Toegankelijker websites in Europa: akkoord met Europees Parlement

Het Nederlandse voorzitterschap en het Europees Parlement hebben op 3 mei 2016 een informeel akkoord bereikt over een nieuwe richtlijn die websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties toegankelijker moet maken, met name voor personen met een handicap.

Over welke websites, apps en inhoud gaat het?

De ontwerprichtlijn schrijft voor dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties voldoen aan de Europese normen inzake toegankelijkheid. De richtlijn bevat bijvoorbeeld richtsnoeren voor het beschrijven van niet-tekstuele inhoud voor slechtzienden, of voor het creëren van inhoud die beter kan worden weergegeven op diverse apparaten. De voorschriften maken inhoud toegankelijker en beter bruikbaar voor het grote publiek, en met name voor personen met uiteenlopende handicaps.

De nieuwe regels gelden zowel voor websites als voor mobiele applicaties (apps) van overheidsinstanties, zoals de staat, zijn territoriale lichamen, en publiekrechtelijke instellingen en verenigingen die het algemeen belang dienen, bijvoorbeeld een orgaan waarin naburige gemeenten samenwerken met het oog op gezamenlijk afvalbeheer.

De richtlijn legt minimumvoorwaarden vast - de lidstaten kunnen extra voorschriften opleggen aan websites en apps van overheidsinstanties. Ze kunnen de voorschriften van deze richtlijn en/of de extra voorschriften ook opleggen aan websites en apps van andere soorten organisaties.

Onder Nederlands voorzitterschap is het toepassingsgebied van de richtlijn verruimd tot mobiele applicaties, die populairder zijn dan websites. De richtlijn geldt ook voor extranetten en intranetten die na het van kracht worden van de nieuwe regeling worden gepubliceerd, en voor oudere extra- of intranetten die ingrijpend worden gewijzigd, om werknemers en studenten toegang te geven tot informatie die zij in hun dagelijks leven nodig hebben.

Om het evenwicht te bewaren tussen toegankelijkheid en het vermijden van overbelasting voor overheidsinstanties, vallen bepaalde soorten inhoud uitdrukkelijk niet onder de richtlijn, zoals inhoud van derden (bv. door een gebruiker gegenereerde inhoud in een twitter feed) en erfgoedverzamelingen van bibliotheken of musea. Live audiovisuele media vallen eveneens buiten het toepassingsgebied, maar indien het materiaal na de live-uitzending online wordt bewaard, moet het wel toegankelijk worden gemaakt.

De richtlijn biedt individuele personen ook de mogelijkheid op verzoek specifieke informatie aan te vragen, indien de inhoud niet toegankelijk is. Dit valt onder een speciaal feedbacksysteem, dat overheidsinstanties er onder meer toe verplicht informatie te verschaffen over de wijze waarop zij de voorschriften van de richtlijn naleven. De verklaring over toegankelijkheid moet ook een link bevatten naar een feedbackmechanisme, zodat gebruikers gemakkelijk problemen met de naleving kunnen melden.

Wanneer treden de bepalingen in werking?

De richtlijn treedt 20 dagen na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de EU in werking. Nadien hebben de lidstaten 21 maanden de tijd om nationale wetgeving aan te nemen om zich naar deze richtlijn te schikken. Ze moeten de nieuwe regels 1 jaar later op nieuwe websites (websites die na de "omzettingsdatum" zijn gepubliceerd) beginnen toe te passen. De termijn voor oudere websites is 2 jaar en voor mobiele apps 33 maanden na de omzettingsdatum.

Meer keuze en lagere prijzen voor producten op het gebied van toegankelijkheid in de hele EU

Verwacht wordt dat geharmoniseerde bepalingen een stimulans zullen zijn voor de markt voor producten en diensten op het gebied van webtoegankelijkheid in de EU. Het zal goedkoper worden om zulke producten te ontwikkelen en om ze in verschillende EU-landen in de handel te brengen. Een hele reeks economische actoren, gaande van website- en app-ontwikkelaars tot producenten van softwaretools en aanbieders van opleidingen, zullen hiervan kunnen profiteren. Aanbieders van webtoegang zijn vaak kleine of middelgrote ondernemingen, die een essentiële bijdrage leveren tot groei en concurrentievermogen.

Er zullen wellicht meer geautomatiseerde en innovatieve toegankelijkheidstools hun intrede op de markt maken, en daardoor zal het makkelijker en goedkoper worden om de toegankelijkheid te verbeteren. Dit is met name van belang voor de overheid, zodat deze aan alle burgers onlinediensten kan aanbieden.

Dankzij toegankelijke digitale producten en diensten zal iedereen, ook mensen met een handicap of met ouderdomsbeperkingen, aan de (digitale) samenleving kunnen participeren.

Volgende stappen?

Het voorzitterschap zal het resultaat van de onderhandelingen voorleggen aan de lidstaten, die het in de komende weken in een vergadering van het Comité van permanente vertegenwoordigers dienen goed te keuren.