Jak UE zwiększa swoją konkurencyjność

Dlaczego musimy wzmocnić konkurencyjność?

W ostatnich 20 latach produktywność Europy była niższa niż innych dużych gospodarek. W kluczowych sektorach, takich jak technologie cyfrowe, telekomunikacja, rynki kapitałowe i energetyka, wielu unijnym przedsiębiorstwom brakuje skali niezbędnej do osiągnięcia poziomów inwestycji i innowacji potrzebnych na globalnym rynku.

Mimo że jednolity rynek jest jednym z największych osiągnięć Unii Europejskiej, nadal boryka się z rozdrobnieniem i znacznymi przeszkodami, zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim. Aby odblokować dalszy wzrost w całej UE oraz pobudzić handel i inwestycje, trzeba usunąć bariery dla swobodnego przepływu towarów, usług, kapitału i osób.

W obliczu zmieniającego się globalnych realiów i niestabilnej sytuacji geopolitycznej pilnie potrzebne są działania pozwalające zwiększyć długoterminową konkurencyjność UE oraz zapewnić jej autonomię strategiczną i dobrobyt.

Bardziej konkurencyjna gospodarka pozwoli UE stać się bardziej suwerenną i lepiej przygotowaną na aktualne i przyszłe wyzwania.

Działania UE na rzecz zwiększania konkurencyjności

W następstwie deklaracji budapeszteńskiej w sprawie nowego ładu na rzecz europejskiej konkurencyjności, którą unijni przywódcy przyjęli w listopadzie 2024 r., Komisja opracowała kompas konkurencyjności. Zgodnie z nim w latach 2024–2029 prace Komisji mają się opierać na trzech filarach:

• eliminowaniu luki innowacyjnej
• łączeniu dekarbonizacji z konkurencyjnością
• zmniejszaniu nadmiernych zależności i zwiększaniu bezpieczeństwa.

Przygotowano szereg strategii i planów działania w wielu dziedzinach, a kolejne Komisja jeszcze opracowuje. Z kolei w Radzie i Parlamencie trwają dyskusje nad powiązanymi projektami ustawodawczymi mającymi pobudzić wzrost i konkurencyjność UE.

• Deklaracja budapeszteńska w sprawie nowego ładu na rzecz europejskiej konkurencyjności (8 listopada 2024)

Główne cele

Wspierać przedsiębiorstwa

Uproszczenie przepisów, zmniejszenie obciążeń administracyjnych, pomoc przedsiębiorstwom typu start-up w zwiększaniu skali działalności, ułatwienie dostępu do kapitału wysokiego ryzyka.

Zdekarbonizować gospodarkę

Pomoc dla przemysłu w przejściu na czyste technologie, promowanie nowych modeli biznesowych o obiegu zamkniętym, wyznaczenie celu zakładającego redukcję emisji o 90% do 2040 r.

Zmniejszyć zależności

Stopniowe wycofywanie się z importu rosyjskich paliw kopalnych, zwiększenie bezpieczeństwa dostaw surowców krytycznych i leków, dywersyfikacja więzi handlowych.

Zachęcać do innowacji

Zwiększenie inwestycji w badania i rozwój, tworzenie światowej klasy infrastruktury badawczej, przyciąganie, rozwój i ułatwianie przepływu talentów.

Pobudzać cyfryzację

Rozwijanie infrastruktury obliczeń, danych, chmury i sieci, zapewnienie dostępu do superkomputerów, zachęcanie do stosowania sztucznej inteligencji w przemyśle i sektorze publicznym.

Obniżyć ceny energii

Modernizowanie unijnej sieci i infrastruktury energetycznej, zwiększenie skali elektryfikacji, przyspieszenie inwestycji w czystą energię.

Odgrywać rolę lidera w sektorach strategicznych

Wspieranie rozwoju przemysłu UE w obszarach takich jak sztuczna inteligencja, przestrzeń kosmiczna, biotechnologia, genomika, robotyka i półprzewodniki.

Zwiększyć odporność i bezpieczeństwo

Wzmocnienie łańcuchów dostaw, wspieranie lepszej współpracy w dziedzinie obronności, poprawa gotowości UE na potencjalne zagrożenia.

Mobilizować inwestycje

Opracowanie długofalowego budżetu dostosowanego do potrzeb UE, skierowanie oszczędności do gospodarki, stworzenie dodatkowych zdolności finansowania bankowego.

Niektóre z głównych zagadnień, nad którymi pracuje Rada:

• Uproszczenie przepisów UE
• Rola UE w światowym handlu
• Akt o surowcach krytycznych
• Sztuczna inteligencja
• Zmiana klimatu: co robi UE?
• Europejska gotowość obronna
• Unia oszczędności i inwestycji
• Zakończenie importu energii z Rosji
• Przedsiębiorstwa a zrównoważony rozwój
• Długofalowy budżet UE

Dalsze działania: Jedna Europa, jeden rynek

Na szczycie Rady Europejskiej w marcu 2026 r. unijni przywódcy uruchomili program „Jedna Europa, jeden rynek”, który przewiduje strategiczne wskazówki, konkretne środki i ambitne terminy realizacji działań w kluczowych obszarach, którymi są:

• pogłębianie i integrowanie jednolitego rynku
• dalsze upraszczanie przepisów i zmniejszanie obciążeń administracyjnych
• zapewnianie przystępnej cenowo energii i przeprowadzenie transformacji energetycznej
• wspieranie odnowy przemysłowej, innowacji i zmniejszanie zależności w Europie
• uruchamianie inwestycji.

Więcej