EU-meerjarenbegroting 2021‑2027: Raad rondt tussentijdse herziening af

De Raad heeft 3 wetgevingshandelingen aangenomen die verbonden zijn met het meerjarig financieel kader (MFK) van de EU voor 2021-2027. De meerjaren­begroting kan nu op een doelgerichte manier worden ingezet en nieuwe uitdagingen – zoals de gevolgen van Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne – kunnen worden aangepakt.

Het pakket bestaat uit een verordening tot wijziging van het meerjarig financieel kader 2021-2027, de verordening tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne en de verordening tot oprichting van het platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP).

Herziening van het meerjarig financieel kader van de EU

De wijzigingen in het meerjarig financieel kader voor 2021-2027 weerspiegelen het akkoord dat de EU-leiders op 1 februari 2024 hebben bereikt, en moeten de EU-begroting op een klein aantal gebieden versterken.

In totaal is er € 64,6 miljard extra beschikbaar om nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden en tegemoet te komen aan de wettelijke verplichtingen van de EU waaraan anders niet kon worden voldaan.

De aanvullende financiering is voor steun voor Oekraïne, migratie en de externe dimensie, investeringen in kritieke technologieën als onderdeel van het platform strategische technologieën voor Europa, rentebetalingen voor NextGenerationEU en noodhulp bij o.a. natuurrampen en humanitaire crises.

Het geld wordt als volgt verdeeld:

• € 50 miljard voor de faciliteit voor Oekraïne (€ 17 miljard subsidies en € 33 miljard leningen)
• € 2 miljard voor migratie- en grensbeheer
• € 7,6 miljard voor nabuurschap en internationaal beleid
• € 1,5 miljard voor het Europees Defensiefonds in het kader van het nieuwe instrument STEP
• € 2 miljard voor het flexibiliteits­instrument
• € 1,5 miljard voor de reserve voor solidariteit en noodhulp

Om de gevolgen voor de nationale begrotingen beperkt te houden, wordt € 10,6 miljard van het totaal gedekt door herverdeling van de middelen.

Faciliteit voor Oekraïne

De faciliteit voor Oekraïne wordt het nieuwe instrument ter ondersteuning van het herstel, de wederopbouw en de modernisering van Oekraïne. De faciliteit moet ook ondersteuning bieden bij de hervormingen in het land, die nodig zijn met het oog op EU-toetreding.

De financiële steun van de EU aan Oekraïne wordt zo gebundeld in één instrument dat Oekraïne voor de periode 2024-2027 coherente, voorspelbare en flexibele steun moet bieden, aangepast aan de ongekende uitdagingen van een land in oorlog.

Platform strategische technologieën voor Europa

Het platform strategische technologieën voor Europa moet investeringen aantrekken voor digitale technologie, deep tech, schone technologie en biotechnologie en zo de soevereiniteit en het concurrentie­vermogen van de EU op lange termijn, wat kritieke technologieën betreft, vergroten.

Een combinatie van financiële stimulansen en financierings­maatregelen voor projecten moet middelen ter ondersteuning van kritieke technologieën vrijmaken uit bestaande EU-programma's en -fondsen, zoals de fondsen van het cohesiebeleid, InvestEU, Horizon Europa, het Europees Defensiefonds, het Innovatiefonds, en de herstel- en veerkracht­faciliteit.

Volgende stappen

De 3 verordeningen worden na ondertekening bekendgemaakt in het Publicatieblad van de EU.

De gewijzigde verordening betreffende het meerjarig financieel kader treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan en is met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024 van toepassing. De verordening tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne en de verordening tot oprichting van STEP treden de dag na de bekendmaking ervan in werking.

Zeer kort na de inwerkingtreding van de Faciliteit voor Oekraïne kan al buitengewone steun worden verleend onder voorbehoud van in een memorandum van overeenstemming (MoU) tussen de Commissie en Oekraïne overeen te komen voorwaarden.

Achtergrond

In december 2020 nam de Raad na goedkeuring van het Parlement de EU-meerjaren­begroting – ofwel het meerjarig financieel kader – voor 2021-2027 aan. Sindsdien heeft de EU met een reeks ongekende en onverwachte uitdagingen te maken gekregen: de gevolgen van Ruslands oorlog tegen Oekraïne, een sneller toenemende inflatie en rente, en uitdagingen rond migratie. Dit zet de EU-begroting onder druk.

De Commissie presenteerde haar voorstellen tot wijziging van het MFK voor 2021-2027, tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne en tot oprichting van STEP op 20 juni 2023, als onderdeel van een pakket maatregelen in verband met de tussentijdse herziening van het MFK.

Dit pakket werd op 8 november 2023 nog aangevuld met een voorstel voor een verordening tot oprichting van de hervormings- en groeifaciliteit voor de Westelijke Balkan. De Raad en het Europees Parlement moeten het wat dit voorstel betreft nog eens worden over hun respectieve onderhandelings­mandaten.

• Verordening tot instelling van de faciliteit voor Oekraïne
• Verordening tot oprichting van het platform voor strategische technologieën voor Europa
• Buitengewone Europese Raad, 1 februari 2024
• Faciliteit voor Oekraïne: Raad en Parlement akkoord over nieuw steunmechanisme (pers­mededeling, 6 februari 2024)
• Platform strategische technologieën voor Europa: meer investeringen in kritieke technologieën (pers­mededeling, 7 februari 2024)
• Tussentijdse herziening van de EU-meerjaren­begroting 2021-2027 (achtergrond­informatie)
• Tijdlijn – Tussentijdse herziening van de langetermijn­begroting 2021-2027
• De meerjarenbegroting van de EU (achtergrond­informatie)