Η αντίδραση της ΕΕ στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας
Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της εκφράζουν από κοινού την αταλάντευτη υποστήριξή τους προς την Ουκρανία και τον λαό της και καταδικάζουν απερίφραστα τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας.
Τελευταίες ειδήσεις
Η ΕΕ εγκρίνει 15η δέσμη κυρώσεων κατά της Ρωσίας
Στις 16 Δεκεμβρίου 2024, το Συμβούλιο ενέκρινε την 15η δέσμη κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Τα νέα μέτρα αποδυναμώνουν το στρατιωτικό και βιομηχανικό σύμπλεγμα της Ρωσίας και αντιμετωπίζουν την παράκαμψη των κυρώσεων στρεφόμενα κατά του σκιώδους στόλου του Πούτιν.
Η ΕΕ έχει επίσης επιβάλει κυρώσεις σε 54 πρόσωπα και 30 οντότητες που ευθύνονται για ενέργειες που υπονομεύουν ή απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.
Τι λέει η ΕΕ για την ολομέτωπη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία;
Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της καταδικάζουν απερίφραστα τον βάναυσο επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και την παράνομη προσάρτηση των περιφερειών Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα της Ουκρανίας. Καταδικάζουν επίσης την εμπλοκή της Λευκορωσίας στη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας.
Από τον Φεβρουάριο του 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνέρχονται τακτικά για να συζητήσουν την κατάσταση στην Ουκρανία υπό διάφορες οπτικές γωνίες.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι καταδικάζει απερίφραστα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ο οποίος συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, και επαναβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη στήριξή του υπέρ της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας.
Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 19 Δεκεμβρίου 2024
Οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ απαίτησαν επανειλημμένα από τη Ρωσία να σταματήσει αμέσως τις στρατιωτικές ενέργειες, να αποσύρει άνευ όρων όλες τις δυνάμεις και τον στρατιωτικό εξοπλισμό από την Ουκρανία και να σεβαστεί πλήρως την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας.
Υπογράμμισαν το δικαίωμα της Ουκρανίας να επιλέγει η ίδια το πεπρωμένο της και επαίνεσαν τον λαό της Ουκρανίας για το θάρρος που επιδεικνύει υπερασπιζόμενος τη χώρα του.
Ως αντίδραση στη στρατιωτική επίθεση, η ΕΕ επέκτεινε σε μεγάλο βαθμό τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, προσθέτοντας σημαντικό αριθμό προσώπων και οντοτήτων στον κατάλογο κυρώσεων και θεσπίζοντας πρωτοφανή περιοριστικά μέτρα.
Η ΕΕ έχει επιδείξει ενότητα και πυγμή παρέχοντας στην Ουκρανία ανθρωπιστική, πολιτική, οικονομική και στρατιωτική στήριξη.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει την αταλάντευτη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παρέχει συνεχή πολιτική, χρηματοδοτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη στην Ουκρανία και τον λαό της για όσο διάστημα και όσο εντατικά χρειαστεί. Η Ρωσία δεν πρέπει να επικρατήσει.
Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 19 Δεκεμβρίου 2024
Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να συνεχίσει να επιδεικνύει αλληλεγγύη και να παρέχει στήριξη στους πρόσφυγες που εγκαταλείπουν την Ουκρανία λόγω του πολέμου και στις χώρες που τους φιλοξενούν. Συντονίζει επίσης τις ενέργειές της με εταίρους και συμμάχους στους κόλπους του ΟΗΕ, του ΟΑΣΕ, του ΝΑΤΟ και της G7.
Σε αρκετές περιπτώσεις, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε τις ρωσικές τυφλές επιθέσεις κατά αμάχων και μη στρατιωτικών υποδομών και κάλεσε τη Ρωσία να σταματήσει τις συστηματικές πυραυλικές επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας.
Οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ υπογράμμισαν ότι η Ρωσία, η Λευκορωσία και όλοι όσοι φέρουν ευθύνες για εγκλήματα πολέμου και τα άλλα πολύ σοβαρά εγκλήματα θα λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Τελευταία συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου:
Ποια μέτρα έχει λάβει η ΕΕ κατά της Ρωσίας;
Ατομικές και οικονομικές κυρώσεις
Η ΕΕ θέσπισε βαρύτατες κυρώσεις άνευ προηγουμένου ως αντίδραση στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και στην παράνομη προσάρτηση των περιφερειών Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα της Ουκρανίας.
Τα μέτρα αποσκοπούν να αποδυναμώσουν την οικονομική βάση της Ρωσίας, να της στερήσουν κρίσιμες τεχνολογίες και αγορές και να περιορίσουν σημαντικά την ικανότητά της να διεξάγει πόλεμο.
Η ΕΕ συντονίζει στενά τις ενέργειές της με τους εταίρους και τους συμμάχους της, συμπεριλαμβανομένων του ΝΑΤΟ, της G7, των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ηνωμένου Βασιλείου, του Καναδά, της Νορβηγίας, της Νότιας Κορέας και της Αυστραλίας.
- Χρονολόγιο — Δέσμες κυρώσεων κατά της Ρωσίας από τον Φεβρουάριο του 2022
- Κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας
- Επισκόπηση των κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ έχει επίσης θεσπίσει κυρώσεις κατά της Λευκορωσίας, του Ιράν και της Βόρειας Κορέας λόγω της εμπλοκής τους στη ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας.
Προσθήκη της παραβίασης των κυρώσεων στον κατάλογο των εγκλημάτων με ευρωπαϊκή διάσταση
Επί του παρόντος, τα κράτη μέλη έχουν διαφορετικούς ορισμούς του τι συνιστά παραβίαση των περιοριστικών μέτρων και ποιες ποινές πρέπει να επιβάλλονται στην περίπτωση τέτοιας παραβίασης. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε:
- διαφορετικούς βαθμούς επιβολής κυρώσεων
- κίνδυνο καταστρατήγησης των εν λόγω μέτρων
Για τον λόγο αυτό, στις 28 Νοεμβρίου 2022, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση με την οποία προστίθεται η παραβίαση των περιοριστικών μέτρων στον κατάλογο των «εγκλημάτων της ΕΕ» που περιέχονται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ.
Στις 12 Απριλίου 2024, το Συμβούλιο εξέδωσε νέους κανόνες προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ποινικοποιείται η παραβίαση περιοριστικών μέτρων.
Η νομοθεσία ορίζει ποια συμπεριφορά συνιστά ποινικό αδίκημα, καθώς και τις κατάλληλες ποινές:
- στα ποινικά αδικήματα περιλαμβάνονται: η παροχή βοήθειας σε άτομα για να παρακάμψουν ταξιδιωτική απαγόρευση της ΕΕ, η εμπορία προϊόντων που υπόκεινται σε κυρώσεις και οι συναλλαγές με άτομα που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα της ΕΕ
- αποτρεπτικές ποινές: οι ποινές διαφέρουν ανάλογα με τα αδικήματα, αλλά θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές
- αυστηρότερη επιβολή: τα κράτη μέλη θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για να διασφαλίσουν ότι οι κυρώσεις της ΕΕ τηρούνται
- Τελική έγκριση από το Συμβούλιο για τη θέσπιση ποινικών αδικημάτων και ποινών για την παραβίαση των κυρώσεων της ΕΕ (δελτίο Τύπου, 12 Απριλίου 2024)
- Κυρώσεις: Το Συμβούλιο πρόσθεσε την παραβίαση των περιοριστικών μέτρων στον κατάλογο των εγκλημάτων με ευρωπαϊκή διάσταση (δελτίο Τύπου, 28 Νοεμβρίου 2022)
Αναστολή της απλούστευσης των θεωρήσεων
Το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση με την οποία αναστέλλεται πλήρως η συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Ρωσίας για την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων. Κατά συνέπεια, στους ρώσους πολίτες θα εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες του κώδικα θεωρήσεων. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα:
- αύξηση του τέλους της αίτησης για θεώρηση από 35 ευρώ σε 80 ευρώ
- την ανάγκη προσκόμισης πρόσθετων αποδεικτικών εγγράφων
- αυξημένους χρόνους διεκπεραίωσης των θεωρήσεων
- πιο περιοριστικούς κανόνες για την έκδοση θεωρήσεων πολλαπλών εισόδων
Η απόφαση τέθηκε σε ισχύ την ημέρα της έκδοσής της και εφαρμόζεται από τις 12 Σεπτεμβρίου 2022.
Μη αποδοχή ρωσικών ταξιδιωτικών εγγράφων που έχουν εκδοθεί στην Ουκρανία
Στις 8 Δεκεμβρίου 2022, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση για τη μη αποδοχή ρωσικών ταξιδιωτικών εγγράφων που έχουν εκδοθεί στην Ουκρανία και τη Γεωργία.
Η απόφαση αυτή αποτελεί απάντηση στην πρακτική της Ρωσίας να εκδίδει ρωσικά διεθνή διαβατήρια σε κατοίκους των κατεχόμενων περιοχών. Αποτελεί επίσης συνέχεια της μονομερούς απόφασης της Ρωσίας να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία των γεωργιανών εδαφών της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας το 2008.
Τα ρωσικά ταξιδιωτικά έγγραφα που εκδίδονται σε κατεχόμενες από τη Ρωσία περιοχές της Ουκρανίας ή σε αποσχισθέντα εδάφη στη Γεωργία, ή προς άτομα που διαμένουν εκεί, δεν θα γίνονται δεκτά ως έγκυρα ταξιδιωτικά έγγραφα για την απόκτηση θεώρησης ή τη διέλευση των συνόρων του χώρου Σένγκεν.
Πώς στηρίζει η ΕΕ την Ουκρανία και τον ουκρανικό λαό;
Η ΕΕ και οι πολίτες της στέκονται πλήρως αλληλέγγυοι στο πλευρό της Ουκρανίας και του λαού της. Η ΕΕ έχει λάβει πρωτοφανή μέτρα για τη στήριξη της Ουκρανίας και του λαού της. Τα μέτρα περιλαμβάνουν:
- οικονομική και χρηματοδοτική βοήθεια
- ανθρωπιστική βοήθεια
- στήριξη σε επίπεδο πολιτικής προστασίας
- στρατιωτική υποστήριξη
- υποδοχή προσφύγων μέσω του μηχανισμού προσωρινής προστασίας της ΕΕ
- στήριξη της διερεύνησης και της δίωξης εγκλημάτων πολέμου
- στήριξη για την ανασυγκρότηση μιας δημοκρατικής Ουκρανίας
Πώς αντέδρασε η ΕΕ στον αντίκτυπο του πολέμου στην αγορά;
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει διαταράξει τις παγκόσμιες αγορές. Διεθνώς, οι τιμές βασικών προϊόντων όπως τα καύσιμα και τα λιπάσματα εκτινάχθηκαν στα ύψη το 2022.
Ο πόλεμος γεννά αβεβαιότητα σχετικά με την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού στην ΕΕ. Οι επιθέσεις της Ρωσίας σε καλλιέργειες και υποδομές μεταφορών παρεμποδίζουν την ικανότητα της Ουκρανίας να εξάγει τα αγροδιατροφικά προϊόντα της, γεγονός που έχει επιδεινώσει περαιτέρω την παγκόσμια επισιτιστική κρίση.
Ενεργειακή κρίση
Οι χώρες της ΕΕ αντέδρασαν ενωμένες στην αύξηση των τιμών της ενέργειας και στις απειλές για την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ. Τα μέτρα έκτακτης ανάγκης που ενέκρινε το Συμβούλιο για να διασφαλίσει επαρκή και οικονομικά προσιτό ενεργειακό εφοδιασμό συνέβαλαν στην ηρεμία των αγορών. Η τιμή του φυσικού αερίου, η οποία είχε φτάσει σε πρωτοφανή κορύφωση τον Αύγουστο του 2022, τώρα είναι σχετικά σταθερή.
Τα συντονισμένα μέτρα της ΕΕ επικεντρώθηκαν στα εξής:
- διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού και των οδών του
- εξασφάλιση φυσικού αερίου σε εθνικά αποθετήρια
- μείωση των λογαριασμών ενέργειας για πολίτες και επιχειρήσεις
- ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ χωρών της ΕΕ
- πρόληψη εκτινάξεων των τιμών
- ταχύτερη μετάβαση σε καθαρότερη ενέργεια
Οι χώρες της ΕΕ απομακρύνονται από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, με τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία να πέφτουν από 40% των συνολικών εισαγωγών το 2021 σε 15% το 2023. Η ΕΕ κινείται γρήγορα προς καθαρότερη ενέργεια και αυτονομία.
Από πού έρχεται το αέριο στην ΕΕ; (Ενημερωτικό γράφημα)
Επισιτιστική ασφάλεια
Οι χώρες της ΕΕ ανταποκρίθηκαν στην παγκόσμια επισιτιστική κρίση με τους εξής τρόπους:
- παρέχοντας βοήθεια έκτακτης ανάγκης σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη
- βοηθώντας αναπτυσσόμενες χώρες να κάνουν την παραγωγή τροφίμων τους πιο βιώσιμη
- στηρίζοντας το ανοικτό και απρόσκοπτο εμπόριο
- συνεργαζόμενες στενά με παγκόσμιους εταίρους
Χάρη στις επονομαζόμενες λωρίδες αλληλεγγύης με τη διευκόλυνση της ΕΕ, εκατομμύρια τόνοι σιτηρών και ελαιούχων σπόρων εξήχθησαν από την Ουκρανία από τον Μάιο του 2022. Τα τρόφιμα φτάνουν σε χώρες που έχουν ανάγκη, στην Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ασία.
Πώς η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία επιδείνωσε περαιτέρω την παγκόσμια επισιτιστική κρίση (Ενημερωτικό γράφημα)