Χρονολόγιο: Ιστορία

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Robert Schuman, ανακοινώνει τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, υπό τον έλεγχο κοινής ανώτατης αρχής, θέτοντας έτσι τα θεμέλια για την Ευρωπαϊκή Ένωση με βάση δύο κύριες αρχές: ειρήνη και αλληλεγγύη.

• Η Διακήρυξη Schuman (παρουσίαση)

Με τη Συνθήκη των Παρισίων ιδρύεται η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) με την οποία δημιουργείται η κοινή αγορά άνθρακα και χάλυβα. Η ίδρυση αυτή κατευνάζει τη δυσπιστία και τις εντάσεις μεταξύ γειτονικών ευρωπαϊκών χωρών μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η συνθήκη ΕΚΑΧ, η οποία έληξε το 2002, αποτελεί την πρώτη ιδρυτική συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Πραγματοποιείται στο Λουξεμβούργο η πρώτη σύνοδος του Ειδικού Συμβουλίου Υπουργών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, το οποίο αργότερα θα εξελιχθεί στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι Συνθήκες της Ρώμης ιδρύουν την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ). Η πρώτη σύνοδος του Συμβουλίου της ΕΟΚ πραγματοποιείται στις 25 Ιανουαρίου 1958 υπό την προεδρία του κ. Victor Larock, υπουργού Εξωτερικών του Βελγίου.

Το 1965 η Γαλλία αναγγέλλει ότι δεν θα συμμετέχει στις συνόδους του Συμβουλίου εξαιτίας της διαφωνίας της στις διαπραγματεύσεις για τη χρηματοδότηση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. Η κρίση εκτονώθηκε αργότερα χάρις στον συμβιβασμό του Λουξεμβούργου του 1966 που επιβάλλει την ομοφωνία όποτε διακυβεύονται βασικά συμφέροντα.

Οι δύο αυτές συνθήκες (1967 και 1971) εισάγουν ενιαίο Συμβούλιο, ενιαία Επιτροπή και ενιαίο προϋπολογισμό για τις τρεις Κοινότητες (ΕΚΑΧ, Ευρατόμ και ΕΟΚ). Η ΕΜΑ παγιοποιείται ως το προπαρασκευαστικό όργανο του Συμβουλίου.

• ΕΜΑ Ι
• ΕΜΑ ΙΙ

Η Δανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο προσχωρούν στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, οπότε τα κράτη μέλη γίνονται εννέα.

Το νέο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνέρχεται για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 1975 στο Δουβλίνο.

• Ευρωπαϊκό Συμβούλιο – Δουβλίνο, 10-11 Μαρτίου 1975

Με την προσχώρηση της Ελλάδας τα κράτη μέλη της ΕΕ γίνονται δέκα.

Η Συμφωνία του Σένγκεν περί κατάργησης των συνοριακών ελέγχων υπογράφεται από το Βέλγιο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες στο Σένγκεν (Λουξεμβούργο).

Η Συμφωνία του Σένγκεν θα επιτρέψει σταδιακά στους πολίτες να ταξιδεύουν χωρίς να ελέγχονται τα διαβατήριά τους στα εσωτερικά σύνορα. Η εφαρμογή της Συμφωνίας του Σένγκεν θα ξεκινήσει αργότερα, το 1995.

Η Ισπανία και η Πορτογαλία προσχωρούν στην ΕΕ, οπότε τα κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αυξάνονται σε δώδεκα.

Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη (ΕΕΠ) εγκαθιδρύει την εσωτερική αγορά η οποία προβλέπει την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Δρομολογεί τη συνεργασία στην εξωτερική πολιτική και επεκτείνει τη χρήση της ειδικής πλειοψηφίας στις ψηφοφορίες για τη λήψη αποφάσεων εντός του Συμβουλίου.

• Η διαδικασία λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη δίνει νομική βάση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ενώ επισημοποιούνται οι σύνοδοι αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου το 1992 εγκαινιάζει τις δημόσιες συζητήσεις, πρακτική η οποία επεκτάθηκε κατόπιν σε μεγάλο βαθμό, πιο πρόσφατα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας.

Οι δημόσιες συνεδριάσεις και διαβουλεύσεις του Συμβουλίου είναι σήμερα προσβάσιμες μέσα από την ιστοσελίδα του.

• Δείτε ζωντανά τις συζητήσεις και συσκέψεις

Τίθεται σε ισχύ η Συνθήκη του Μάαστριχτ με την οποία δημιουργείται η Ευρωπαϊκή Ένωση με βάση τον διευρυμένο πυλώνα των «Κοινοτήτων». Εγκαινιάζεται επίσης η οικονομική και νομισματική ένωση και προστίθενται δύο νέοι πυλώνες: η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) και η συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων (ΔΕΥ).

Με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο γίνεται θεσμικό όργανο. Αποστολή του είναι να παρέχει στην Ένωση την αναγκαία για την ανάπτυξή της ώθηση και να καθορίζει τους γενικούς της πολιτικούς προσανατολισμούς.

Η Συνθήκη του Μάαστριχτ σήμανε επίσης την έναρξη της πορείας προς το ευρώ και δρομολόγησε την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ).

• Πώς η Συνθήκη του Μάαστριχτ άλλαξε την Ευρώπη (ψηφιακή παρουσίαση)

Η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία προσχωρούν στην ΕΕ. Τα δεκαπέντε κράτη μέλη καλύπτουν πλέον το σύνολο σχεδόν της δυτικής Ευρώπης.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εγκρίνει τη δημιουργία του Eurogroup. Πρόκειται για ένα άτυπο όργανο όπου συνεδριάζουν οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών με νόμισμα το ευρώ. Η πρώτη συνεδρίαση του Eurogroup πραγματοποιήθηκε στις 4 Ιουνίου 1998 στον πύργο του Senningen στο Λουξεμβούργο.

• Eurogroup

Η Συνθήκη του Άμστερνταμ θεσπίζει ένα χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης και ενσωματώνει τη Συμφωνία του Σένγκεν στο δίκαιο της ΕΕ. Η Συνθήκη τροποποιεί τον ρόλο του Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου ο οποίος γίνεται επίσης ο Ύπατος Εκπρόσωπος για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας.

Την 1η Ιανουαρίου 2002, τίθενται σε κυκλοφορία τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα του ευρώ, αντικαθιστώντας τα εθνικά νομίσματα.

Η Συνθήκη της Νίκαιας εισάγει τη μεταρρύθμιση των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, προετοιμάζοντας τη μελλοντική διευρυμένη ΕΕ των 27 κρατών μελών. Το Συμβούλιο υπόκειται σε μεταρρύθμιση προκειμένου να επεκταθεί η χρήση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία και να καθιερωθεί η αρχή της ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών.

Δέκα νέα κράτη μέλη προσχωρούν ταυτόχρονα: η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Κύπρος, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Σλοβακία και Σλοβενία. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαδικασία διεύρυνσης ως προς τον πληθυσμό και τον αριθμό των χωρών.

Η ΕΕ αποτελείται πλέον από 25 κράτη μέλη.

Η Βουλγαρία και η Ρουμανία προσχωρούν στην ΕΕ, αυξάνοντας τον αριθμό των κρατών μελών σε 27.

Η Συνθήκη της Λισαβόνας τίθεται σε ισχύ και μεταρρυθμίζει τη δομή της ΕΕ καθώς και τον τρόπο λειτουργίας της.

Επεκτείνει τη χρήση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθίσταται ένα καθόλα πλήρες θεσμικό όργανο με δικό του Πρόεδρο. Προηγουμένως, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λειτουργούσε ως άτυπο όργανο και η θέση του επικεφαλής του ήταν ανεπίσημη. Τη θέση κατείχε ο αρχηγός κράτους ή κυβέρνησης του εκάστοτε κράτους μέλους που ασκούσε την εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

• Ο ρόλος του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
• Η Συνθήκη της Λισαβόνας: Διαμόρφωση της ΕΕ όπως τη γνωρίζουμε σήμερα (ψηφιακή παρουσίαση)

Το 2012 η Ένωση λαμβάνει το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για την προαγωγή της ειρήνης, της συμφιλίωσης, της δημοκρατίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων στην Ευρώπη.

Κατά την απονομή στην ΕΕ του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ αναφέρει ότι η απόφασή της βασίζεται στον σταθεροποιητικό ρόλο που διαδραμάτισε η ΕΕ για τη μετατροπή του μεγαλύτερο μέρους της Ευρώπης από ήπειρο πολέμου σε ήπειρο ειρήνης.

Η Κροατία είναι η δεύτερη χώρα της πρώην Γιουγκοσλαβίας, μετά τη Σλοβενία, που προσχωρεί στην ΕΕ.

Η ΕΕ έχει πλέον 28 κράτη μέλη.

Μετά το εθνικό δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου 2016 και την επικύρωση της συμφωνίας αποχώρησης από τα δύο μέρη τον Ιανουάριο του 2020, το Ηνωμένο Βασίλειο αποχωρεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.