Program InvestEU: ambasadorzy UE potwierdzają wspólną interpretację z Parlamentem

UE opracowuje nowe narzędzie finansowe, które będzie wspierać inwestycje i tworzenie miejsc pracy.

Ambasadorzy państw UE zatwierdzili dziś wspólną interpretację („wspólne rozumienie”), którą wypracowały prezydencja rumuńska i Parlament Europejski w sprawie programu InvestEU, mającego połączyć 14 instrumentów finansowych wspierających obecnie inwestycje w UE.

Porozumienie nie dotyczy kwestii budżetowych ani horyzontalnych, gdyż są one nadal elementem negocjacji w sprawie unijnych wieloletnich ram finansowych 2021–2027.

Dzięki InvestEU Unia będzie dysponowała stałym, mocnym i wiarygodnym narzędziem pobudzania inwestycji i wzrostu z korzyścią dla wszystkich. Pomoże on finansować ambitne programy infrastrukturalne i skutecznie podejmować wyzwania, takie jak cyfryzacja gospodarki czy wysokie bezrobocie. Pozostają jeszcze do uzgodnienia ważne elementy związane z wieloletnimi ramami finansowymi, ale mamy już jasność, jak nowy instrument będzie działał. Eugen Teodorovici, rumuński minister finansów publicznych

Dzięki gwarancjom z unijnego budżetu InvestEU ma zachęcać inwestorów publicznych i prywatnych do udziału w projektach finansowo-inwestycyjnych, by zaradzić niedoskonałościom rynku i nieoptymalnym sytuacjom inwestycyjnym. Gwarancja UE będzie podzielona na następujące segmenty:

• zrównoważona infrastruktura
• badania naukowe, innowacje i cyfryzacja
• MŚP
• inwestycje społeczne i umiejętności.

InvestEU, łączący wszystkie istniejące instrumenty finansowe, czerpie z sukcesu Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), który ruszył w lipcu 2015 r. i miał zwiększać inwestycje oraz stymulować wzrost gospodarczy i zatrudnienie w UE, gdy Europa wychodziła jeszcze z kryzysu finansowo-gospodarczego.

Głównym partnerem inwestycyjnym będzie Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego, która realizowała EFIS i nim zarządzała. Ponadto bezpośredni dostęp do gwarancji UE będą mieć krajowe banki prorozwojowe i międzynarodowe instytucje finansowe.

W tekście przewidziano też, że państwa członkowskie będą miały możliwość przekierowywania niektórych środków przypadających im z funduszy spójnościowych do funduszu InvestEU, zwiększając rezerwy unijnej gwarancji.

Struktura zarządzania będzie oparta na pozytywnych doświadczeniach EFIS. Sprawi, że nowy program będzie punktem kompleksowej obsługi wszystkich istniejących instrumentów finansowych i że partnerzy wykonawczy inni niż EBI będą mogli mieć bezpośredni dostęp do gwarancji UE. Zarazem odzwierciedli centralną rolę i ekspercki charakter EBI.

Programem InvestEU będą kierować:

• rada sterująca, określająca kierunek strategiczny i operacyjny InvestEU. Będzie się składać z czterech przedstawicieli Komisji, trzech przedstawicieli EBI i dwóch przedstawicieli innych partnerów wykonawczych. Komisji i EBI będzie przysługiwać prawo weta. Parlament mianuje jednego eksperta bez prawa głosu
• rada doradcza, złożona z przedstawicieli partnerów wykonawczych, przedstawicieli państw członkowskich, jednego eksperta mianowanego przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny i jednego eksperta mianowanego przez Komitet Regionów. W osobnej konfiguracji będą się spotykać także państwa członkowskie. Obie konfiguracje będą służyć doradztwem Komisji i radzie sterującej
• od strony finansowo-inwestycyjnej: komitet inwestycyjny, złożony z niezależnych ekspertów i służący zewnętrznym doświadczeniem w inwestycyjnej ocenie projektów. Sekretariat komitetu inwestycyjnego będzie się znajdować w Komisji: poprzez niego dostęp do komitetu inwestycyjnego uzyskają wszyscy partnerzy wykonawczy. W sekretariacie będą mogli składać propozycje działań finansowo-inwestycyjnych. EBI będzie mógł przedkładać swoje propozycje bezpośrednio komitetowi.

Co dalej?

Rada chciałaby, aby negocjacje z nowym Parlamentem Europejskim rozpoczęły się jak najszybciej. Celem jest ich zakończenie z wynikiem bazującym na postępach przedstawionych we wspólnej interpretacji. Podczas negocjacji trzeba będzie też uwzględnić przyszłe ogólne porozumienie w sprawie wieloletnich ram finansowych 2021–2027.

• Sprawozdanie z postępu prac