Νερό
Το νερό είναι ένας πεπερασμένος φυσικός πόρος. Η νομοθεσία της ΕΕ προστατεύει τους υδάτινους πόρους και τα υδάτινα οικοσυστήματα και διασφαλίζει καθαρό νερό για κατανάλωση και κολύμβηση.
Γιατί είναι σημαντική η προστασία των υδάτων;
Η αξία του νερού για τη ζωή στη Γη είναι ανεκτίμητη. Το καθαρό νερό είναι απαραίτητο για κάθε ζωντανό οργανισμό στον πλανήτη και είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία και τη διαφύλαξη του φυσικού περιβάλλοντος.
Η οικονομική δραστηριότητα και ανάπτυξη εξαρτώνται από τις διαθέσιμες ποσότητες καθαρού νερού, το οποίο χρησιμοποιείται στις διαδικασίες παραγωγής, στην καλλιέργεια τροφίμων και σε πολλές άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες.
Ωστόσο, η διαθεσιμότητα καθαρού νερού δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη διότι το νερό είναι πεπερασμένος φυσικός πόρος. Μόνο το 3% του συνολικού νερού στη Γη είναι γλυκό νερό και κατάλληλο για ανθρώπινη χρήση.
Η λειψυδρία αποτελεί υπαρκτό πρόβλημα σε πολλά μέρη του κόσμου. Οι ακραίες ξηρασίες και πλημμύρες που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή επηρεάζουν περαιτέρω τη διαθεσιμότητα των υδάτινων πόρων.
Εκτός από την κλιματική αλλαγή, η ρύπανση και η υπερεκμετάλλευση των πόρων ασκούν πιέσεις σε ποταμούς, λίμνες και άλλα υδατικά συστήματα.
Κανόνες της ΕΕ για την ποιότητα και τη χρήση των υδάτων
Η ΕΕ έχει θεσπίσει κανόνες για την προστασία των υδάτων. Η κύρια νομοθετική πράξη για την προστασία των υδάτων είναι η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα. Υπάρχουν επίσης άλλοι κανόνες που αφορούν ειδικές περιπτώσεις, όπως το πόσιμο νερό και τα ύδατα κολύμβησης.
Απώτερος στόχος της πολιτικής της ΕΕ για τα ύδατα είναι να συμβάλει στο να γίνει πραγματικότητα ένα περιβάλλον μηδενικής ρύπανσης έως το 2050.
Οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα
Η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της ΕΕ για τα ύδατα. Στόχος της είναι να καταστήσει διαθέσιμο στους πολίτες νερό καλής ποιότητας και σε επαρκείς ποσότητες.
Με την οδηγία καλούνται οι χώρες της ΕΕ να μεριμνούν για τα εξής:
- προστασία και, εάν χρειάζεται, αποκατάσταση των υδατικών συστημάτων ώστε να επανέλθουν σε καλή κατάσταση
- αποτροπή της υποβάθμισης των υδάτινων οικοσυστημάτων
Η οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα υποστηρίζεται από δύο πρόσθετες οδηγίες που επικεντρώνονται στα υπόγεια και τα επιφανειακά ύδατα.
Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Προεδρία του Συμβουλίου και οι εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία σχετικά με πρόταση οδηγίας για την επανεξέταση και την επικαιροποίηση των καταλόγων ρύπων που επηρεάζουν τα επιφανειακά και τα υπόγεια ύδατα και των αντίστοιχων ρυθμιστικών προτύπων. Η συμφωνία αυτή επικαιροποιεί τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος για ορισμένους ρύπους και προσθέτει νέους ρύπους, ευθυγραμμίζοντας την πολιτική της ΕΕ για τα ύδατα με τα πλέον πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία.
- Το Συμβούλιο προωθεί μια ολιστική στρατηγική για το νερό με στόχο τη διαφύλαξη υδάτινων πόρων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας (δελτίο Τύπου, 21 Οκτωβρίου 2025)
- Ρύπανση των υδάτων: Προσωρινή συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για την επικαιροποίηση των ουσιών προτεραιότητας στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα (δελτίο Τύπου, 23 Σεπτεμβρίου 2025)
- Επιφανειακά και υπόγεια ύδατα: Το Συμβούλιο εγκρίνει διαπραγματευτική εντολή για την επικαιροποίηση του καταλόγου ρύπων (δελτίου Τύπου, 19 Ιουνίου 2024)
- Οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
Πόσιμο νερό
Εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια η ΕΕ έχει λάβει μέτρα για να διασφαλίσει ότι είναι πόσιμο το νερό βρύσης οπουδήποτε στην ΕΕ και ότι η ανθρώπινη υγεία προστατεύεται.
Στις κύριες διατάξεις περιλαμβάνονται:
- θέσπιση προτύπων ποιότητας για το πόσιμο νερό
- διασφάλιση, παρακολούθηση και επιβολή των κανόνων
- βελτίωση της πρόσβασης σε καθαρό νερό
Το 2020 εκδόθηκε η αναθεωρημένη οδηγία για το πόσιμο νερό. Κύριες επιδιώξεις της ήταν η επικαιροποίηση των προτύπων ποιότητας του νερού και η εισαγωγή μιας προσέγγισης βάσει κινδύνου για την παρακολούθηση των υδάτων.
Επεξεργασία λυμάτων
Εάν δεν υποβληθούν σε κατάλληλη επεξεργασία, τα λύματα μπορούν να αποτελέσουν σημαντική αιτία ρύπανσης των υδάτων, η οποία επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
Οι κανόνες της ΕΕ αφορούν τη συλλογή, την επεξεργασία και την απόρριψη λυμάτων σε αστικές περιοχές και αποσκοπούν στη μείωση της ρύπανσης και στην προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος.
Το 2024 οι κανόνες αναθεωρήθηκαν ούτως ώστε να επεκταθεί η εφαρμογή της οδηγίας για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων σε περισσότερες αστικές περιοχές και να καλυφθούν περισσότεροι ρύποι.
Επεξεργασία λυμάτων
Ύδατα κολύμβησης
Η νομοθεσία της ΕΕ για τα ύδατα κολύμβησης έχει ως στόχο να καταστήσει τα ύδατα κολύμβησης καθαρά και την ποιότητά τους υψηλή σε ολόκληρη την ΕΕ. Επιπλέον, αποσκοπεί στην καλύτερη ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης.
Σε ποσοστό μεγαλύτερο από 95%, οι περιοχές κολύμβησης στην ΕΕ πληρούν τα πρότυπα ποιότητας των υδάτων.
Η βελτίωση της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης τις τελευταίες δεκαετίες είναι αποτέλεσμα των κανόνων της ΕΕ για τα ύδατα κολύμβησης, καθώς και άλλων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για την επεξεργασία των λυμάτων.
Τελευταία ενημέρωση: 21 Οκτωβρίου 2025