Lasy: fakty i liczby
Lasy oferują wiele korzyści dla zdrowia i środowiska, ale są coraz bardziej zagrożone. UE podejmuje różne inicjatywy i uchwala przepisy, by chronić lasy zarówno w Europie, jak i na świecie.
Co dają nam lasy?
Lasy są bardzo ważne dla ludzkiego zdrowia i dobrostanu, dla środowiska i dla klimatu.
Magazyn węgla
Co roku unijne lasy zatrzymują 10% unijnych emisji gazów cieplarnianych w drzewach, roślinach i glebie. Są więc zdecydowanie największym pochłaniaczem dwutlenku węgla w UE.
Czysta woda i czyste powietrze
Lasy to naturalne oczyszczacze powietrza. Są też naturalnymi filtrami deszczówki, która jest zatrzymywana i dzięki korzeniom może wsiąkać głębiej w glebę.
Siedlisko przyrody
Lasy to ostoja bioróżnorodności. Są siedliskiem dla 80% wszystkich gatunków roślin, zwierząt i grzybów na świecie.
Drewno i surowce
Produkty drewnopochodne są magazynem węgla wiążącym wyemitowany CO2. Lasy stanowią też źródło innych surowców: pożywienia, roślin leczniczych i korka.
Ochrona gleby i bariera antypowodziowa
Leśne systemy korzeniowe stabilizują grunt i zapobiegają erozji. Regulują też obieg wody, ograniczają spływ powierzchniowy i zmniejszają ryzyko powodzi.
Zdrowie i rekreacja
Lasy są dobrym miejscem do spacerów, biwakowania i kontaktu z naturą. Regenerują nasze zdrowie fizyczne i psychiczne.
Zielone i inne miejsca pracy
4,5 mln miejsc pracy w UE jest powiązane bezpośrednio lub pośrednio z lasami. Na całym świecie lasy zapewniają 86 mln zielonych miejsc pracy.
Ile mamy lasów i w jakim są stanie?
W UE
Lasy pokrywają niemal 40% terytorium UE. Od 2000 r. obszar ten zwiększył się o 5,5% dzięki zalesianiu, zrównoważonemu gospodarowaniu, czynnej odbudowie i procesom naturalnym.
Ale stan lasów nie jest najlepszy. Ich zdrowie pogarsza się.
Na świecie
Lasy pokrywają około 30% powierzchni lądowej Ziemi. Stanowi to 4,06 mld hektarów, czyli mniej więcej pół hektara lasu na osobę.
Co roku powierzchnia ta kurczy się średnio o 4,12 mln hektarów. Jest to więcej niż obszar Holandii.
Magazyn gazów cieplarnianych
To, ile gazów cieplarnianych jest asymilowanych i magazynowanych przez lasy, zależy od ich zdrowia i odporności, od zmian ekosystemowych powodowanych przez klimat czy szkodniki oraz od skali wyrębów. W 2024 r. unijne lasy zmagazynowały o 25% mniej gazów cieplarnianych niż w 2000 r., mimo że ich ogólna powierzchnia wzrosła.
Maleje zdolność unijnych lasów do magazynowania gazów cieplarnianych
Wykres pokazuje, ile gazów cieplarnianych rocznie asymilują unijne lasy. Ilości są wyrażone w milionach ton ekwiwalentu CO2 (MtCO2e).
Wykres liniowy przedstawia, ile gazów cieplarnianych rocznie zasymilowały grunty leśne w latach 2000–2024. Ilości są wyrażone w milionach ton ekwiwalentu CO2 (MtCO2e).
W latach 2000–2015 grunty leśne asymilowały rocznie około 450 MtCO2e z pewnymi wahaniami. Po roku 2015 poziom asymilacji zaczął stopniowo spadać: w roku 2017 wyniósł 362 MtCO2e, a w roku 2018 – 306 MtCO2e. Od tamtej pory asymilacja względnie ustabilizowała się na poziomie nieco powyżej 300 MtCO2e.
Co zagraża lasom?
Lasy są pod coraz większą presją i doznają rosnących zagrożeń. Dlatego nie są w stanie dawać nam tyle, ile byśmy oczekiwali.
Przez wylesianie i degradację lasów w ostatnich 30 latach zniszczeniu uległo około 10% lasów na świecie.
Do tego zmiana klimatu niesie ze sobą dalsze niebezpieczeństwa, takie jak:
• utrata bioróżnorodności
• szkodniki i choroby, np. plagi korników mogące uszkodzić duże połacie lasu
• zanieczyszczenie, np. wysoki poziom ozonu ograniczający zdolność drzew do fotosyntezy
• susze i pożary, niszczące stare drzewa czy ograniczające wzrost.
Rośnie skala pożarów lasów w UE
Wykres pokazuje, ile rocznie jest pożarów lasów w Unii Europejskiej. W 2022 r. odnotowano niemal 8000 pożarów, które zniszczyły 9000 km2 unijnych lasów.
Wykres słupkowy pokazuje, ile rocznie było pożarów leśnych w Unii Europejskiej w latach 2010–2024.
W latach 2010–2018 liczba pożarów nie przekraczała 1000 rocznie. Dopiero w roku 2017 nastąpił znaczny skok – odnotowano 1900 pożarów. Od roku 2019 roczna liczba pożarów znów zaczęła gwałtownie wzrastać i w 2022 roku osiągnęła apogeum – 7800 pożarów. W latach 2023–2024 liczba pożarów spadła, ale utrzymała się na wysokim poziomie: w obu tych latach odnotowano po 5000 pożarów. W 2025 r. liczba pożarów ponownie spadła – do około 2200.
W efekcie pogarsza się zdrowie unijnych lasów i spada ich odporność na zagrożenia. Ponadto duże pożary zanieczyszczają powietrze i wodę, a przez to przyczyniają się do globalnego ocieplenia.
Więcej
Ostatnia aktualizacja: 22 września 2026