Τι κάνει το Συμβούλιο
Βασικός φορέας λήψης αποφάσεων
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (που συχνά αποκαλείται απλά «Συμβούλιο») είναι βασικός φορέας λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Στο Συμβούλιο της ΕΕ συνέρχονται οι υπουργοί των 27 χωρών της ΕΕ με σκοπό τη διαπραγμάτευση και θέσπιση νέας νομοθεσίας, καθώς και τον συντονισμό των πολιτικών και τη λήψη αποφάσεων.
Κύριο καθήκον του Συμβουλίου της ΕΕ είναι η θέσπιση της ενωσιακής νομοθεσίας. Το Συμβούλιο, στις περισσότερες περιπτώσεις μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, διαπραγματεύεται και θεσπίζει τη νομοθεσία της ΕΕ βάσει προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Συμβούλιο αναφέρεται επίσης ως «συννομοθέτης» της ΕΕ.
Ο ρόλος του Συμβουλίου: 5 βασικά καθήκοντα
Διαπραγμάτευση και θέσπιση νομοθεσίας της ΕΕ
Οι υπουργοί των 27 κρατών μελών της ΕΕ συνέρχονται στο Συμβούλιο για να διαπραγματευτούν και στη συνέχεια να θεσπίσουν τη νομοθεσία της ΕΕ. Αυτό είναι το κύριο καθήκον τους στο Συμβούλιο, όταν ενεργεί ως «συννομοθέτης» της ΕΕ.
Στο Συμβούλιο, καθήκον των υπουργών είναι να συνεργάζονται για την εξεύρεση λύσεων σε επίπεδο Ένωσης για κοινά προβλήματα. Για να επιτύχουν αυτόν τον στόχο, απαιτούνται ευελιξία και συμβιβασμός στο πλαίσιο αναζήτησης κοινών λύσεων που αποφέρουν οφέλη τόσο για την ΕΕ στο σύνολό της όσο και για τις αντίστοιχες χώρες τους.
Οι περισσότερες νομοθετικές προτάσεις της ΕΕ πρέπει να εγκριθούν από κοινού και από τους δύο συννομοθέτες της ΕΕ: το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Έτσι, για κάθε πρόταση διεξάγονται παράλληλες διαπραγματεύσεις στις οποίες συμμετέχει το Συμβούλιο:
- οι υπουργοί ανταλλάσσουν απόψεις στο πλαίσιο του Συμβουλίου και καταλήγουν σε «γενική προσέγγιση» (ή θέση του Συμβουλίου)
- έπειτα, το Συμβούλιο διαπραγματεύεται με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή
Όταν το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο συμφωνήσουν αμφότερα επί του τελικού κειμένου, η νομοθετική πράξη εκδίδεται.
Έγκριση του προϋπολογισμού της ΕΕ
Το Συμβούλιο εγκρίνει τον ετήσιο προϋπολογισμό της ΕΕ από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ο προϋπολογισμός καλύπτει περίοδο ενός ημερολογιακού έτους. Εγκρίνεται τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο και ισχύει από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους.
Ο ετήσιος προϋπολογισμός της ΕΕ βασίζεται στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ), τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό που κατά κανόνα καθορίζεται για επτά έτη.
Συντονισμός των πολιτικών των κρατών μελών
Το Συμβούλιο συντονίζει τις πολιτικές των κρατών μελών σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η οικονομική πολιτική ή η πολιτική απασχόλησης.
Σε άλλους τομείς, όπως η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, η νεολαία και ο αθλητισμός, που αποτελούν εθνική αρμοδιότητα, το Συμβούλιο εγκρίνει πλαίσια πολιτικής και προγράμματα εργασίας της ΕΕ στα οποία καθορίζονται οι προτεραιότητες για τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής.
Χάραξη της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας της ΕΕ
Το Συμβούλιο καθορίζει και εφαρμόζει την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας της ΕΕ με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που διατυπώνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Στην πολιτική αυτή περιλαμβάνονται η αναπτυξιακή και η ανθρωπιστική βοήθεια, η άμυνα και οι εμπορικές συναλλαγές της ΕΕ.
Το Συμβούλιο, από κοινού με τον/την Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, διασφαλίζει την ενότητα, τη συνέπεια και την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής δράσης της ΕΕ.
Σύναψη διεθνών συμφωνιών
Το Συμβούλιο λαμβάνει την τελική απόφαση για τη σύναψη των διεθνών συμφωνιών της ΕΕ με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς. Πρόκειται κυρίως για εμπορικές συμφωνίες.
Το Συμβούλιο δίνει στην Επιτροπή διαπραγματευτική εντολή και διαπραγματευτικές οδηγίες, και η Επιτροπή διεξάγει τις διαπραγματεύσεις εξ ονόματος της ΕΕ. Μόλις ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις, το Συμβούλιο διενεργεί ψηφοφορία για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας. Για όλες τις διεθνείς συμφωνίες, εκτός από αυτές που αφορούν την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας, απαιτείται η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Δείτε επίσης:
Πώς οργανώνονται οι εργασίες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Ο ρόλος του Συμβουλίου στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ
Επισκόπηση των συνόδων του Συμβουλίου
Τελευταία ενημέρωση: 23 Φεβρουαρίου 2026