Κύρια μηνύματα της τριμερούς κοινωνικής συνόδου κορυφής, 19 Οκτωβρίου 2022

Οι ηγέτες και οι κοινωνικοί εταίροι της ΕΕ παρευρέθησαν στην τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής προκειμένου να συζητήσουν για την «Αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και της κρίσης του κόστους ζωής: Πώς να προστατευθούν η οικονομία, οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι». Οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής τοποθετήθηκαν ως προς τα ακόλουθα ζητήματα:

• αξιολόγηση του αντικτύπου του πολέμου στην τρέχουσα κοινωνικοοικονομική κατάσταση
• μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης
• μέτρα οικονομικής και κοινωνικής στήριξης για την αντιμετώπιση της κρίσης του κόστους ζωής

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Charles Michel, σχολίασε: «Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι υψηλές τιμές της ενέργειας ασκούν πίεση στις οικογένειες, τις επιχειρήσεις και τις οικονομίες μας. Πρέπει, λοιπόν, να αναλάβουμε δράση. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή ορισμένα μέτρα, αλλά θα πρέπει να γίνουν περισσότερα τις επόμενες εβδομάδες. Βασιζόμαστε στην καλή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους για να αντιμετωπίσουμε τις σημερινές πλέον πιεστικές προκλήσεις, όπως άλλωστε κάναμε και κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.»

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, δήλωσε: «Η ενεργειακή κρίση πλήττει εξίσου τους πάντες — εργαζόμενους, επιχειρήσεις και καταναλωτές. Το αυξημένο κόστος διαβίωσης επιβαρύνει τα νοικοκυριά που βρίσκονται ήδη υπό πίεση. Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, η Επιτροπή πρότεινε στοχευμένες πρωτοβουλίες με σκοπό να μειωθεί το ενεργειακό κόστος για τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις και να παρασχεθεί ενεργειακή ασφάλεια τόσο τον φετινό όσο και τους επόμενους χειμώνες. Χρειαζόμαστε τη συμμετοχή όλων, και οι κοινωνικοί εταίροι παίζουν καθοριστικό ρόλο.»

Από την πλευρά της εκ περιτροπής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, ο Πρωθυπουργός της Τσεχίας, Petr Fiala, πρόσθεσε: «Προτού η ευρωπαϊκή οικονομία μπορέσει να ανακάμψει πλήρως από την πανδημία, η επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας —η χειρότερη κρίση ασφάλειας στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο— προκάλεσε ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας και του κόστους διαβίωσης. Οι ενέργειες της Ρωσίας συνιστούν σοβαρή απειλή για την ασφάλεια και την ευημερία της ΕΕ. Ως ασκούντες την Προεδρία του Συμβουλίου, αντιδράσαμε γρήγορα και αποτελεσματικά, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τους κοινωνικούς εταίρους, για να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία. Καταβάλλουμε εντατικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της προκαλούμενης από τον πόλεμο ενεργειακής κρίσης στις επιχειρήσεις μας και στις αγορές εργασίας, καθώς και στα κοινωνικά, υγειονομικά και εκπαιδευτικά μας συστήματα. Ανταποκριθήκαμε με ενότητα, αλληλεγγύη και αποφασιστικότητα. Η σημερινή σύνοδος κορυφής δείχνει πόσο σημαντικός είναι ένας κοινωνικός διάλογος χωρίς αποκλεισμούς για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικονομιών και των κοινωνιών μας και για τη θέσπιση μέτρων που θα είναι δίκαια, ισορροπημένα και καλά στοχευμένα.»

Ο γενικός γραμματέας της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικαλιστικών Οργανώσεων (ΕΣΣΟ), Luca Visentini, σημείωσε: «Εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρη την Ευρώπη δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τρόφιμα, θέρμανση και μεταφορές σε προσιτές τιμές εξαιτίας της κερδοσκοπίας που σημειώνεται, ιδίως από την πλευρά των εταιρειών ενέργειας, με την εκμετάλλευση των σημείων συμφόρησης στον εφοδιασμό που δημιούργησε ο πόλεμος. Αυτό θέτει πολλές θέσεις εργασίας σε κίνδυνο, καθώς οι τιμές της ενέργειας αναγκάζουν τις βιομηχανίες να μειώσουν την παραγωγή τους. Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να γίνει ανεκτή. Χρειαζόμαστε πλαφόν στις τιμές της ενέργειας και έναν ειδικό φόρο στα υπερβάλλοντα κέρδη προκειμένου να χρηματοδοτηθούν έκτακτες πληρωμές για τα φτωχότερα νοικοκυριά το συντομότερο δυνατόν. Έχει ήδη σημειωθεί κάποια πρόοδος, όμως τα μέτρα πρέπει να ανταποκρίνονται στον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης, αν θέλουμε να αποφύγουμε την απώλεια ζωών λόγω της κρίσης φέτος τον χειμώνα. Ωστόσο, η ΕΕ έχει παραβλέψει μέχρι στιγμής δύο λύσεις που θα ήταν καθοριστικές για την κρίση αυτή: Ένα δεύτερο καθεστώς SURE για να σωθούν θέσεις εργασίας σε ενεργοβόρες βιομηχανίες που δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν στο κόστος της ενέργειας και στήριξη της αύξησης των αμοιβών προκειμένου να καλυφθεί το αυξημένο κόστος διαβίωσης.»

Ο γενικός διευθυντής της BusinessEurope, Markus J. Beyrer, εκπρόσωπος των εργοδοτών (BusinessEurope, SGI Europe, SMEunited), σχολίασε: «Καθώς οι λογαριασμοί ενέργειας εκτοξεύονται σε πρωτόγνωρα ύψη, πολλές επιχειρήσεις, όλων των μεγεθών, σε ολόκληρη την ήπειρο αγωνίζονται να επιβιώσουν. Είναι υπαρκτός ο κίνδυνος οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις να μετεγκατασταθούν εκτός Ευρώπης, όπου οι τιμές της ενέργειας είναι πολύ χαμηλότερες, γεγονός που θα είχε δραματικές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα και τις θέσεις εργασίας μας. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τοπικό επίπεδο και δεν είναι σε θέση να μετεγκατασταθούν εκτός Ευρώπης κινδυνεύουν να κλείσουν, με σοβαρές συνέπειες στα οικονομικά δίκτυα, την απασχόληση και τη συνοχή, ιδίως στις αγροτικές περιοχές. Οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας πρέπει επίσης να αντέξουν στις αυξανόμενες πιέσεις χωρίς να ζημιωθεί ή να διακοπεί η παροχή βασικών υπηρεσιών στους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Οι ηγέτες της ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν επειγόντως νέα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ προκειμένου να ελαφρύνουν το κόστος για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Εάν σχεδιαστούν σωστά, τα προσωρινά μέτρα “καθορισμού ανώτατων τιμών” σε επίπεδο ΕΕ, όπως η αποσύνδεση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας από τις τιμές του αερίου, θα μειώσουν ουσιαστικά τους λογαριασμούς, χωρίς να μειώσουν τα κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας και βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Η προσαρμογή του προσωρινού πλαισίου της ΕΕ για την κρίση, με παράλληλη διατήρηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά, είναι εξίσου σημαντική για τη χορήγηση των απαραίτητων ενισχύσεων στις πληγείσες επιχειρήσεις. Σε ό,τι αφορά τις αγορές εργασίας, η βασική πρόκληση μπροστά μας είναι να αντιμετωπιστούν παράλληλα η συνεχιζόμενη ανάγκη για βελτίωση της αντιστοίχισης δεξιοτήτων και οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στην απασχόληση.»

Οι απόψεις που παρουσιάζονται στο παρόν κείμενο εκφράζουν τα πρόσωπα ή τους οργανισμούς που τις διατύπωσαν και δεν αποτελούν συλλογικά τη γνώμη του Συμβουλίου ή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.