Samenwerkingsraad EU-Tadzjikistan, 26 juni 2023

Voornaamste resultaten

Op maandag 26 juni vond in Luxemburg de 10e zitting van de Samenwerkings­raad tussen de Europese Unie (EU) en de Republiek Tadzjikistan plaats.

De Samenwerkingsraad besprak de bilaterale betrekkingen, en keek ook naar de politieke en sociaal-economische ontwikkelingen, handel, investeringen en energie­betrekkingen, en regionale en internationale aangelegenheden.

Beide partijen spraken hun tevredenheid uit over de onderhandelingen die zijn begonnen voor een nieuwe versterkte partnerschaps- en samenwerkings­overeenkomst en gaven aan uit te zien naar de verdere besprekingen. De overeenkomst is een belangrijke stap in de betrekkingen tussen de EU en Tadzjikistan. Hun samenwerking zal worden uitgebreid tot nieuwe gebieden en er zal meer overleg plaatsvinden tussen beide partijen.

Tijdens de zitting bogen de EU en Tadzjikistan zich over die onderlinge samenwerking, met onder meer aandacht voor de economische en handels­betrekkingen, energie­voorzienings­zekerheid en connectiviteit, zowel binnen Centraal-Azië als tussen Centraal-Azië en Europa. Ook werd bekeken hoe ver beide partijen gevorderd zijn met de uitvoering van de resultaten van de conferentie over duurzame connectiviteit EU-Centraal-Azië en het economisch forum EU-Centraal-Azië.

De zitting was verder een goede gelegenheid om het te hebben over goed bestuur, de rechtsstaat, mensenrechten en een sterk maatschappelijk middenveld. De EU moedigde Tadzjikistan aan de mensenrechten en fundamentele vrijheden beter te beschermen. Ze wees hierbij op het belang van de vrijheid van meningsuiting en kaartte de vervolging van bepaalde bloggers en journalisten aan.

Tadzjikistan heeft een aantal positieve stappen gezet, zoals de aanstaande criminalisering van huiselijk geweld. Wil Tadzjikistan toetreden tot het stelsel van algemene tarief­preferenties (SAP+), dan zal het ook andere urgente kwesties moeten aanpakken.

Daarom drong de EU er bij de Tadzjiekse autoriteiten op aan om intensiever te werken aan hervormingen. Een op stabiliteit gericht macro-economisch beleid en een beter beheer van de overheids­financiën zijn hierbij cruciaal. Alleen zo kan een gunstiger ondernemings­klimaat worden gecreëerd en kunnen buitenlandse investeringen worden aangetrokken, die mogelijk innovatieve en groene oplossingen met zich meebrengen. Toetreding tot de SAP+-regeling zou bovendien de handels­stromen tussen Tadzjikistan en de EU kunnen vergroten.

De EU bevestigde dat zij Tadzjikistan zal blijven steunen in zijn hervormingen en zijn inspanningen om de sociaal-economische omstandigheden van zijn bevolking te verbeteren. Wel benadrukte de EU hierbij dat die hervormingen moeten worden geïntensiveerd. De EU loofde de hervormingen in de energie- en watersector en moedigt Tadzjikistan aan zijn enorme potentieel voor hernieuwbare energie te benutten om zo de energiemix van Centraal-Azië te vergroenen. De resultaten van de bilaterale ontwikkelingshulp aan Tadzjikistan, met name in de 3 belangrijke kern­sectoren volks­gezondheid, onderwijs en plattelands­ontwikkeling, kwamen ook aan bod.

Tot slot behandelden de EU en Tadzjikistan enkele kwesties van regionaal en internationaal belang, waaronder de situatie in Afghanistan en Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne. De EU moedigde de samenwerking tussen Tadzjikistan en zijn buurlanden in Centraal-Azië aan en is ingenomen met de constructieve rol die het land speelt om bredere samenwerking binnen Centraal-Azië en daarbuiten tot stand te brengen. Ook de belangrijke rol van Tadzjikistan in de VN als het gaat om waterdiplomatie en klimaatverandering kwam ter sprake.

De zitting werd voorgezeten door Sirojiddin Muhriddin, de minister van Buitenlandse Zaken van Tadzjikistan. De EU-delegatie werd geleid door Tobias Billström, minister van Buitenlandse Zaken van Zweden, namens Josep Borrell, de hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid.