De meerjarenbegroting van de EU
In de meerjarenbegroting (ook wel het meerjarig financieel kader genoemd) staat hoeveel geld er naar alle programma's en initiatieven van de EU gaat. De begroting betreft alle beleidsterreinen, van landbouw- en regiobeleid tot steun aan Oekraïne, strategische technologieën en migratie, en wordt afgestemd op de langetermijnprioriteiten van de EU.
De meerjarenbegroting van de EU
De EU werkt al sinds 1988 met meerjarenbegrotingen, de zogenaamde meerjarige financiële kaders (MFK's).
De meerjarenbegrotingen bieden een stabiel kader met totale uitgavenplafonds om:
- de uitgaven af te stemmen op de politieke prioriteiten van de EU
- de EU‑financiën voorspelbaarder te maken voor andere verstrekkers van financiering en begunstigden
- de begrotingsdiscipline te waarborgen
- de vaststelling van de jaarlijkse EU-begroting te vergemakkelijken
Momenteel worden MFK's bepaald voor een periode van 7 jaar. In het MFK staan de jaarlijkse uitgavenplafonds (maxima) voor:
- het totaal aan vastleggingen in een bepaald jaar
- het totaal aan betalingen in een bepaald jaar
- de vastleggingen en betalingen voor elke EU‑uitgavencategorie (rubrieken)
Wat zijn vastleggingen en betalingen?
Het totaal aan vastleggingen komt overeen met het maximumbedrag aan juridische verplichtingen – zoals contracten of subsidies – die de EU in een bepaald jaar kan aangaan. De bedragen worden niet per se in hetzelfde jaar besteed, maar kunnen ook over verschillende begrotingsjaren worden gespreid.
Het totaal aan betalingen zijn de bedragen die daadwerkelijk worden uitgegeven in dat jaar. Dit zijn bedragen voor juridische verplichtingen uit hetzelfde jaar of uit voorgaande jaren.
Voor beide soorten bedragen worden limieten vastgelegd om:
- de totale omvang van de EU‑begroting onder controle houden
- de bedragen voor elk beleidsgebied veilig stellen in overeenstemming met de EU‑prioriteiten
Toch moet de begroting ook enige flexibiliteit bieden om onvoorziene gebeurtenissen op te vangen – zoals crisis- en noodsituaties – en in te spelen op veranderende prioriteiten. Het MFK bevat daarom bepalingen en "speciale instrumenten", zodat de middelen zelfs bij onvoorziene omstandigheden kunnen worden ingezet waar en wanneer dat het meest nodig is.
De meerjarenbegroting 2021-2027 van de EU
De huidige meerjarenbegroting geldt voor de jaren 2021-2027. Daarmee is een totaal financieel pakket gemoeid van:
- € 1216 miljard binnen het meerjarig financieel kader (in lopende prijzen)
- € 807 miljard uit het buitengewoon herstelinstrument NextGenerationEU (in lopende prijzen)
In juni 2023 werd het MFK 2021-2027 tussentijds herzien en met € 64,6 miljard opgehoogd ter financiering van prioriteiten zoals steun voor Oekraïne, migratie en extern optreden.
De meerjarenbegroting 2028-2034 van de EU
Op 16 juli en 3 september 2025 bracht de Commissie haar voorstellen voor het volgende MFK uit, voor een bedrag van bijna € 2000 miljard.
De besprekingen over de voorstellen in de Raad Algemene Zaken zijn sindsdien zowel op technisch als op politiek niveau gevorderd.
De ministers hebben verschillende keren van gedachten gewisseld over de structuur van het toekomstige MFK. Ze hadden het onder meer over de hoofdrubrieken, governance en horizontale aspecten.
In december 2025 legde het Deense voorzitterschap de EU-leiders een eerste onderhandelingskader voor. Ook werden de komende voorzitterschappen gevraagd verder te werken om vóór eind 2026 tot een akkoord te komen, zodat de desbetreffende wetgeving in 2027 tijdig kan worden aangenomen.
Op 11 juni 2026 presenteerde het Cypriotisch voorzitterschap een herzien onderhandelingspakket met bedragen, een belangrijke stap in de onderhandelingen over de volgende meerjarenbegroting van de Unie.
EU-meerjarenbegroting 2028-2034
De onderhandelingen over de meerjarenbegroting
De Europese Raad en de Raad van de EU spelen een centrale rol in de aanneming van de meerjarenbegroting van de EU.
De onderhandelingen over de meerjarenbegroting beginnen een aantal jaar voordat de nieuwe begroting moet ingaan. De formele procedure begint met de presentatie van het zogenoemde pakket meerjarig financieel kader door de Europese Commissie.
De voornaamste onderdelen van dat pakket zijn:
- een verordening betreffende het meerjarig financieel kader, die bepaalt hoeveel de EU mag uitgeven
- een besluit inzake de eigen middelen, dat bepaalt waar de EU-inkomsten vandaan moeten komen
De Raad Algemene Zaken is verantwoordelijk voor de werkzaamheden rond het MFK-pakket en stelt het zogenoemde onderhandelingskader op.
Dat document geeft weer op welke gebieden de EU-leiders naar alle waarschijnlijkheid politieke sturing moeten geven en prioriteiten moeten stellen. Het moet de voorbereidingen faciliteren voor de ontwerpconclusies van de Europese Raad over het MFK, die door de voorzitter van de Europese Raad worden gepresenteerd.
De EU-leiders geven in de Europese Raad politieke sturing over de voornaamste kenmerken van de meerjarenbegroting. Zo kan de Raad zijn standpunt bepalen.
De MFK-verordening wordt aangenomen volgens een bijzondere wetgevingsprocedure:
- een akkoord in de Raad vereist eenparigheid van stemmen
- om de procedure af te sluiten moet ook het Europees Parlement zijn goedkeuring eraan hechten
- in de praktijk kan het Parlement het standpunt van de Raad goedkeuren of afwijzen, maar niet amenderen
Het eigenmiddelenbesluit vereist:
- eenparigheid van stemmen in de Raad
- een advies van het Parlement
- ratificatie door elke lidstaat volgens zijn grondwettelijke voorschriften voordat het in werking treedt
Hoe verloopt de besluitvorming bij de sectorale programma's?
De Commissie doet ook voorstellen voor sectorale programma's voor de nieuwe begrotingsperiode.
In de Raad worden de EU-financieringsprogramma's besproken door de sectorale Raadsformaties.
Zo werkt de Raad Landbouw en Visserij aan de wetgevingsvoorstellen over het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en de Raad Concurrentievermogen aan de programma's voor de eengemaakte markt, onderzoek en ruimtevaart.
Enkele uitzonderingen daargelaten geldt voor deze programma's de gewone wetgevingsprocedure, die voorschrijft dat Raad en Parlement samen over de programma's beslissen.
De financiële en horizontale aspecten van de programma's hangen samen met het resultaat van de onderhandelingen over het MFK.
De EU-begroting beschermen
Een wezenlijk onderdeel van het MFK is het "algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting". Deze regeling wordt toegepast als wordt vastgesteld dat inbreuken op de beginselen van de rechtsstaat het goed financieel beheer van de EU‑begroting of de bescherming van de financiële belangen van de EU op een voldoende directe manier aantasten of dreigen aan te tasten.
De regeling is tot dusver één keer toegepast: in december 2022 met betrekking tot Hongarije.
Zie ook
Langetermijnbegroting van de EU 2021‑2027
Financiering van de EU-begroting
De jaarlijkse EU-begroting
Laatst bijgewerkt: 15 juni 2026