Unijna współpraca obronna: Rada określa warunki uczestnictwa państw trzecich w PESCO

Rada ustaliła dziś ogólne warunki, na jakich państwa spoza UE mogłyby wyjątkowo być zapraszane do udziału w poszczególnych projektach PESCO (stałej współpracy strukturalnej). Decyzja toruje drogę ku ściślejszej i ambitniejszej współpracy obronnej z partnerami w ramach UE.

Dzięki dzisiejszej decyzji państwa trzecie mogące wnieść wartość dodaną w dany projekt PESCO będą mogły zostać zaproszone do uczestnictwa, o ile spełnią określone warunki polityczne, merytoryczne i prawne.

Zainteresowane państwo będzie m.in. musiało podzielać wartości, na których opiera się UE, nie będzie mogło narażać na szwank interesów UE ani jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obrony oraz będzie musiało mieć umowę z UE o wymianie informacji tajnych.

Dzisiejsza decyzja jest kolejnym krokiem w konsolidacji PESCO, który zwiększy autonomię strategiczną UE oraz jej zdolność do zapewniania bezpieczeństwa wraz z partnerami.

W praktyce, gdy państwo trzecie zgłosi chęć udziału w określonym projekcie PESCO, uczestnicy projektu będą musieli jednomyślnie stwierdzić, czy wniosek spełnia wszystkie warunki, oraz powiadomić o swoich ustaleniach Radę i wysokiego przedstawiciela. Ostateczną decyzję, czy udział danego państwa trzeciego w projekcie spełnia konieczne warunki, podejmie Rada.

Gdy państwo trzecie zostanie zaakceptowane, uczestnicy projektu wynegocjują z nim umowę administracyjną określającą datę rozpoczęcia, czas trwania, koniec oraz etapy uczestnictwa. Dzisiejsza decyzja obejmuje też mechanizm przeglądowy, który pozwoli regularnie weryfikować, czy uczestniczące państwo trzecie nadal spełnia warunki.

Jeżeli chodzi o zainteresowane podmioty, dokładne warunki i procedury ich angażowania w realizację projektów PESCO zostaną ustalone później. Po 31 grudnia 2021 r., jeżeli dane państwo trzecie nie zostało zaproszone do uczestnictwa, to podmioty w nim utworzone, kontrolowane przez nie lub mające w nim zarządcze struktury wykonawcze mogą zostać zaangażowane w realizację projektu PESCO tylko wtedy, gdy Rada podejmie taką decyzję. Ponadto jeżeli państwo członkowskie ma związane z bezpieczeństwem zastrzeżenia co do uczestnictwa danego podmiotu, może ono skierować sprawę do Rady.

Informacje ogólne

PESCO, czyli stała współpraca strukturalna, jest jednym z podstawowych elementów unijnej polityki obronnej.
Ustanowiono ją w 2017 r., by państwa członkowskie UE mogły ściślej współdziałać w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Utworzone stałe ramy współpracy pozwalają państwom, które mają taką wolę i możliwości, na wspólne rozwijanie zdolności obronnych, inwestowanie w te same projekty oraz zwiększanie wkładu i gotowości operacyjnej swoich sił zbrojnych.

Dotychczas 25 państw członkowskich UE podjęło bardziej wiążące zobowiązania stanowiące podstawę PESCO. W toku jest 47 projektów w różnych dziedzinach: infrastruktury szkoleniowej, systemów formacji lądowych, systemów morskich i powietrznych, cybernetyki, wspomagających wielosłużbowych sił oraz przestrzeni kosmicznej.

25 państw uczestniczących w PESCO to: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry i Włochy.

• Pytania i odpowiedzi: udział państw trzecich w projektach PESCO
• Współpraca obronna: Rada inicjuje 13 nowych projektów PESCO (komunikat prasowy z 12 listopada 2019)
• Decyzja Rady o ustanowieniu stałej współpracy strukturalnej (11 grudnia 2017)
• Strona PESCO
• Council Decision on the Establishment of a Permanent Structured Cooperation, 11 December 2017
• PESCO website