Rada przyjmuje konkluzje w sprawie przyszłości polityki przemysłowej

Rada przyjęła dziś, z inicjatywy prezydencji belgijskiej, konkluzje pt. „Konkurencyjny przemysł europejski motorem naszej ekologicznej, cyfrowej i odpornej przyszłości”. Pobudzenie konkurencyjności przemysłu europejskiego powinno zajmować ważne miejsce w programie politycznym następnej Komisji Europejskiej, a niniejsze konkluzje pokazują drogę do osiągnięcia nowego europejskiego ładu na rzecz konkurencyjności. W konkluzjach przeanalizowano sytuację unijnego przemysłu, zbadano sposoby poprawy innowacji i dostępu do finansowania oraz tworzenia otoczenia biznesowego sprzyjającego produkcji, a także zaproponowano główne zasady, które miałyby leżeć u podstaw przyszłej polityki przemysłowej UE.

Ambitne cele Unii w zakresie przywództwa cyfrowego i neutralności klimatycznej mogą jednocześnie przyczyniać się w istotny sposób do osiągnięcia przez Unię wiodącej pozycji przemysłowej i tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy. W związku ze zbliżającą się nową kadencją Komisji Europejskiej nadszedł czas, by stworzyć fundamenty europejskiej polityki przemysłowej i przedstawić wskazówki co do dalszych działań prowadzących do stworzenia nowego ładu na rzecz europejskiej konkurencyjności.

Jo Brouns, flamandzki minister gospodarki, innowacji, pracy, gospodarki społecznej i rolnictwa

UE jako ośrodek konkurencyjnego przemysłu

Przyjęte dziś konkluzje Rady nakreślają ramy przyszłej polityki przemysłowej. W obliczu istotnych zmian technologicznych, gospodarczych i geopolitycznych Europa potrzebuje konkurencyjnego przemysłu o silnej bazie produkcyjnej, aby pobudzić innowacje, produktywność, tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy, zrównoważony rozwój i wzrost gospodarczy. Jednak przemysł UE boryka się z wieloma wyzwaniami, w tym z rosnącą globalną konkurencją i kolejnymi kryzysami (takimi jak pandemia Covid-19, rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie, napięcia na Morzu Czerwonym itp.), które stanowią obciążenie dla łańcuchów dostaw i powodują wzrost cen energii. W przyjętym dziś dokumencie podkreślono znaczenie transformacji ekologicznej i cyfrowej, które zarówno dają przedsiębiorstwom i obywatelom możliwości, jak i stawiają przed nimi wyzwania. W konkluzjach zaleca się, by priorytetowo traktować te obszary technologii, które są krytyczne dla bezpieczeństwa gospodarczego UE.

Innowacje i konkurencyjność

W konkluzjach Rady uznano, że innowacje są siłą napędową europejskiej konkurencyjności. W związku z tym wezwano do określenia ograniczonej liczby priorytetów strategicznych unijnej polityki badań przemysłowych i innowacji. Jednym z kluczowych zadań kolejnej Komisji będzie próba zniwelowania „paradoksu innowacji” (zjawiska polegającego na tym, że wiedza nie zawsze przekłada się na zbywalne produkty i usługi).

Finansowanie a polityka przemysłowa

W konkluzjach uwzględniono też kwestię finansowania, które jest jednym z zasadniczych elementów polityki przemysłowej UE. W związku z tym przeanalizowano, w jaki sposób wzmocnić instrumenty finansowania prywatnego i publicznego przy jednoczesnym zachowaniu konkurencji i polityk pomocy państwa. Z myślą o poprawie finansowania w konkluzjach wzywa się m.in. do postępów w zakresie unii rynków kapitałowych oraz do wykorzystania istniejących instrumentów, takich jak Europejski Bank Inwestycyjny, polityka spójności, ważne projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania (IPCEI) oraz Program InvestEU. Ponadto wskazano, że należy dokonać oceny i, w razie potrzeby, usprawnić istniejące europejskie mechanizmy finansowania oraz zbadać strukturalne sposoby na zwiększenie prywatnych inwestycji; Rada wezwała też Komisję do zweryfikowania, czy zestaw narzędzi finansowych dla przemysłu skutecznie wspiera terminowe osiąganie wspólnych celów Unii.

Poprawa otoczenia biznesowego

W konkluzjach Rady podkreślono potrzebę stworzenia odpowiednich warunków ramowych zapewniających sukces przemysłu. Są to m.in.: dobrze funkcjonujący jednolity rynek, jasne ramy regulacyjne, które ułatwiają inwestycje przy jednoczesnej ochronie konkurencji, rynek energii zapewniający zrównoważoną, bezpieczną i przystępną cenowo energię, dobrze wyszkolona i wysoko wykwalifikowana siła robocza, otwarta i ambitna polityka handlowa, normy jakości, a także ochrona praw własności intelektualnej oraz waloryzacja wiedzy. 

Wspólne przyszłe działania

W konkluzjach zaapelowano również o kompleksową europejską politykę przemysłową, która będzie zgodna z ekologicznymi i cyfrowymi priorytetami Unii. Podstawę przyszłych ram europejskiej polityki przemysłowej powinny stanowić oparte na dowodach narzędzia, wskaźniki, zasady rynkowe oraz najważniejsze prognozy i oceny gospodarcze. Należy też włączać najnowsze wyniki gospodarcze do analizy polityki przemysłowej, a w modelach odniesienia uwzględniać czynniki środowiskowe, w zakresie zrównoważoności, odporności i czynniki społeczne, z myślą o identyfikowaniu rynków o strategicznym potencjale przyszłego wzrostu. Przyszła polityka przemysłowa UE powinna opierać się na istniejącej strategii przemysłowej UE z 2020 r. i jej aktualizacji z 2021 r., planie przemysłowym zielonego ładu i programie polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie”, a także uwzględniać najnowsze przepisy, takie jak akt w sprawie czipów, akt w sprawie surowców krytycznych i akt w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie.  

Kontekst

W swoich konkluzjach z 17 i 18 kwietnia 2024 r. Rada Europejska podkreśliła, że Unia Europejska jest zdeterminowana zapewnić swoją długoterminową konkurencyjność, dobrobyt i czołową pozycję na arenie globalnej oraz wzmocnić swoją strategiczną suwerenność. Jednym z ważnych elementów służących osiągnięciu tego celu powinno być opracowanie skutecznej polityki przemysłowej. 

• Konkluzje Rady
• Rada apeluje o całościową, długofalową strategię polityki przemysłowej z wizją sięgającą roku 2030 (komunikat prasowy z 27 maja 2019)
• Unijna polityka przemysłowa (podsumowanie informacyjne)