Πρόγραμμα Erasmus+

Το Erasmus+ είναι το πρόγραμμα με το οποίο η ΕΕ στηρίζει την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό στην Ευρώπη. Είναι ένα από τα πιο γνωστά, αναγνωρισμένα και επιτυχημένα προγράμματα της ΕΕ. Ξεκίνησε το 1987 ως πρόγραμμα περιορισμένης εμβέλειας για την κινητικότητα σπουδαστών και σπουδαστριών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Εδώ και πάνω από 35 χρόνια, προσφέρει σε νέους και νέες την ευκαιρία να διευρύνουν τους ορίζοντές τους στο εξωτερικό. Η συμβολή του Erasmus+ σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι σημαντική, καθώς τα οφέλη που αποφέρει είναι πολύ μεγαλύτερα από όσα θα μπορούσαν να πετύχουν μόνες τους οι χώρες που συμμετέχουν σε αυτό. Το Erasmus+ και τα προηγούμενα σχετικά προγράμματα έχουν ωφελήσει πάνω από 12 εκατομμύρια Ευρωπαίους ως εξής:

• συμβάλλοντας στην επαγγελματική και προσωπική τους εξέλιξη
• ενισχύοντας την ευρωπαϊκή ταυτότητα και τις ευρωπαϊκές αξίες

Πρόγραμμα Erasmus+ 2021-2027

H κινητικότητα των εκπαιδευομένων και του προσωπικού βρίσκεται στον πυρήνα του Erasmus+. Μέσω της μοναδικής αυτής εμπειρίας να ζουν, να σπουδάζουν, να εκπαιδεύονται ή να ταξιδεύουν στο εξωτερικό, οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες:

• αποκτούν αυτοπεποίθηση και προσωπικές δεξιότητες
• ανακαλύπτουν διαφορετικούς πολιτισμούς
• αναπτύσσουν διαπροσωπικές και επαγγελματικές σχέσεις με άτομα από άλλες χώρες

Με τον τρόπο αυτόν, βελτιώνονται οι προοπτικές σταδιοδρομίας τους και αυξάνεται η ενεργός συμμετοχή τους στην κοινωνία, ενώ ενισχύονται η κοινωνική ενσωμάτωση και η ευρωπαϊκή ταυτότητα. Για το διάστημα 2021-2027, το πρόγραμμα επικεντρώνεται κυρίως στα ακόλουθα:

• την κοινωνική ένταξη
• την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση
• την προώθηση της συμμετοχής της νεολαίας στον δημοκρατικό βίο

Το πρόγραμμα στηρίζει τις προτεραιότητες και τις δραστηριότητες που καθορίζονται στην πρωτοβουλία για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης, στο σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση (ένα σύνολο πρωτοβουλιών για υψηλής ποιότητας, χωρίς αποκλεισμούς και προσβάσιμη ψηφιακή εκπαίδευση στην Ευρώπη) και στο ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων. Επίσης, το πρόγραμμα:

• συμβάλλει στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων
• εφαρμόζει πτυχές της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία 2019-2027
• συνεισφέρει στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης στον αθλητισμό

Με περισσότερες από 2.000 διακρατικές στρατηγικές συμπράξεις ετησίως, το Erasmus+ επεκτείνεται και αποκτά όλο και περισσότερο διεθνή χαρακτήρα.

Η διαχείριση του προγράμματος γίνεται εν μέρει σε εθνικό επίπεδο από εθνικούς οργανισμούς και εν μέρει σε ευρωπαϊκό επίπεδο από τον Ευρωπαϊκό Εκτελεστικό Οργανισμό Εκπαίδευσης και Πολιτισμού (EACEA).

• Ευρωπαϊκός Εκτελεστικός Οργανισμός Εκπαίδευσης και Πολιτισμού

Το Erasmus+ έχει επίσης στόχο να προωθήσει τη βιώσιμη ανάπτυξη των εταίρων του στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να βοηθήσει στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία.

Το πρόγραμμα Erasmus+ επιδιώκει:

• να μειώσει την ανεργία, ιδίως των νέων
• να προωθήσει την εκπαίδευση των ενηλίκων, κυρίως για την απόκτηση νέων δεξιοτήτων και ικανοτήτων που απαιτεί η αγορά εργασίας
• να ενθαρρύνει τη συμμετοχή της νεολαίας στην ευρωπαϊκή δημοκρατία
• να στηρίξει την καινοτομία, τη συνεργασία και τη μεταρρύθμιση
• να περιορίσει την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου
• να προωθήσει τη συνεργασία και την κινητικότητα μεταξύ των χωρών εταίρων της ΕΕ

Προϋπολογισμός προγράμματος 2021-2027

Ο προϋπολογισμός του προγράμματος εκτιμάται στα 26,2 δισ. ευρώ για επτά έτη (2021-2027). Πρόκειται για ποσό σχεδόν διπλάσιο από τη χρηματοδότηση για την περίοδο 2014-2020. Κατά τη διάρκεια του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) αναμένεται να τριπλασιαστεί ο αριθμός των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα Erasmus+.

• Μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός 2021-2027 της ΕΕ και δέσμη μέτρων για την ανάκαμψη

Ποιος μπορεί να συμμετάσχει;

Το Erasmus+ δεν προσφέρει ευκαιρίες μόνο σε φοιτητές και φοιτήτριες πανεπιστημίου. Μέσω της συγχώνευσης επτά παλαιότερων προγραμμάτων, προσφέρει ευκαιρίες σε:

• άτομα: το πρόγραμμα προσφέρει τη δυνατότητα σε άτομα όλων των ηλικιών να αναπτύξουν και να ανταλλάξουν μεταξύ τους γνώσεις και εμπειρία σε ιδρύματα και οργανισμούς διαφορετικών κρατών
• οργανισμούς: το πρόγραμμα προσφέρει ευκαιρίες σε πολλούς και διαφορετικούς οργανισμούς, όπως πανεπιστήμια, παρόχους εκπαίδευσης και κατάρτισης, κέντρα μελετών, ερευνητικά ιδρύματα και ιδιωτικές επιχειρήσεις

Μπορούν να συμμετέχουν σε αυτό μαθητές και μαθήτριες σχολείων, σπουδαστές και σπουδάστριες τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, ενήλικοι εκπαιδευόμενοι και εκπαιδευόμενες, συμμετέχοντες και συμμετέχουσες σε ανταλλαγές νέων, εργαζόμενοι και εργαζόμενες στον τομέα της νεολαίας καθώς και προπονητές και προπονήτριες.

Το πρόγραμμα καλύπτει πλέον 33 χώρες:

• τα κράτη μέλη της ΕΕ
• την Τουρκία
• τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας
• τη Σερβία
• τη Νορβηγία
• την Ισλανδία
• το Λιχτενστάιν
• το Ηνωμένο Βασίλειο (από το 2027· θα επανεξεταστεί μετά από 10 μήνες)

Το νέο Erasmus+ επενδύει επίσης σε έργα διασυνοριακής συνεργασίας, όπως:

• η πρωτοβουλία για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, η οποία προωθεί τη συνεργασία μεταξύ ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ
• οι ακαδημίες εκπαιδευτικών Erasmus+, μέσω των οποίων δημιουργούνται ευρωπαϊκές συμπράξεις μεταξύ παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης εκπαιδευτικών
• τα κέντρα επαγγελματικής αριστείας, συνεργατικά δίκτυα στα οποία συμμετέχει ευρύ φάσμα τοπικών εταίρων, με σκοπό τη δημιουργία οικοσυστημάτων δεξιοτήτων για την καινοτομία, την περιφερειακή ανάπτυξη και την κοινωνική ένταξη

• Ευκαιρίες στο πλαίσιο του Erasmus+ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Τι νέο υπάρχει στο πρόγραμμα Erasmus+ 2021-2027;

Το πρόγραμμα Erasmus+ παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη ενός Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης. Οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ ζήτησαν να αυξηθούν η κινητικότητα και οι ανταλλαγές, μεταξύ άλλων μέσω ενός σημαντικά ενισχυμένου, χωρίς αποκλεισμούς και διευρυμένου προγράμματος Erasmus+.



Η τρέχουσα μορφή του προγράμματος ανταποκρίνεται σε αυτό το αίτημα με τους εξής τρόπους:

• προσφέροντας μαθησιακή κινητικότητα σε πρωτοφανή αριθμό ανθρώπων
• αυξάνοντας την πρόσβαση νέων με λιγότερες ευκαιρίες σε αυτό
• βελτιώνοντας την πρόσβαση μικρών και τοπικών οργανώσεων σε αυτό
• διατηρώντας τον ολοκληρωμένο χαρακτήρα του προγράμματος, που καλύπτει τη μάθηση σε όλα τα πλαίσια —τυπικό, μη τυπικό και άτυπο

Συμπεριληπτικό Erasmus+:

• απευθύνεται σε περισσότερα άτομα που έχουν λιγότερες ευκαιρίες
• περιλαμβάνει άτομα με διαφορετικής πολιτιστικής, κοινωνικής και οικονομικής προέλευσης
• περιλαμβάνει άτομα που ζουν σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές
• έχει πιο διεθνή χαρακτήρα

Ψηφιακό Erasmus+:

• υποστηρίζει την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων και επιταχύνει την ψηφιακή μετάβαση των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, ιδίως για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας COVID-19
• προωθεί την πρακτική άσκηση στον ψηφιακό τομέα
• θέτει σε λειτουργία την εφαρμογή της ευρωπαϊκής φοιτητικής ταυτότητας

Πράσινο Erasmus+:

• προσφέρει οικονομικά κίνητρα στους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες για τη χρήση βιώσιμων τρόπων μεταφοράς
• επενδύει σε έργα που προωθούν την ευαισθητοποίηση σε περιβαλλοντικά θέματα

Erasmus+ για τη νεολαία:

• βοηθά τους νέους και τις νέες να ταξιδέψουν, να εξερευνήσουν την πολυμορφία της Ευρώπης, να μάθουν για την ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά και ιστορία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας DiscoverEU

Erasmus+ και ανθεκτικότητα:

• συμβάλλει στη γρηγορότερη ανάπτυξη νέων πρακτικών που βελτιώνουν την ποιότητα και τη συνάφεια των συστημάτων εκπαίδευσης, κατάρτισης και νεολαίας σε ολόκληρη την Ευρώπη, σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Πρόγραμμα Erasmus+ 2028-2034

Η επόμενη μορφή του Erasmus+ (2028-2034) βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση.

Στις 11 Μαΐου 2026 το Συμβούλιο καθόρισε τη διαπραγματευτική του θέση, η οποία αποτελεί το πρώτο βήμα προς τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι δημοσιονομικές και οριζόντιες πτυχές εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ).

Το προτεινόμενο πρόγραμμα βασίζεται στα επιτεύγματα του Erasmus+ και του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης κατά την περίοδο 2021-2027. Στόχος του είναι να συνεχίσει να στηρίζει την υψηλής ποιότητας εκπαίδευση και κατάρτιση, τη μαθησιακή κινητικότητα και την ανάπτυξη δεξιοτήτων, προωθώντας παράλληλα τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, την αλληλεγγύη και την κοινωνική ένταξη.

Το μελλοντικό πρόγραμμα διαρθρώνεται γύρω από δύο βασικούς πυλώνες:

• την παροχή ευκαιριών μάθησης σε όλους
• την ανάπτυξη ικανοτήτων μέσω της συνεργασίας μεταξύ οργανισμών και ιδρυμάτων και μέσω της στήριξης για την ανάπτυξη πολιτικής

Θα εξακολουθεί να στηρίζει δραστηριότητες στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού, και παράλληλα να επεκτείνει τις ευκαιρίες που συνδέονται με τον εθελοντισμό, τη συμμετοχή και την ανάπτυξη ταλέντων σε ολόκληρη την Ευρώπη.

• Erasmus+: Το Συμβούλιο καθορίζει τη θέση του σχετικά με το εμβληματικό πρόγραμμα της ΕΕ για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό (δελτίο Τύπου, 11 Μαΐου 2026)

Διευρυμένο πεδίο εφαρμογής

Από το 2028 και μετά, το πρόγραμμα αναμένεται:

• να συνεχίσει να στηρίζει την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό
• να αξιοποιήσει την παρακαταθήκη του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης
• να στηρίξει τη συμμετοχή των νέων και τις δραστηριότητες εθελοντισμού, συμπεριλαμβανομένων των πρωτοβουλιών ανθρωπιστικής βοήθειας
• να ενισχύσει τη συνεργασία στον τομέα του αθλητισμού

• Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης

Η θέση του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο πρότεινε αλλαγές στο νομοθετικό κείμενο, με τις οποίες ενισχύεται ο ρόλος των κρατών μελών, διασφαλίζεται η ανάδειξη όλων των τομέων και διατηρείται η παρακαταθήκη του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης.

Ειδικότερα, το Συμβούλιο ζητεί:

• ένα ενισχυμένο μοντέλο διακυβέρνησης βάσει του οποίου τα κράτη μέλη θα διαθέτουν μεγαλύτερες εξουσίες ελέγχου
• την πραγματοποίηση αναφορών σε δραστηριότητες εθελοντισμού στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σώματος Εθελοντών Ανθρωπιστικής Βοήθειας
• μεγαλύτερη προβολή των δράσεων που στηρίζονται από το Erasmus+ στους τομείς της νεολαίας και του αθλητισμού