Skip to content

Wpływ sankcji na rosyjską gospodarkę

Od rozpoczęcia przez Rosję w lutym 2022 r. niczym niesprowokowanej i nieuzasadnionej inwazji na Ukrainę Rada przyjęła 10 pakietów sankcji wobec tego kraju i wobec Białorusi. Sankcje mają ograniczyć możliwość finansowania wojny przez Rosję i są wymierzone w elitę polityczną, wojskową i gospodarczą odpowiedzialną za inwazję.

Sankcje nie są skierowane wobec rosyjskiego społeczeństwa. Dlatego sektory takie jak żywność, rolnictwo, ochrona zdrowia i produkty farmaceutyczne są wyłączone z ich zakresu.

Jak pokazują wskaźniki ekonomiczne, sankcje wprowadzone w Europie i na świecie mają wpływ na rosyjską gospodarkę.

Rosyjska gospodarka się kurczy

Z analiz Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) i Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wynika, że 2022 był złym rokiem dla rosyjskiej gospodarki. Szacuje się, że w 2022 r. produkt krajowy brutto (PKB) Rosji obniżył się o 2,1%.

W 2023 r. rosyjska gospodarka będzie się prawdopodobnie nadal kurczyć. Z prognoz wynika, że PKB Rosji spadnie: według OECD o 2,5% (najgorszy scenariusz), a według Banku Światowego o 0,2%. MFW spodziewa się w 2023 r. wzrostu (0,7%).

PKB Rosji: zmiany w latach 2018–2023

(podstawa: 100 w 2018 r.)

Wersja tekstowa

Wykres ilustrujący ewolucję PKB Rosji w latach 2018–2022 rok do roku w oparciu o szacunki i prognozy OECD, MFW i Banku Światowego.

Z wykresu wynika, że według szacunków wszystkich trzech instytucji w 2022 r. rosyjski PKB spadł o 2,1%.

W 2023 r. PKB Rosji ma spaść według OECD o 2,5%, a według Banku Światowego o 0,2%. MFW przewiduje wzrost 0,7%.

Spadek wymiany handlowej

Sankcje dotyczą importu niektórych towarów z Rosji oraz eksportu niektórych towarów do Rosji. Listę zakazanych produktów przygotowano w taki sposób, aby zmaksymalizować negatywny wpływ sankcji na rosyjską gospodarkę i jednocześnie ograniczyć niepożądane skutki dla firm i obywateli w UE.

Dane liczbowe pokazują, że sankcje przynoszą efekty. Bank Światowy i MFW oszacowały, że w 2022 r. rosyjski handel towarami i usługami miał znaczny kurs spadkowy. Jeśli chodzi o 2023 r., prognozuje się, że import będzie wyższy niż w 2022 r., a eksport będzie dalej spadał (według Banku Światowego) lub utrzyma się na niemal takim samym poziomie (według MFW).

Rosyjski import i eksport w latach 2018–2023

(podstawa: 100 w 2018 r.)

Wersja tekstowa

Wykres liniowy ilustrujący zmiany w rosyjskim imporcie i eksporcie w latach 2018–2023. Według szacunków MFW w 2022 r. rosyjski import spadł o 15,01% (w porównaniu z 2021 r.), a eksport – o 8,7%.

W 2023 r. import wzrośnie o 8,25% (w porównaniu z 2022 r.), a eksport spadnie – o 0,24%. Według Banku Światowego w 2022 r. rosyjski import spadł o 9,7% (w porównaniu z 2021 r.), a eksport – o 9,6%. W 2023 r. import wzrośnie o 4,1% (w porównaniu z 2022 r.), a eksport spadnie – o 4,6%.

Maleją dochody Rosji z paliw kopalnych

Wprawdzie w pierwszej połowie 2022 r. Rosja odniosła korzyści ze wzrostu cen paliw kopalnych na światowych rynkach, jednak wprowadzone w grudniu 2022 r. sankcje na import ropy przyniosły ograniczenie dochodów tego kraju.

Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej w styczniu 2023 r. rosyjskie dochody z ropy spadły o ponad jedną czwartą (w porównaniu ze styczniem 2022 r.). Spadek w lutym był jeszcze większy (ponad 40%).

Miesięczne dochody Rosji z eksportu ropy (w mld EUR)

Wersja tekstowa

Wykres słupkowy ilustrujący zmiany w miesięcznych dochodach z eksportu ropy. W styczniu 2023 r. dochody spadły o 26,9% (w porównaniu ze styczniem 2022 r.). W lutym 2023 r. dochody spadły o 41,7% (w porównaniu z lutym 2022 r.).

Zamrożone aktywa

Sankcje, którymi UE i jej partnerzy objęli rosyjski system finansowy, zmniejszyły zdolność Rosji do finansowania wojny.

W UE, innych krajach G-7 i w Australii zablokowane są rezerwy rosyjskiego banku centralnego w wysokości 300 mld (z czego dwie trzecie w UE).

Sankcjom podlega 70% aktywów rosyjskiego systemu bankowego.

Zamrożonych jest ok. 20 mld EUR aktywów należących do ponad 1500 osób i podmiotów objętych sankcjami.

Więcej:

Tematy