Συνθήκη για την ανοικτή θάλασσα: Πράσινο φως του Συμβουλίου για τη σύναψή της

Σήμερα το Συμβούλιο εξέδωσε επίσημα απόφαση για τη σύναψη, εξ ονόματος της Ένωσης, της συμφωνίας στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας σχετικά με τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας (συμφωνία BBNJ), γνωστής και ως συνθήκης για την ανοικτή θάλασσα.

Η συμφωνία αποσκοπεί στην προστασία των ωκεανών του πλανήτη και την εποπτεία τους εκ μέρους των σημερινών και των μελλοντικών γενεών σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας. Οι περιοχές αυτές καλύπτουν σχεδόν τα δύο τρίτα της επιφάνειας των ωκεανών και το 95% του όγκου τους.

Ειδικότερα, η συμφωνία επικεντρώνεται στη διαφύλαξη, την αποκατάσταση και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων. Για τον σκοπό αυτό, θεσπίζει μέτρα για την αποτελεσματική εφαρμογή της συμφωνίας και για περαιτέρω διεθνή συντονισμό:

• θαλάσσιοι γενετικοί πόροι, συμπεριλαμβανομένου του δίκαιου και ισότιμου καταμερισμού των οφελών
• δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών
• υποχρεώσεις, κανόνες και διαδικασίες για τις εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων
• ανάπτυξη ικανοτήτων και μεταφορά θαλάσσιας τεχνολογίας

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν δεσμευτεί ιδιαίτερα για μια φιλόδοξη και αποτελεσματική διαδικασία για τη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών. Χωρίς θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές στην ανοικτή θάλασσα και στον θαλάσσιο βυθό, ο στόχος της προστασίας του 30% των ωκεανών έως το 2030 δεν θα επιτευχθεί ποτέ.

Ο αποκαλούμενος στόχος 30x30 συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας του Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ για τη βιοποικιλότητα. Με τη συμφωνία BBNJ η φιλοδοξία αυτή μπορεί να γίνει πραγματικότητα και θα αλλάξει πραγματικά τα δεδομένα για την υγεία των ωκεανών μας.

Επόμενα βήματα

Η συμφωνία BBNJ θα τεθεί σε ισχύ 120 ημέρες αφότου 60 χώρες ή οργανισμοί καταθέσουν την πράξη κύρωσης, έγκρισης, αποδοχής ή προσχώρησής τους, ενώ το έχουν ήδη πράξει 7 χώρες.

Γενικές πληροφορίες

Στις 19 Μαρτίου 2018 το Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να συμμετάσχει, εξ ονόματος της Ένωσης, στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία BBNJ. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων τον Μάρτιο του 2023 και την έγκρισή της από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών τον Ιούνιο του 2023, η συμφωνία υπεγράφη από την ΕΕ τον Σεπτέμβριο του 2023, με την επιφύλαξη της σύναψής της σε μεταγενέστερη ημερομηνία.

Στις 12 Οκτωβρίου 2023 η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη, εξ ονόματος της Ένωσης, της συμφωνίας. Μετά την πολιτική συμφωνία που επετεύχθη στο Συμβούλιο στις 24 Απριλίου 2024, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε την έγκρισή του για το σχέδιο απόφασης.

• Απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας BBNJ
• Συμφωνία BBNJ
• Δήλωση αρμοδιότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης
• Εξαίρεση ως προς την αναδρομική ισχύ από την Ευρωπαϊκή Ένωση
• Βιοποικιλότητα: Πώς η ΕΕ προστατεύει τη φύση (γενικές πληροφορίες)