Większe bezpieczeństwo dzięki wymianie informacji: Rada uzgadnia mandat negocjacyjny w sprawie interoperacyjności

14 czerwca 2018 r. Komitet Stałych Przedstawicieli (Coreper) zatwierdził w imieniu Rady mandat negocjacyjny w sprawie 2 rozporządzeń ustanawiających ramy interoperacyjności między unijnymi systemami informacyjnymi w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Na podstawie tego mandatu prezydencja podejmie negocjacje z Parlamentem Europejskim, gdy tylko ustali on swoje stanowisko.

Aby wymiana informacji była skuteczna, potrzeba nie tylko właściwych informacji, lecz także właściwych połączeń. Dzięki interoperacyjności unijnych systemów informatycznych łatwiej będzie łączyć fakty, a to oznacza większą ochronę i bezpieczeństwo obywateli. Walentin Radew, bułgarski minister spraw wewnętrznych

Proponowane rozporządzenia mają zwiększyć bezpieczeństwo w UE, zaostrzyć odprawy graniczne, a także zapobiegać nielegalnej migracji i ją zwalczać. Interoperacyjność systemów informacyjnych sprawi, że będą się one dopełniać, pozwolą na sprawniejszą prawidłową identyfikację i ułatwią walkę z oszustwami tożsamości.

Pojawią się następujące elementy interoperacyjności:

• europejski portal wyszukiwania, który pozwoli właściwym organom dokonywać kwerend w kilku systemach informacyjnych jednocześnie z użyciem danych osobowych i biometrycznych
• wspólny serwis kojarzenia danych biometrycznych, który pozwoli przeszukiwać i porównywać dane biometryczne (odciski palców i wizerunki twarzy) z kilku systemów
• wspólne repozytorium danych identyfikacyjnych, które będzie zawierać dane osobowe i dane biometryczne obywateli państw trzecich dostępne w kilku systemach informacyjnych UE
• moduł wykrywający multiplikację tożsamości, który sprawdzi, czy dane osobowe stosowane w danej kwerendzie istnieją w innych systemach objętych interoperacyjnością i wykryje multiplikację tożsamości związaną z tym samym zestawem danych biometrycznych.

Systemy objęte rozporządzeniem to system wjazdu/wyjazdu (EES), wizowy system informacyjny (VIS), europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS), Eurodac, system informacyjny Schengen (SIS), europejski system przekazywania informacji z rejestrów karnych o obywatelach państw trzecich (ECRIS-TCN), a także dane Europolu i niektóre bazy danych Interpolu o dokumentach podróży.

Nowe rozporządzenia nie zmieniają praw dostępu. Europejski portal wyszukiwania będzie sygnalizował, że dane lub związki z kwerendą istnieją, ale system wyświetli tylko te dane, do których dany organ ma prawo dostępu na mocy wcześniejszych aktów prawnych ustanawiających poszczególne bazy danych.

Kontekst

Interoperacyjność systemów informacyjnych UE w obszarze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych jest od kilku lat priorytetem na najwyższym szczeblu politycznym. W konkluzjach z 18 grudnia 2015 r. Rada Europejska stwierdziła, że z uwagi na niedawne zamachy terrorystyczne należy pilnie usprawnić wymianę informacji, zwłaszcza zapewnić interoperacyjność stosownych baz danych w odniesieniu do kontroli bezpieczeństwa. Powstała grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. systemów informacyjnych i interoperacyjności, która przygotowała sprawozdanie podkreślające, że należy skuteczniej i wydajniej zarządzać danymi na potrzeby kontroli granic i bezpieczeństwa w UE.

W czerwcu 2017 r. Rada Europejska zwróciła się do Komisji, by na podstawie zaleceń grupy eksperckiej jak najszybciej opracowała stosowne wnioski ustawodawcze. Komisja przedstawiła dwa wnioski 12 grudnia 2017 r.