Πώς διεξάγεται η ψηφοφορία στο Συμβούλιο;
Τρία συστήματα ψηφοφορίας
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ασκεί τα καθήκοντά του χρησιμοποιώντας τρία διαφορετικά συστήματα ψηφοφορίας.
Ειδική πλειοψηφία
Αποτελεί το γενικό σύστημα ψηφοφορίας, με το οποίο οι αποφάσεις λαμβάνονται βάσει του κανόνα της «διπλής ψηφοφορίας».
Ομοφωνία
Απαιτείται για περιορισμένο αριθμό τομέων που θεωρούνται ευαίσθητοι, και κάθε κράτος μέλος έχει δικαίωμα βέτο.
Απλή πλειοψηφία
Εφαρμόζεται κυρίως στις διαδικαστικές αποφάσεις.
Οι λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας αυτών των κανόνων ψηφοφορίας καθορίζονται στο άρθρο 238 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ειδική πλειοψηφία
Το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία για το 80% περίπου του νομοθετικού έργου του, όταν η νομοθεσία εγκρίνεται από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αυτό το σύστημα ψηφοφορίας βασίζεται στην πλειοψηφία των κρατών μελών που αντιπροσωπεύουν την πλειονότητα του πληθυσμού της ΕΕ. Πρόκειται για τον λεγόμενο κανόνα της «διπλής πλειοψηφίας», δεδομένου ότι πρέπει να πληρούνται ταυτόχρονα δύο προϋποθέσεις:
- τουλάχιστον το 55% των κρατών μελών πρέπει να ψηφίσει υπέρ (15 από τα 27)
- αυτά τα κράτη μέλη πρέπει να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ
Ομοφωνία
Το Συμβούλιο αποφασίζει με ομοφωνία σε μια σειρά ζητημάτων που θεωρούνται ευαίσθητα από τα κράτη μέλη. Στις περιπτώσεις αυτές κάθε κράτος μέλος έχει δικαίωμα βέτο. Στην περίπτωση ψηφοφορίας με ομοφωνία, η αποχή δεν εμποδίζει τη λήψη απόφασης.
Η ομοφωνία εφαρμόζεται, παραδείγματος χάρη, για:
- την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας
- τη χορήγηση νέων δικαιωμάτων σε πολίτες της ΕΕ
- τη διεύρυνση της ΕΕ
- τα οικονομικά της ΕΕ (ιδίους πόρους και μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ)
- την εναρμόνιση της έμμεσης φορολογίας
- ορισμένα μέτρα στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων και της κοινωνικής προστασίας
Απλή πλειοψηφία
Απλή πλειοψηφία επιτυγχάνεται εάν ψηφίσουν υπέρ τουλάχιστον 14 από τα 27 κράτη μέλη.
Το Συμβούλιο αποφασίζει με απλή πλειοψηφία:
- επί διαδικαστικών θεμάτων, όπως η έγκριση του εσωτερικού κανονισμού του και η οργάνωση της Γενικής Γραμματείας του
- προκειμένου να ζητηθεί από την Επιτροπή να αναλάβει μελέτες ή να υποβάλει προτάσεις
Ψηφομετρητής
Χάρη στον ψηφομετρητή μπορεί να διαπιστωθεί αν στο Συμβούλιο μπορεί να επιτευχθεί ένα από τα τρία κατώτατα όρια ψηφοφορίας που απαιτούνται για την έκδοση μιας νομοθετικής πράξης.
Ακολουθήστε αυτά τα τέσσερα απλά βήματα για να δείτε το τελικό αποτέλεσμα ψηφοφορίας του Συμβουλίου:
- επιλέξτε κανόνα ψηφοφορίας
- επιλέξτε το κράτος μέλος που συμμετέχει στην ψηφοφορία
- εισάγετε τις ψήφους
- επαληθεύστε το τελικό αποτέλεσμα
Ψηφομετρητής
Πώς λειτουργεί η ψηφοφορία;
Η συμμετοχή σε ψηφοφορία είναι πολιτική και νομική πράξη και, ως εκ τούτου, διενεργείται μόνο από υπουργούς που εκπροσωπούν το αντίστοιχο κράτος μέλος τους στο Συμβούλιο.
Η ΕΜΑ (Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων) δεν ψηφίζει επί των νομικών πράξεων, όμως οι μόνιμοι και οι μόνιμες αντιπρόσωποι μπορεί να αφήνουν να διαφανεί εκ των προτέρων η θέση που πρόκειται να υιοθετήσουν οι υπουργοί τους κατά την ψηφοφορία στο Συμβούλιο. Αυτή η «ενδεικτική ψήφος» βοηθά την Προεδρία του Συμβουλίου να κρίνει αν μια απόφαση είναι έτοιμη προς έγκριση. Οι Ομάδες του Συμβουλίου δεν ψηφίζουν.
Το Συμβούλιο προβαίνει σε ψηφοφορία μόνο εφόσον παρίσταται η πλειοψηφία των μελών του. Ένα μέλος του Συμβουλίου (αντιπρόσωπος κράτους μέλους σε υπουργικό επίπεδο) επιτρέπεται να ενεργεί εκ μέρους ενός μόνο άλλου μέλους.
Τη διαδικασία ψηφοφορίας κινεί ο/η Πρόεδρος του Συμβουλίου, δηλαδή η χώρα που ασκεί την εκ περιτροπής Προεδρία. Τη διαδικασία ψηφοφορίας μπορούν επίσης να προτείνουν να κινήσουν τα μέλη του Συμβουλίου ή η Επιτροπή, ωστόσο η πρωτοβουλία αυτή πρέπει να εγκριθεί από την πλειοψηφία των μελών του Συμβουλίου.
Δημοσίευση των αποτελεσμάτων των ψηφοφοριών
Τα αποτελέσματα των ψηφοφοριών του Συμβουλίου δίνονται αυτομάτως στη δημοσιότητα όταν το Συμβούλιο θεσπίζει ενωσιακή νομοθεσία.
Ο τρόπος με τον οποίο ψήφισε κάθε κράτος μέλος, μαζί με τις αιτιολογήσεις ψήφων, τις δηλώσεις και τα σημεία που καταχωρίστηκαν στα πρακτικά, δημοσιεύονται στο δημόσιο μητρώο του Συμβουλίου.
Δείτε επίσης:
Ο ρόλος του Συμβουλίου στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ
Τι κάνει το Συμβούλιο
Πώς οργανώνονται οι εργασίες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Τελευταία ενημέρωση: 23 Φεβρουαρίου 2026