De jaarlijkse EU-begroting

Wat is de jaarlijkse EU-begroting?

De jaarlijkse begroting bevat alle uitgaven en inkomsten van de EU voor 1 jaar.

De jaarlijkse begrotingen moeten binnen de uitgaven­beperkingen ("maxima") blijven die in de meerjaren­begroting van de EU, het meerjarig financieel kader, zijn vastgelegd. De EU stelt haar jaarlijkse begroting gewoonlijk op een lager niveau vast om speelruimte over te laten voor onvoorziene uitgaven.

De jaarlijkse begroting zorgt ervoor dat de EU de nodige inkomsten ontvangt om haar uitgaven te financieren. In elke jaarlijkse begroting moeten de ontvangsten en uitgaven in evenwicht zijn.

• De meerjarenbegroting van de EU

Hoe komt de jaarlijkse begroting tot stand?

De Europese Commissie stelt een ontwerp van jaarlijkse begroting voor. Vervolgens moeten de Raad en het Europees Parlement, die evenveel beslissings­bevoegdheid hebben, het eens worden over de begroting.

Eerst neemt de Raad zijn standpunt over het ontwerp van jaarlijkse begroting aan. Daarna kan het Parlement amendementen op het standpunt van de Raad aannemen. Lopen hun visies uiteen, dan wordt een bemiddelings­comité bijeengeroepen dat binnen 3 weken een compromis moet vinden.

Indien overeenstemming is bereikt, hebben de Raad en het Parlement 14 dagen de tijd om de ontwerp­begroting formeel goed te keuren.

Bereiken de Raad en het Parlement geen overeenstemming, dan moet de Commissie met een nieuw ontwerp van jaarlijkse begroting komen.

Als de jaarlijkse begroting nog niet is goedgekeurd aan het begin van het jaar waarop ze betrekking heeft, dan wordt met voorlopige twaalfden gewerkt. Dit betekent dat elke maand voor elk hoofdstuk van de begroting slechts een bedrag van maximaal een twaalfde van de begrotings­kredieten van het voorgaande jaar (of van de door de Commissie voorgestelde ontwerp­begroting, indien die kredieten lager zijn) kan worden besteed.

De procedure voor de goedkeuring van de begroting ligt vast in artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de EU.

Kan de jaarlijkse begroting worden gewijzigd?

De Raad kan, samen met het Parlement, de goedgekeurde jaarlijkse begroting wijzigen. Daartoe stelt de Commissie een ontwerp van gewijzigde begroting voor, dat wordt aangenomen volgens dezelfde procedure als de jaarlijkse begroting.

De jaarlijkse begroting kan bijvoorbeeld worden gewijzigd indien er extra middelen nodig zijn om in onverwachte behoeften te voorzien, bijvoorbeeld om de gevolgen van een natuurramp in een bepaalde lidstaat aan te pakken.

Er worden ook gewijzigde begrotingen goedgekeurd om het begrotings­overschot van het voorgaande jaar op te nemen of om de prognoses over inkomsten uit de verschillende soorten eigen middelen aan te passen.

Wie voert de jaarlijkse begroting uit en wie controleert deze?

De begroting wordt voornamelijk door de Commissie en de lidstaten uitgevoerd. De lidstaten voeren ongeveer driekwart van de begroting uit. Dat betekent dat de Commissie slechts een klein deel van de begroting rechtstreeks uitbetaalt. Zij draagt evenwel de eind­verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de volledige jaarlijkse begroting van de EU.

De lidstaten, in samenwerking met de Commissie, zijn verplicht erop toe te zien dat de kredieten volgens de beginselen inzake goed financieel beheer worden gebruikt. Alle betrokkenen bij de uitvoering van de begroting moeten strenge, door de EU-wetgevers bepaalde regels naleven.

Kwijtingsprocedure

De uitvoering van de jaarlijkse EU-begroting wordt gecontroleerd in het kader van de zogenaamde kwijtings­procedure voor de begroting. Het Parlement beslist, op aanbeveling van de Raad, of de manier waarop de begroting van een welbepaald jaar is uitgevoerd, wordt goedgekeurd. Het bepaalt of de zogenaamde kwijting wordt verleend.

Voor zijn aanbeveling onderzoekt de Raad:

• de rekeningen van de EU voor een bepaald begrotings­jaar, het financieel memorandum en het evaluatie­verslag over de EU‑financiën op basis van de behaalde resultaten – die allemaal door de Commissie worden verstrekt
• het jaarverslag en de betrouwbaarheids­verklaring van de Europese Rekenkamer – de externe accountant van de EU