Roczny budżet UE

Czym jest roczny budżet UE?

Roczny budżet określa wszystkie wydatki i dochody UE na dany rok.

Pod względem wydatków budżety roczne muszą mieścić się w pułapach wyznaczonych w budżecie długofalowym, czyli w wieloletnich ramach finansowych. UE zwykle ustala roczny budżet poniżej tych pułapów, aby pozostawić rezerwę na nieprzewidziane potrzeby.

Roczny budżet gwarantuje Unii wystarczające dochody, aby pokryć wydatki. W każdym takim budżecie dochody i wydatki muszą się równoważyć.

• Długofalowy budżet UE

Jak uchwalany jest roczny budżet?

Komisja Europejska przedstawia projekt rocznego budżetu. Następnie Rada i Parlament Europejski decydują o nim na równych zasadach.

Najpierw Rada przyjmuje swoje stanowisko co do projektu rocznego budżetu. Potem Parlament może przyjąć poprawki do stanowiska Rady. Jeżeli zdania obu instytucji są rozbieżne, zwoływany jest komitet pojednawczy, który w ciągu 3 tygodni ma znaleźć rozwiązanie kompromisowe.

Gdy Rada i Parlament osiągną porozumienie, mają 14 dni, by formalnie je zatwierdzić.

W przypadku braku porozumienia Komisja musi przedstawić nowy projekt.

Jeżeli na początku roku budżet na ten rok nie jest jeszcze przyjęty, stosuje się system „dwunastych części środków tymczasowych”. Oznacza to, że co miesiąc na każdy rozdział budżetu można wydać nie więcej niż jedną dwunastą środków budżetowych przeznaczonych na ten cel w roku poprzednim lub jedną dwunastą środków, które Komisja zaproponowała na ten cel w projekcie budżetu – zależnie od tego, która z tych kwot jest niższa.

Procedura uchwalania budżetu jest opisana w art. 314 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Czy można skorygować roczny budżet?

Rada wraz z Parlamentem mogą skorygować już przyjęty roczny budżet UE. W tym celu Komisja opracowuje projekt budżetu korygującego, który jest następnie przyjmowany zgodnie z tą samą procedurą co budżet roczny.

Budżet roczny można skorygować, np. gdy potrzebne są dodatkowe środki na zaspokojenie nieprzewidzianych potrzeb (np. na usuwanie skutków klęski żywiołowej w państwie członkowskim).

Budżety korygujące przyjmuje się także po to, aby zagospodarować nadwyżkę budżetową z poprzedniego roku lub uwzględnić zmianę względem przewidywanych dochodów z poszczególnych źródeł zasobów własnych.

Kto wykonuje i kontroluje roczny budżet?

Budżet UE jest wykonywany głównie przez Komisję Europejską i państwa członkowskie. Państwa członkowskie wykonują około trzech czwartych tego budżetu. Oznacza to, że Komisja bezpośrednio wypłaca jedynie jego niewielką część. To ona jednak ponosi ostateczną odpowiedzialność za wykonanie całości rocznego budżetu UE.

Państwa członkowskie są zobowiązane we współpracy z Komisją dopilnować, aby środki budżetowe zostały wykorzystane zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami. Wszystkie strony wykonujące budżet muszą przestrzegać zdefiniowanych zasad określonych przez unijnych prawodawców.

Procedura udzielania absolutorium

Wykonanie rocznego budżetu UE jest weryfikowane w procedurze absolutorium budżetowego. O tym, czy zatwierdzić wykonanie budżetu za dany rok, decyduje Parlament na podstawie zalecenia Rady. Decyduje on, czy „udzielić absolutorium”.

Zanim Rada wyda zalecenie, analizuje:

• dokumenty przedstawione przez Komisję: rachunki UE za dany rok budżetowy, sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z oceny unijnych finansów oparte na uzyskanych wynikach
• dokumenty przedstawione przez Europejski Trybunał Obrachunkowy (unijnego audytora zewnętrznego): sprawozdanie roczne oraz poświadczenie wiarygodności.