Ειδική πλειοψηφία

Η συνηθέστερη μέθοδος ψηφοφορίας στο Συμβούλιο

Η ειδική πλειοψηφία είναι το σύστημα ψηφοφορίας που χρησιμοποιείται συχνότερα στο Συμβούλιο, καθώς περίπου το 80% του συνόλου της νομοθεσίας της ΕΕ θεσπίζεται με τον τρόπο αυτόν.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ειδική πλειοψηφία εφαρμόζεται όταν το Συμβούλιο λαμβάνει αποφάσεις στο πλαίσιο της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας, η οποία αποτελεί την κύρια διαδικασία λήψης αποφάσεων για τη θέσπιση νομοθεσίας της ΕΕ.

Η επίτευξη ειδικής πλειοψηφίας στο Συμβούλιο οδηγεί στην έκδοση νομοθετικής πράξης της ΕΕ.

Πότε επιτυγχάνεται η ειδική πλειοψηφία;

Για να επιτευχθεί ειδική πλειοψηφία πρέπει να πληρούνται ταυτόχρονα δύο προϋποθέσεις:

• τουλάχιστον το 55% των κρατών μελών πρέπει να ψηφίσει υπέρ (15 από τα 27)
• αυτά τα κράτη μέλη πρέπει να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ

Η διαδικασία αυτή είναι επίσης γνωστή ως «κανόνας της διπλής πλειοψηφίας».

Μειοψηφία αρνησικυρίας

Η μειοψηφία αρνησικυρίας πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τέσσερα κράτη μέλη. Σε περίπτωση που καταψηφίζουν λιγότερες από τέσσερις χώρες, συγκεντρώνεται ειδική πλειοψηφία.

Για παράδειγμα, εάν όλα τα κράτη μέλη —εκτός από τρία— υπερψηφίσουν μια νομοθετική πράξη, θεωρείται ότι σχηματίζεται ειδική πλειοψηφία ακόμη κι αν τα 24 κράτη μέλη που ψηφίζουν υπέρ αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 65% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ.

Με άλλα λόγια, όταν καταψηφίζουν λιγότερα από τέσσερα μέλη του Συμβουλίου, το κριτήριο του πληθυσμού δεν επιδρά στην επίτευξη της ειδικής πλειοψηφίας.

Αποχή

Η αποχή στο πλαίσιο της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία λογίζεται ως αρνητική ψήφος και, ως εκ τούτου, συμβάλλει στη μειοψηφία (αρνησικυρίας).

Η αποχή δεν είναι το ίδιο με τη μη συμμετοχή στην ψηφοφορία. Αποχή μπορεί να δηλώσει οποιοδήποτε μέλος του Συμβουλίου σε οποιαδήποτε ψηφοφορία.

Ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία

Το σύστημα ενισχυμένης ειδικής πλειοψηφίας εφαρμόζεται όταν το Συμβούλιο ψηφίζει επί πρότασης που δεν υποβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για να επιτευχθεί ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία πρέπει να πληρούνται ταυτόχρονα δύο προϋποθέσεις:

• τουλάχιστον το 72% των κρατών μελών πρέπει να ψηφίσει υπέρ (τουλάχιστον 20 από τα 27)
• τα κράτη μέλη που υποστηρίζουν την πρόταση πρέπει να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της ΕΕ

Ειδικές περιπτώσεις

Σε περιπτώσεις όπου δεν συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη στην ψηφοφορία, για παράδειγμα λόγω εξαίρεσης σε ορισμένους τομείς πολιτικής (π.χ. ευρώ, Σένγκεν), ισχύουν ειδικοί κανόνες ψηφοφορίας.Οι κανόνες αυτοί εξαρτώνται από τη φύση της πρότασης.

Όταν η πρόταση υποβάλλεται από την Επιτροπή ή τον Ύπατο Εκπρόσωπο, η απόφαση λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία μόνον αν υπερψηφιστεί από το 55% των συμμετεχόντων κρατών μελών που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού των συμμετεχόντων κρατών μελών. Στην περίπτωση αυτή, για να σχηματιστεί μειοψηφία αρνησικυρίας αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τον ελάχιστο αριθμό κρατών μελών που αντιπροσωπεύουν πάνω από το 35% του πληθυσμού της ΕΕ, συν ένα άλλο κράτος μέλος.

Όταν η πρόταση δεν υποβάλλεται από την Επιτροπή ή τον Ύπατο Εκπρόσωπο, η απόφαση λαμβάνεται με ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία μόνον αν υπερψηφιστεί από το 72% των συμμετεχόντων κρατών μελών που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού των συμμετεχόντων κρατών μελών.

Δείτε επίσης: