Skip to content
  • Raad van de Europese Unie
  • Persmededeling
  • 6 februari 2024 00:40

Faciliteit voor Oekraïne: Raad en Parlement akkoord over nieuw steunmechanisme

Aan deze persmededeling is op 15 februari 2024 een link naar de tekst van het voorlopig akkoord toegevoegd.

De Raad en het Europees Parlement hebben een voorlopig akkoord bereikt over een nieuw instrument ter ondersteuning van het herstel, de wederopbouw en de modernisering van Oekraïne. Het instrument moet het land tevens helpen zich te hervormen zodat het op termijn kan toetreden tot de EU. Het totale budget van de faciliteit voor Oekraïne bedraagt € 50 miljard.

Met de faciliteit voor Oekraïne wordt de financiële steun van de EU aan Oekraïne gebundeld in één instrument dat Oekraïne voor de periode 2024-2027 coherente, voorspelbare en flexibele steun moet bieden, aangepast aan de ongekende uitdagingen van een land in oorlog.

Vincent Van Peteghem, Belgisch minister van Financiën
De EU is bereid Oekraïne te steunen zo lang als dat nodig is. Met de faciliteit voor Oekraïne kunnen we consistente en voorspelbare steun verlenen, zodat we het Oekraïense volk kunnen helpen bij de heropbouw te midden van de ongekende uitdagingen als gevolg van Ruslands aanvalsoorlog. Tegelijkertijd zal de steun Oekraïne helpen bij de hervormingen en modernisering die nodig zijn op weg naar toekomstig EU-lidmaatschap.
Vincent Van Peteghem, Belgisch minister van Financiën
Vincent Van Peteghem, Belgisch minister van Financiën

Een structuur van 3 pijlers

De faciliteit voor Oekraïne zal bestaan uit 3 pijlers:

  • pijler I: de Oekraïense regering komt met een Oekraïneplan met daarin haar ideeën ten aanzien van het herstel, de wederopbouw en de modernisering van het land, en met de beoogde hervormingen in het kader van haar EU-toetredingsproces. De financiële steun moet in de vorm van subsidies en leningen aan de Oekraïense staat worden verleend, afhankelijk van de concrete uitvoering van het Oekraïneplan, waaraan een reeks voorwaarden en een uitbetalings­schema is verbonden
  • pijler II: EU-steun via het investeringskader voor Oekraïne, in de vorm van begrotings­garanties en een combinatie van subsidies en leningen van openbare en particuliere instellingen. Een Oekraïnegarantie dekt dan de risico's van leningen, garanties, kapitaalmarkt­instrumenten en andersoortige financiering ter ondersteuning van de doelstellingen van de Oekraïne­faciliteit
  • pijler III: toetredingshulp en andere ondersteunende maatregelen om Oekraïne te helpen zich aan te passen aan de EU-wetgeving en structurele hervormingen uit te voeren ten behoeve van het beoogde EU-lidmaatschap

Financieringsaspecten

Het totale budget voor de faciliteit voor Oekraïne (€ 50 miljard) zal worden opgesplitst in € 33 miljard aan leningen en € 17 miljard aan subsidies.

De subsidies zullen beschikbaar worden gesteld via een nieuw speciaal instrument, voorgesteld in het kader van de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader (MFK). De leningen zullen worden gegarandeerd via de eigen middelen, vergelijkbaar met de huidige financiering van het instrument voor macrofinanciële bijstand plus (MFB+).

Oekraïne kan, in het kader van het Oekraïneplan, verzoeken om een voorfinanciering van maximaal 7% van de faciliteit.

Een aanzienlijk deel van het investeringsgedeelte van het Oekraïneplan en het investeringskader voor Oekraïne zal bestemd zijn voor groene investeringen en een deel van het investeringskader zal naar kmo's/het mkb gaan. Het plan zal ook gericht zijn op ondersteuning van de nationale autoriteiten.

De tekst voorziet in mogelijke overbruggingsfinanciering om ervoor te zorgen dat de middelen Oekraïne zo spoedig mogelijk bereiken.

Er zal enige flexibiliteit zijn in het begrotingsbeheer, aangezien Oekraïne een land in oorlog is.

Een randvoorwaarde voor de steun aan Oekraïne is dat het land de instandhouding en eerbiediging van doeltreffende democratische mechanismen, waaronder een parlementair meerpartijenstelsel en de rechtsstaat, voortzet, en dat het de eerbiediging van de mensenrechten blijft garanderen, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren.

Voorts zal de verordening ervoor zorgen dat het Oekraïense parlement en maatschappelijke organisaties naar behoren worden geïnformeerd en geraadpleegd over het ontwerp en de uitvoering van het Oekraïneplan.

Een dialoog over de faciliteit voor Oekraïne biedt het Europees Parlement de gelegenheid om de Commissie ten minste eens in de 4 maanden te horen over de uitvoering van het plan.

De verordening zal dan ook een scorebord bevatten dat moet helpen om de voortgang van verschillende kwalitatieve en kwantitatieve stappen te monitoren, met een overzicht van de sociale, economische en milieu-elementen in het Oekraïneplan.

Volgende stappen

De onderhandelaars zullen voortbouwen op het succes van dit voorlopige akkoord. Ze gaan verder met de bredere herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027, waarvan de faciliteit voor Oekraïne en het platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP) deel uitmaken. Bedoeling is zo snel mogelijk tot een definitief akkoord te komen.

Raad en Parlement moeten dit voorlopige akkoord nog goedkeuren voordat de tekst formeel kan worden aangenomen. Daarna verschijnt deze in het Publicatieblad van de EU, en de volgende dag treedt de verordening in werking. Meteen na de inwerkingtreding wordt deze van toepassing.

Achtergrond

Op 20 juni 2023 heeft de Commissie een voorstel ingediend voor de herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027, vergezeld van 2 voorstellen voor verordeningen tot oprichting van een faciliteit voor Oekraïne en een platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP).

Persverantwoordelijke

Bent u geen journalist? Gelieve uw verzoek naar de dienst Voorlichting te sturen.

Laatst bijgewerkt: 27 januari 2025