Luchtvaartveiligheid, EASA en regels voor drones: Raad bepaalt standpunt

Op 1 december 2016 heeft de Raad overeenstemming bereikt over een algemene oriëntatie over herziene veiligheidsregels voor de burgerluchtvaart en een nieuw mandaat voor het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA). De ontwerpverordening bevat voor het eerst voor de hele EU geldende regels die ervoor moeten zorgen dat civiele drones veilig door het Europese luchtruim kunnen vliegen.

Dankzij deze "EASA-basisverordening" zal de luchtvaartsector in de EU zich in de toekomst veilig kunnen blijven ontwikkelen. De verordening creëert de randvoorwaarden waarin de luchtvaartindustrie kan bloeien en haar concurrentie- en innovatievermogen op de internationale markt kan handhaven. Een hervorming van de regels is nodig om in te spelen op de verwachte toename in het luchtverkeer in de EU met 50% in de komende 20 jaar en om ervoor te zorgen dat de luchtvaart klaar is om de zware internationale concurrentie het hoofd te bieden.

"De hervorming van de burgerluchtvaart is een belangrijke ontwikkeling voor een concurrerende, innovatieve en toekomstbestendige luchtvaartsector. Het stemt mij tevreden dat de regels in verhouding staan tot de gevaren en dat wij de luchtvaartsector in staat stellen zich te richten op innovatie en toekomstige ontwikkelingen zoals drones. Wij bieden ook een kader voor het bijeenbrengen en uitwisselen van middelen tussen de lidstaten, wat van essentieel belang is voor het verspreiden van deskundigheid."

Arpád Érsek, Slowaaks staatssecretaris voor Vervoer, Bouwbeleid en Regionale Ontwikkeling

Innovatie stimuleren door meer evenredige veiligheidsregels

Door de hervorming worden evenredige en op risico's gebaseerde regels ingevoerd om de regeldruk te verminderen en innovatie te stimuleren in de wetenschap dat de met de diverse burgerluchtvaartsectoren verbonden risico's van elkaar verschillen. Voor luchtvaartuigen die geringe risico's met zich meebrengen, zoals helikopters of lichte sportvliegtuigen, zullen eenvoudigere en goedkopere goedkeuringsprocedures gelden dan voor commerciële luchtvaart.

Regels voor drones met het oog op veiligheid, beveiliging en privacy

In de regels voor de hele EU voor drones zullen de basisbeginselen worden vastgelegd die moeten zorgen voor veiligheid, beveiliging en privacy. De tekst biedt rechtszekerheid voor deze snel groeiende sector, die een groot aantal kleine en middelgrote ondernemingen en start-ups omvat.

Omwille van de veiligheid zijn er regels voor alle drones, van kleine speelgoeddrones die maar een paar gram wegen tot grote onbemande luchtvaartuigen die even zwaar kunnen zijn en even snel kunnen vliegen als een vliegtuig. Momenteel is de EU bevoegd voor de regelgeving over onbemande luchtvaartuigen die zwaarder zijn dan 150 kg. Lichtere drones vallen onder de nationale regels.

Aangezien de risico's die de exploitatie van drones met zich meebrengt sterk uiteenlopen, moeten de regels evenredig zijn. Bij deze regels moet met name rekening worden gehouden met de mate waarin ander luchtverkeer of mensen op de grond in gevaar kunnen worden gebracht. Voor risicovolle vluchten zal certificering nodig zijn, terwijl de drones waarmee het minste risico's gepaard gaan louter conform moeten zijn met de normale EU-markttoezichtsmechanismen.

Wat betreft de bescherming van het milieu, zullen drones ook moeten voldoen aan regels inzake geluidsoverlast en CO2-emissies, net zoals andere luchtvaartuigen.

Op basis van deze beginselen zal EASA meer gedetailleerde regels opstellen voor drones via een uitvoeringsbesluit van de Commissie. Dat maakt het gemakkelijker om de regels te actualiseren wanneer de technologie verandert. Het EASA heeft al een "prototypeverordening" voor drones uitgebracht.

Bij de uitvoeringsmaatregelen moet worden voortgebouwd op de beste praktijken van de lidstaten en moet rekening worden gehouden met de plaatselijke eigenschappen van de lidstaten, zoals de bevolkingsdichtheid. De lidstaten zullen ook het recht hebben de exploitatie van drones te begrenzen met het oog op onder meer de beveiliging, privacy, gegevensbescherming of het milieu, net zoals zij elke andere soort vluchten kunnen beperken.

Enkele andere elementen van het voorstel

In het kader van de nieuwe regels zal de samenwerking tussen de EU-lidstaten, de Commissie en het EASA inzake beveiligingsaangelegenheden in verband met de burgerluchtvaart, zoals cyberbeveiliging en vluchten over conflict­gebieden, worden opgevoerd. In aangelegenheden waarbij er een verwevenheid is tussen veiligheid en beveiliging, zal een beroep worden gedaan op de technische bijstand van het EASA, omdat zuiver nationale beveiligingskwesties onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen. Wat het budget van het EASA betreft, werden bedenkingen geuit bij de aanvankelijk voorgestelde toevoeging van en-routeheffingen als nieuwe bron van inkomsten vanwege bezorgdheid over de kosten­neutraliteit en juridische en praktische problemen. Daarom zou de financiering van het EASA ongewijzigd moeten blijven. In het huidige systeem komt 70% van de financiering van het EASA uit de sector en de rest uit de EU-begroting. In dezelfde geest is er geen behoefte aan het tot stand brengen van een nieuw toezichtsmechanisme waardoor het EASA bepaalde toezichtstaken zou overnemen. Indien veiligheidsproblemen moeten worden verholpen, kan dat met behulp van andere mechanismen, zoals het zo goed mogelijk benutten van de bestaande middelen door het bijeenbrengen van nationale deskundigen of door het laten uitoefenen van gezamenlijk toezicht door verscheidene nationale bevoegde autoriteiten. Daarnaast zullen de lidstaten voor het toezicht op een luchtvaartmaatschappij over de mogelijkheid beschikken om, indien zij dat wensen, hun middelen bijeen te brengen en te delen onder een groep van maximaal 5 deelnemers.

Hoe wordt dit voorstel wetgeving?

De algemene oriëntatie vormt het standpunt van de Raad voor de onderhandelingen met het Europees Parlement. Voor de goedkeuring van het wetgevingsbesluit moeten beide instellingen tot een akkoord komen.

• Verordening inzake veiligheid van de burgerluchtvaart - algemene oriëntatie