδοση παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο. Πρέπει να διαθέτουν μηχανισμό που να επιτρέπει την επισήμανση παράνομου περιεχομένου από τους χρήστες και να ενεργούν αμέσως όταν τους γνωστοποιείται τέτοιο περιεχόμενο.
Μηχανισμός αντιμετώπισης κρίσεων
Με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία και τον αντίκτυπο στη χειραγώγηση των πληροφοριών στο διαδίκτυο, προστέθηκε νέο άρθρο στο κείμενο του κανονισμού με το οποίο θεσπίζεται μηχανισμός αντιμετώπισης κρίσεων.
Χάρη στον μηχανισμό αυτό, θα μπορεί να αναλύεται ο αντίκτυπος των δραστηριοτήτων των VLOP και των VLOSE στην εκάστοτε κρίση και να αποφασίζονται μέτρα ώστε να διασφαλίζεται ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Η ζωή σας στο διαδίκτυο: Πώς η ΕΕ τη διευκολύνει και την κάνει ασφαλέστερη;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται για τη βελτίωση του ψηφιακού περιβάλλοντος προς όφελος όλων των Ευρωπαίων. Η ψηφιακή μας ζωή πρέπει να είναι ασφαλής, εύκολη και να σέβεται τις βασικές ελευθερίες.
Με αφορμή την επικαιροποίηση των δύο βασικών κανονισμών για την ενίσχυση της ασφάλειας και τη διευκόλυνση των χρηστών του διαδικτύου, σας καλούμε να δείτε το αφιέρωμά μας και να ανακαλύψετε περισσότερα για το πώς η ΕΕ κάνει τη ζωή σας στο διαδίκτυο ευκολότερη και ασφαλέστερη.
Βλ. επίσης
Πώς καταπολεμά η ΕΕ το επιβλαβές περιεχόμενο στο διαδίκτυο
Ο γενικός κανονισμός για την προστασία δεδομένων
Prevention of online child sexual abuse
Τελευταία ενημέρωση: 5 Αυγούστου 2025