Cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości: wstępne porozumienie prezydencji z Parlamentem Europejskim w sprawie e-CODEX

Dzisiaj prezydencja Rady i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie co do projektu rozporządzenia o systemie e-CODEX. System ten ma przede wszystkim umożliwić cyfryzację transgranicznej komunikacji organów sądowych oraz ułatwić dostęp do wymiaru sprawiedliwości obywatelom i firmom.

Nowoczesny, odporny na kryzysy wymiar sprawiedliwości ma zasadnicze znaczenie, ponieważ dzięki niemu obywatele mogą korzystać z prawa dostępu do niego i z prawa do rzetelnego procesu sądowego. Dzisiejsze porozumienie to ważny krok w tym kierunku. System e-CODEX stanie się teraz cyfrowym filarem unijnej współpracy sądowej w sprawach cywilnych i karnych. Nowe rozporządzenie wprowadzi zrównoważony system, dzięki któremu organy sądowe będą mogły łatwo i szybko komunikować się w ramach postępowań transgranicznych. Było jednym z priorytetowych dossier prezydencji słoweńskiej i cieszymy się, że udało się nam szybko wypracować ten kompromisowy tekst.

Marjan Dikaučič, słoweński minister sprawiedliwości

Cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości ma ułatwić dostęp do niego, poprawić ogólną wydajność i uodpornić go na kryzysy, takie jak pandemia Covid-19. System e-CODEX (elektroniczna wymiana informacji z dziedziny e-sprawiedliwości) jest kluczowym czynnikiem technologiczno-cyfrowym mającym zmodernizować komunikację w kontekście transgranicznej wymiany informacji między organami sądowymi.

Umożliwia interoperacyjność systemów informatycznych stosowanych przez organy sądowe. Zapewnia łączność między różnymi krajowymi systemami e-sprawiedliwości, a przez to – wymianę danych dotyczących spraw cywilnych i karnych.

System ten jest rozwijany od kilku lat i aktualnie jest nadal zarządzany przez konsorcjum państw członkowskich i innych organizacji. Kompromisowy tekst ma zapewnić systemowi stabilne, długotrwałe ramy prawne i przekazać zarządzanie nim agencji eu-LISA.

Powinna ona przejąć odpowiedzialność za system e-CODEX nie wcześniej niż 1 lipca 2023 r. i nie później niż 31 grudnia 2023 r. Wstępnie uzgodniony tekst wprowadza przepisy chroniące niezależność sądów, doprecyzowuje strukturę zarządczą i kierowniczą w eu-LISA oraz określa, w jaki sposób państwa członkowskie mogą przyczyniać się do dalszego rozwoju systemu e-CODEX.

Co dalej?

Zanim rozporządzenie zostanie formalnie przyjęte, wstępne porozumienie musi zostać zatwierdzone przez Radę i Parlament Europejski.

Kontekst

System e-CODEX to zbiór oprogramowania umożliwiający łączność między systemami krajowymi. Dzięki niemu użytkownicy (właściwe organy sądowe, prawnicy praktycy i obywatele) mogą elektronicznie wysyłać i otrzymywać dokumenty, formularze prawne, materiał dowodowy i inne informacje w sposób szybki i bezpieczny. System e-CODEX pozwala tworzyć interoperacyjne i bezpieczne zdecentralizowane sieci komunikacyjne między krajowymi systemami informatycznymi i wspiera współpracę transgraniczną w sprawach cywilnych i karnych. Przykładowo już teraz stanowi podstawę dla cyfrowej wymiany elektronicznego materiału dowodowego oraz wspiera komunikację w zakresie europejskich nakazów dochodzeniowych i wzajemnej pomocy prawnej we współpracy sądowej w sprawach karnych.