"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Rada uzgadnia tymczasowy mechanizm ograniczania nadmiernie wysokich cen gazu
Unijni ministrowie energii osiągnęli porozumienie polityczne co do rozporządzenia Rady ustanawiającego mechanizm korekty rynku w celu ochrony obywateli i gospodarki przed nadmiernie wysokimi cenami. Rozporządzenie ma służyć ograniczeniu przypadków stosowania nadmiernie wysokich cen gazu w UE, które nie odzwierciedlają cen na rynku światowym, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw energii i stabilności rynków finansowych.
Udało nam się osiągnąć ważne porozumienie, które ochroni obywateli przed gwałtownym wzrostem cen energii. Ustanowimy realistyczny i skuteczny mechanizm obejmujący niezbędne zabezpieczenia, które ochronią nas przed ryzykiem dla bezpieczeństwa dostaw i dla stabilności rynków finansowych. Po raz kolejny dowiedliśmy, że UE jest zjednoczona i nikomu nie pozwoli wykorzystywać energii jako broni.
Jozef SÍKELA, czeski minister przemysłu i handlu
Aktywacja i dezaktywacja mechanizmu
Mechanizm korekty rynku zostanie automatycznie aktywowany w przypadku wystąpienia tzw. zdarzenia uruchamiającego korektę rynku, czyli gdy:
– cena na giełdzie Title Transfer Facility (TTF) dla terminu wykonania w następnym miesiącu będzie przekraczać 180 EUR/MWh przez trzy dni robocze;
oraz
– cena TTF dla terminu wykonania w następnym miesiącu będzie o 35 EUR wyższa niż cena referencyjna LNG na rynkach światowych przez te same trzy dni robocze.
Mechanizm zacznie obowiązywać 15 lutego 2023 r. Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) będzie stale monitorować rynki, a jeżeli stwierdzi, że doszło do korekty rynku, opublikuje na swojej stronie internetowej „zawiadomienie o korekcie rynku”.
W czasie gdy mechanizm będzie aktywny, nie będzie mogło dochodzić do transakcji dotyczących kontraktów terminowych na gaz ziemny podlegających mechanizmowi powyżej tzw. dynamicznego limitu cenowego. Dynamiczny limit cenowy to referencyjna cena skroplonego gazu ziemnego (LNG) na rynkach światowych (oparta na międzynarodowym koszyku giełd prowadzących transakcje dotyczące LNG) powiększona o 35 EUR/MWh. Jeśli cena referencyjna LNG wynosi poniżej 145 EUR, dynamiczny limit cenowy pozostanie na poziomie sumy 145 EUR i 35 EUR.
Po aktywacji dynamiczny limit cenowy będzie obowiązywał przez co najmniej 20 dni roboczych. Jeśli dynamiczny limit cenowy znajdował się na poziomie poniżej 180 EUR/MWh przez trzy kolejne dni robocze, zostanie on automatycznie dezaktywowany.
Dynamiczny limit cenowy może zostać również automatycznie dezaktywowany w dowolnym momencie, jeżeli Komisja Europejska ogłosi stan nadzwyczajny w regionie lub w Unii, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa dostaw, zwłaszcza w sytuacji gdy dostawy gazu będą niewystarczające do zaspokojenia popytu („racjonowanie”).
W obydwu przypadkach ACER opublikuje na swojej stronie „zawiadomienie o dezaktywacji”.
Mechanizm zawieszający
Rozporządzenie przewiduje mechanizm zawieszający, który będzie miał zastosowanie, w przypadku gdy stwierdzone zostaną zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw energii, dla stabilności finansowej, dla wewnątrzunijnych przepływów gazu lub gdy odnotowane zostanie zwiększone zapotrzebowanie na gaz.
Po wejściu w życie rozporządzenia, co nastąpi 1 lutego 2023 r., Komisja, ESMA i ACER będą stale monitorować i weryfikować funkcjonowanie mechanizmu korekty rynku. Zawsze w przypadku wystąpienia wspomnianych wyżej zagrożeń lub zakłóceń rynku Komisja będzie zawieszać mechanizm korekty w drodze decyzji wykonawczej.
Mechanizm korekty rynku zostanie zawieszony, w szczególności jeżeli popyt na gaz wzrośnie o 15% w ciągu miesiąca lub o 10% w ciągu dwóch miesięcy, import LNG znacznie się zmniejszy lub wielkość obrotu na TTF znacznie spadnie w porównaniu z tym samym okresem roku poprzedniego.
Decyzja o zawieszeniu zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE i wejdzie w życie następnego dnia po opublikowaniu.
Zakres
Rozporządzenie wprowadza mechanizm korekty rynku w odniesieniu do wirtualnych platform obrotu gazem w UE.
Państwa członkowskie uzgodniły, że mechanizm ten będzie miał zastosowanie do kontraktów na instrumenty pochodne z terminem wykonania w ciągu miesiąca, w ciągu trzech miesięcy i w ciągu roku. Odnosi się to do czasu, w którym taki kontrakt może zostać zakupiony po określonej cenie przed jego wygaśnięciem. Pułap cenowy, o którym mowa wyżej, nie będzie miał zastosowania do obrotu pozagiełdowego (w przypadku którego transakcje odbywają się bezpośrednio między dwiema stronami, a uczestnicy nie są notowani na giełdzie), giełd dnia następnego i giełd dnia bieżącego.
Do 23 stycznia 2023 r. ESMA i ACER opublikują wstępne sprawozdanie na temat danych dotyczących wprowadzenia mechanizmu korekty rynku. ESMA i ACER ocenią wpływ tego mechanizmu na rynek finansowy i rynek energii oraz na bezpieczeństwo dostaw, aby upewnić się, czy kluczowe elementy mechanizmu i jego zakres są nadal odpowiednie w świetle rozwoju sytuacji na rynku finansowym i rynku energii, a także w świetle rozwoju sytuacji w zakresie bezpieczeństwa dostaw. Do 1 marca 2023 r. przedłożą Komisji sprawozdania. Komisja zaproponuje następnie, nie później niż do 31 marca 2023 r., zmiany mające na celu wyłączenie z zakresu rozporządzenia giełd innych niż TTF, w przypadku gdy ich włączenie ma negatywny wpływ na funkcjonowanie mechanizmu
Do 1 listopada 2023 r. Komisja przeprowadzi przegląd rozporządzenia w świetle ogólnej sytuacji w zakresie dostaw gazu i na podstawie tego przeglądu będzie mogła zaproponować przedłużenie obowiązywania tego aktu.
Tekst zostanie udostępniony w późniejszym terminie.
Kontekst i dalsze działania
Rozporządzenie zostanie teraz formalnie przyjęte przez Radę w drodze procedury pisemnej i opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE.
Wejdzie w życie 15 lutego 2023 r. Ma ono charakter tymczasowy i będzie stosowane jeden rok.
22 listopada 2022 r. Komisja przedstawiła projekt rozporządzenia Rady na podstawie art. 122 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej określającego możliwe postępowanie w sytuacjach nadzwyczajnych.
Udało nam się osiągnąć ważne porozumienie, które ochroni obywateli przed gwałtownym wzrostem cen energii. Ustanowimy realistyczny i skuteczny mechanizm obejmujący niezbędne zabezpieczenia, które ochronią nas przed ryzykiem dla bezpieczeństwa dostaw i dla stabilności rynków finansowych. Po raz kolejny dowiedliśmy, że UE jest zjednoczona i nikomu nie pozwoli wykorzystywać energii jako broni.