Gekwalificeerde meerderheid

De meest gebruikte stem­methode in de Raad

In de Raad wordt meestal bij gekwalificeerde meerderheid gestemd. Zowat 80% van alle EU-wetgeving wordt zo aangenomen.

Er is namelijk een gekwalificeerde meerderheid vereist wanneer de Raad de gewone wetgevingsprocedure volgt. Dat is het meest gebruikte besluitvormingsproces voor EU-wetgeving.

Bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad is een EU-wetgevings­handeling aangenomen.

Wat is een gekwalificeerde meerderheid?

Een gekwalificeerde meerderheid is bereikt als aan 2 voorwaarden tegelijkertijd wordt voldaan:

• minstens 55% van de lidstaten stemt vóór (15 van de 27)
• deze lidstaten vertegenwoordigen samen ten minste 65% van de EU-bevolking

Deze procedure heet ook wel de "regel van de dubbele meerderheid".

Blokkerende minderheid

De blokkerende minderheid moet uit minstens 4 lidstaten bestaan. Als er minder dan 4 lidstaten tegen stemmen, wordt de gekwalificeerde meerderheid geacht te zijn bereikt.

Als bijvoorbeeld op 3 na alle lidstaten vóór bepaalde wetgeving stemmen, is er sprake van een gekwalificeerde meerderheid, ook al vertegenwoordigen de 24 vóórstemmende lidstaten minder dan 65% van de totale EU-bevolking.

Dus als minder dan 4 leden van de Raad tegen stemmen, geldt het bevolkingscriterium niet meer om de gekwalificeerde meerderheid te bepalen.

Onthouding

Bij een stemming met gekwalificeerde meerderheid telt een onthouding als een tegenstem, die bij de (blokkerende) minderheid wordt geteld.

Onthouding is niet hetzelfde als niet aan de stemming deelnemen. Elk lid kan zich op elk moment van stemming onthouden.

Versterkte gekwalificeerde meerderheid

Deze regeling geldt wanneer de Raad over een voorstel stemt dat niet door de Europese Commissie of de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie is ingediend.

Een versterkte gekwalificeerde meerderheid is bereikt als tegelijkertijd aan de 2 volgende voorwaarden wordt voldaan:

• minstens 72% van de lidstaten stemt vóór (20 van de 27)
• de lidstaten die het voorstel steunen, vertegenwoordigen samen minstens 65% van de EU-bevolking

Bijzondere gevallen

Als niet alle lidstaten deelnemen aan de stemming, bijvoorbeeld landen die een opt-out hebben op sommige beleidsterreinen (zoals de euro, Schengen), gelden specifieke stemregels.Die regels hangen af van de aard van het voorstel.

Als het voorstel van de Commissie of de hoge vertegenwoordiger komt, wordt een besluit met een gekwalificeerde meerderheid genomen als 55% van de deelnemende lidstaten, die minstens 65% van de bevolking van de deelnemende lidstaten vertegenwoordigen, vóór stemt. In dit geval moet een blokkerende minderheid minstens bestaan uit het minimum­aantal lidstaten dat meer dan 35% van de EU-bevolking vertegenwoordigt, plus 1 lidstaat.

Komt het voorstel niet van de Commissie of de hoge vertegenwoordiger, dan is een versterkte gekwalificeerde meerderheid vereist van 72% van de deel­nemende lidstaten, die minstens 65% van de bevolking van de deel­nemende lidstaten vertegenwoordigen.

Zie ook