Wat de EU doet om haar concurrentievermogen te vergroten

Waarom moeten we het concurrentievermogen versterken?

De productiviteit van Europa is de afgelopen 20 jaar achtergebleven bij die van andere grote economieën. Veel EU-bedrijven in belangrijke sectoren als digitalisering, telecommunicatie, kapitaalmarkten en energie zijn te klein om het investerings- en innovatieniveau te bereiken dat nodig is op een mondiale markt.

De eengemaakte markt is een van de grootste verwezenlijkingen van de Europese Unie, maar is nog steeds versnipperd en kampt zowel op nationaal als op Europees niveau met aanzienlijke obstakels. Het wegnemen van de belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen is essentieel om verdere groei in de hele EU te ontsluiten en handel en investeringen te stimuleren.

In het licht van een veranderend mondiaal landschap en een volatiele geopolitieke situatie zijn dringend maatregelen nodig om het concurrentie­vermogen van de EU op lange termijn te versterken en haar strategische autonomie en welvaart veilig te stellen.

Met een sterker concurrerende economie wordt de EU soevereiner en is ze beter gewapend tegen de uitdagingen van nu en in de toekomst.

EU-maatregelen ter versterking van het concurrentievermogen

Naar aanleiding van de Verklaring van Boedapest over de nieuwe deal voor het Europees concurrentievermogen van de EU-leiders van november 2024 heeft de Commissie een kompas voor concurrentievermogen ontwikkeld om haar werkzaamheden voor de periode 2024-2029 te sturen op basis van 3 pijlers:

• het dichten van de innovatiekloof
• het aan elkaar koppelen van decarbonisatie en concurrentievermogen
• het verminderen van buitensporige afhankelijkheden en vergroten van de veiligheid

Er zijn op talrijke gebieden strategieën en actieplannen opgesteld en er worden er momenteel nog meer door de Commissie ontwikkeld. De wetgevingsvoorstellen om de groei en het concurrentievermogen van de EU te stimuleren worden momenteel besproken door de Raad en het Parlement.

• Verklaring van Boedapest over de nieuwe deal voor het Europees concurrentie­vermogen (8 november 2024)

Voornaamste doelstellingen

Bedrijven ondersteunen

Eenvoudigere regels, minder administratieve lasten, helpen met de opschaling van start-ups, faciliteren van de toegang tot durfkapitaal.

De economie koolstofvrij maken

Industrieën helpen over te stappen op schone technologie, nieuwe circulaire bedrijfsmodellen bevorderen en een emissiereductie­doelstelling van 90% voor 2040 vaststellen.

Afhankelijkheden verminderen

De invoer van Russische fossiele brandstoffen uitfaseren, de voorzienings­zekerheid van kritieke grondstoffen en geneesmiddelen versterken en de handels­betrekkingen diversifiëren.

Innovatie aanmoedigen

Meer investeren in onderzoek en ontwikkeling, onderzoeks­infrastructuren van wereldklasse ontwikkelen, talent aantrekken en laten groeien en mobiliteit van talent vergemakkelijken.

Digitalisering stimuleren

Computer-, data-, cloud- en netwerk­infrastructuur ontwikkelen, de toegang tot supercomputers waarborgen en het gebruik van AI in het bedrijfsleven en de overheidssector aanmoedigen.

De energie­prijzen verlagen

Het energienet en de energie-infrastructuur van de EU moderniseren, elektrificatie opschalen en investeringen in schone energie versnellen.

Het voortouw nemen in strategische sectoren

De ontwikkeling van EU-industrieën ondersteunen op gebieden als AI, ruimtevaart, biotechnologie, genomica, robotica en halfgeleiders.

De veerkracht en veiligheid vergroten

Toeleveringsketens versterken, betere samenwerking op het gebied van defensie stimuleren en de paraatheid van de EU ten aanzien van potentiële dreigingen verbeteren.

Investeringen aantrekken

Een meerjarenbegroting opstellen die is afgestemd op de behoeften van de EU, spaargeld naar de economie kanaliseren en extra financierings­capaciteit voor banken creëren.

Enkele belangrijke werkterreinen van de Raad:

• Vereenvoudiging van EU-regels
• Rol van de EU in de wereldhandel
• Verordening kritieke grondstoffen
• Artificiële intelligentie
• Klimaatverandering: wat onderneemt de EU?
• Europese defensiegereedheid
• Spaar- en investeringsunie
• Beëindiging van de invoer van Russische energie
• Duurzaam ondernemen
• De meerjarenbegroting van de EU

De volgende stap: één Europa, één markt

Tijdens de Europese Raad van maart 2026 stelden de EU-leiders een agenda "één Europa, één markt" op met strategische richtsnoeren, concrete maatregelen en ambitieuze deadlines voor de belangrijkste werkterreinen:

• de eengemaakte markt verdiepen en integreren
• de regels verder vereenvoudigen en de administratieve lasten verminderen
• betaalbare energie waarborgen en de energietransitie realiseren
• industriële vernieuwing en innovatie stimuleren en afhankelijkheden verminderen
• investeringen mobiliseren

Zie ook