An Conradh ar an Mórmhuir: Cead tugtha ag an gComhairle é a thabhairt i gcrích

Ghlac an Chomhairle cinneadh go foirmiúil inniu maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais, an Chomhaontaithe, faoi Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige, maidir le caomhnú agus úsáid inbhuanaithe na héagsúlachta bitheolaíche muirí i limistéir lasmuigh den dlínse náisiúnta (comhaontú BBNJ), ar a dtugtar Conradh na Mórmhara freisin.

Is é is aidhm don chomhaontú aigéan an domhain agus a mhaoirseacht a chosaint thar ceann na nglúnta atá ann faoi láthair agus na nglúnta atá le teacht i limistéir lasmuigh den dlínse náisiúnta. Is ionann na limistéir sin agus thart ar dhá thrian de dhromchla an aigéin agus 95 % dá thoirt.

Dírítear sa chomhaontú, go háirithe, ar an mbithéagsúlacht agus ar éiceachórais a chaomhnú, a athbhunú agus a chothabháil. Chun é sin a bhaint amach, cuireann sé bearta i bhfeidhm chun an comhaontú a chur chun feidhme go héifeachtach agus chun tuilleadh comhordaithe idirnáisiúnta a dhéanamh:

• acmhainní géiniteacha muirí, lena n-áirítear comhroinnt chothrom agus chothromasach sochar
• limistéir mhuirí faoi chosaint a bhunú
• oibleagáidí, rialacha agus nósanna imeachta maidir le measúnuithe ar an tionchar ar an gcomhshaol
• fothú acmhainneachta agus aistriú teicneolaíochta muirí

Bhí an tAontas agus a Bhallstáit an-tiomanta do nós imeachta uaillmhianach éifeachtach chun limistéir mhuirí faoi chosaint a bhunú. Gan limistéir mhuirí faoi chosaint ar an mórmhuir agus ar ghrinneall na farraige, ní bhainfear amach riamh an cuspóir 30 % den aigéan a chosaint faoi 2030.

Comhaontaíodh an sprioc 30x30 sin, mar a thugtar uirthi, faoi Bhithéagsúlacht Dhomhanda Kunming Montréal. Leis an gcomhaontú BBNJ i bhfeidhm, is féidir leis an uaillmhian seo a bheith ina réaltacht agus déanfar difear mór do shláinte ár n-aigéin.

Na chéad chéimeanna eile

Tiocfaidh comhaontú BBNJ i bhfeidhm 120 lá tar éis do 60 tír nó eagraíocht a n-ionstraim dhaingniúcháin, formheasa, ghlactha nó aontachais a thaisceadh, agus é sin déanta ag 7 dtír cheana féin.

Cúlra

An 19 Márta 2018, thug an Chomhairle údarú don Choimisiún a bheith rannpháirteach, thar ceann an Aontais, sa chaibidlíocht maidir le comhaontú BBNJ. Tar éis an chaibidlíocht a thabhairt chun críche go rathúil i mí an Mhárta 2023 agus tar éis do Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe é a ghlacadh i mí an Mheithimh 2023, shínigh an tAontas an comhaontú i mí Mheán Fómhair 2023, faoi réir a thabhairt i gcrích ar dháta níos déanaí.

An 12 Deireadh Fómhair 2023, chuir an Coimisiún faoi bhráid na Comhairle togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais, an Chomhaontaithe. Tar éis comhaontú polaitiúil ar thángthas air sa Chomhairle an 24 Aibreán 2024, thug Parlaimint na hEorpa a toiliú maidir leis an dréachtchinneadh.

• Cinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích Chomhaontú BBNJ
• Comhaontú BBNJ
• Dearbhú ar inniúlacht an Aontais Eorpaigh
• Eisceacht na n-éifeachtaí cúlghabhálacha ón Aontas Eorpach
• An bhithéagsúlacht: an chaoi a dtugann an tAontas cosaint don dúlra (eolas cúlra)