Sudan: verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU over het gewapende conflict

De EU veroordeelt met klem de aanhoudende gevechten in Sudan en de voortdurende weigering van de partijen bij het conflict om een vreedzame oplossing te zoeken. Er moet onverwijld een duurzaam staakt-het-vuren tot stand worden gebracht om de bescherming van de bevolking van Sudan – waarvan de veiligheid en de eenheid nog steeds bedreigd wordt – te waarborgen en om ruimte te bieden voor bemiddeling en een inclusieve politieke dialoog. Ongeacht het staakt-het-vuren verzoekt de EU alle actoren om de levering van humanitaire hulp mogelijk te maken en te vergemakkelijken, en om te zorgen voor veilige, tijdige en ongehinderde toegang voor humanitaire operaties van alle belanghebbenden.

De EU betreurt de dodelijke slachtoffers en de grove schendingen van het internationaal recht, waaronder het internationaal recht inzake de mensenrechten en het internationaal humanitair recht. De EU is met name bezorgd over de meldingen van grootschalige aanslagen op burgers en civiele gebieden, onder meer op basis van etniciteit en met name in Darfur. Er circuleren gruwelijke berichten over wijdverbreid seksueel en gender­geweld, gerichte moorden, gedwongen ontheemding en voortdurende bewapening van milities. Ook het ontstaan van nieuwe fronten in Zuid-Kordofan is zorgwekkend. In zulke ernstige omstandigheden moet het beschermen van burgers en het voorkomen van verdere wreedheden onze eerste prioriteit zijn. De EU herhaalt hoe belangrijk het is dat het internationaal humanitair recht en de humanitaire beginselen worden nageleefd. Ook wijst zij er nogmaals op dat de vijandelijkheden zo snel mogelijk en zonder voorafgaande voorwaarden moeten worden gestaakt.

De EU spreekt haar grote bezorgdheid uit over de snel verslechterende humanitaire situatie en prijst het gezondheids- en humanitair personeel dat humanitaire hulp verleent aan mensen in nood. Bureaucratische belemmeringen voor de humanitaire respons moeten worden weggenomen en humanitair personeel moet worden gerespecteerd en beschermd.

Met de € 256,4 miljoen die in 2023 is vastgelegd voor humanitaire hulp en ontwikkelings­hulp aan Sudan, geeft de EU nogmaals blijk van haar standvastige steun aan en solidariteit met de bevolking van Sudan, met name de vrouwen en jongeren die 4 jaar geleden een vreedzame revolutie hebben geleid. Hun streven naar en eis voor een betere toekomst blijft een belangrijk aandachtspunt voor de EU. De EU zal blijven samenwerken met belangrijke partners, waaronder Sudanese civiele en politieke figuren en actoren uit het maatschappelijk middenveld. Deze samenwerking zal gericht zijn op het staken van de vijandelijkheden en het hervatten van zinvolle gesprekken over een duurzaam staakt-het-vuren en een geloofwaardige vreedzame oplossing voor het conflict op basis van een inclusieve dialoog.

Regionale bescherming is van vitaal belang voor de miljoenen Sudanezen die gedwongen werden het conflict te ontvluchten. De EU prijst de staten in de regio voor hun voortdurende opvang van vluchtelingen, en waardeert de regionale humanitaire hulp en vredes­inspanningen. De EU roept zowel buurlanden als doorreis­landen op om de verstrekking van onmiddellijke, ongehinderde, efficiënte en onvoorwaardelijke humanitaire hulp en bescherming te vergemakkelijken. Voorts zal de EU steun blijven verlenen voor collectieve regionale en internationale gecoördineerde bemiddelings­inspanningen onder leiding van de Afrikaanse Unie en de Intergouvernementele Ontwikkelings­autoriteit (IGAD) om zo spoedig mogelijk de vrede te herstellen en bij te dragen tot de stabiliteit en het herstel van het politieke proces.

De EU roept alle externe actoren op om in elk bemiddelings­proces een constructieve rol te spelen. Elke inmenging van buitenaf waardoor het conflict voortduurt, zal de toch al catastrofale humanitaire situatie in het land verergeren en de regionale stabiliteit ondermijnen.

Om de cyclus van straffeloosheid te doorbreken, moeten degenen die verantwoordelijk zijn voor de wreedheden worden geïdentificeerd en ter verantwoording worden geroepen. Daartoe steunt de EU het verzamelen van bewijs­materiaal over grove mensen­rechten­schendingen. De EU is bereid alle middelen waarover zij beschikt, waaronder beperkende maatregelen, in te zetten om het conflict te beëindigen en de vrede te bevorderen.

De kandidaat-lidstaten Noord-Macedonië, Montenegro, Servië, Albanië, Oekraïne, de Republiek Moldavië en Bosnië en Herzegovina¹, de potentiële kandidaat-lidstaat Georgië, en de EVA-landen IJsland, Liechtenstein en Noorwegen, die lid zijn van de Europese Economische Ruimte, en Armenië sluiten zich bij deze verklaring aan.

¹ Noord-Macedonië, Montenegro, Servië, Albanië en Bosnië en Herzegovina blijven deelnemen aan het stabilisatie- en associatie­proces.