Kalendarium: unijna walka z terroryzmem

Rada zatwierdziła konkluzje, które mają wzmocnić wysiłki na rzecz rozwiązania problemu terroryzmu i brutalnego ekstremizmu. W konkluzjach podkreśliła, że:

• kwestią terroryzmu i brutalnego ekstremizmu należy zająć się za pomocą spójnego podejścia, które łączy wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa UE oraz działania w obszarze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych
• jedyną długofalową reakcją na terroryzm i brutalny ekstremizm jest reakcja oparta na demokracji, praworządności, przejrzystości, rozliczalności i uwzględnianiu aspektu płci
• niezbędne jest dalsze zaangażowanie we współpracę w zwalczaniu terroryzmu między UE a państwami trzecimi w drodze dialogu i projektów budowania zdolności.

• Walka z terroryzmem i brutalnym ekstremizmem: Rada zatwierdza konkluzje o wzmocnieniu powiązań zewnętrznych i wewnętrznych (komunikat prasowy z 16 grudnia 2024)

Czeska prezydencja Rady i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie co do rozporządzenia o wymianie informacji cyfrowych w sprawach dotyczących terroryzmu. Projekt rozporządzenia jest częścią bieżących działań na rzecz modernizacji i cyfryzacji transgranicznej współpracy sądowej.

Obecnie informacje w sprawach związanych z terroryzmem trafiają z państw członkowskich do Eurojustu różnymi kanałami. Są one następnie umieszczane w europejskim sądowym rejestrze antyterrorystycznym – przestarzałym technicznie systemie, który nie pozwala właściwie kojarzyć ze sobą różnych danych.

Projekt ma zaradzić tym niedociągnięciom i pozwolić Eurojustowi bardziej zdecydowanie i proaktywnie wspierać koordynację i współpracę między organami krajowymi badającymi i ścigającymi przestępstwa terrorystyczne.

• Wstępne porozumienie Rady i Parlamentu Europejskiego co do usprawnienia wymiany informacji w sprawach dotyczących terroryzmu (komunikat prasowy z 14 grudnia 2022)

Aby poszerzyć zakres obowiązujących ram regulacyjnych i wyeliminować ewentualne luki, Rada uzgodniła stanowisko w sprawie rozporządzenia i nowej dyrektywy przeciwko praniu pieniędzy.

Nowe przepisy mające przeciwdziałać praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zostaną rozszerzone na cały sektor kryptoaktywów: zobowiążą dostawców usług kryptoaktywowych do stosowania zasad należytej staranności wobec klientów. Oznacza to, że usługodawcy będą musieli weryfikować fakty i informacje dotyczące klientów.

• Pranie pieniędzy: Rada uzgadnia stanowisko w sprawie surowszych przepisów (komunikat prasowy z 7 grudnia 2022)

Rada przyjęła konkluzje o osiągnięciach i kolejnych krokach w dziedzinie ochrony Europejczyków przed terroryzmem. Zwróciła się do państw członkowskich UE o dalszą dyskusję nad skutecznym dzieleniem się informacjami na temat zagranicznych bojowników terrorystycznych. Zaapelowała też do władz o nakładanie zakazu wjazdu na obywateli państw trzecich, którzy zagrażają krajowemu bezpieczeństwu.

Zachęciła również do dalszej współpracy organy ds. zwalczania terroryzmu i organy odpowiadające za prawo pobytu. Zwróciła się także do państw członkowskich, by rozważyły, jak ograniczyć działania osób i podmiotów promujących radykalizację.

Więcej:

• Ochrona Europejczyków przed terroryzmem: Rada wytycza w konkluzjach kolejne kroki (komunikat prasowy z 9 czerwca 2022)

Aby zintensyfikować walkę z przestępczością transgraniczną, Rada przyjęła mandat negocjacyjny co do projektu dotyczącego wymiany informacji cyfrowych w sprawach związanych z terroryzmem.

Obecnie informacje w sprawach związanych z terroryzmem trafiają z państw członkowskich do Eurojustu różnymi kanałami. Są one później umieszczane w europejskim sądowym rejestrze antyterrorystycznym – przestarzałym technicznie systemie, który nie pozwala właściwie kojarzyć ze sobą różnych danych.

Projekt ma zaradzić tym niedostatkom i pozwolić Eurojustowi bardziej zdecydowanie i proaktywnie wspierać koordynację i współpracę między organami państw członkowskich badającymi i ścigającymi przestępstwa terrorystyczne.

• Wymiar sprawiedliwości: Rada przyjmuje mandat negocjacyjny w sprawie dwóch projektów usprawniających wymianę informacji (komunikat prasowy z 9 czerwca 2022)

Koordynator UE ds. zwalczania terroryzmu Illka Salmi przedstawił plan działania na rzecz zwalczania terroryzmu w Afganistanie. W planie określono 23 obszary działań, które mają pomagać przewidzieć ewentualne zagrożenia terrorystyczne dla bezpieczeństwa wewnętrznego UE wskutek przejęcia władzy przez talibów w Afganistanie i stawiać czoła takim zagrożeniom.

Zalecenia są podzielone na cztery obszary:

• kontrole bezpieczeństwa i zapobieganie infiltracji
• strategiczne dane wywiadowcze i prognozowanie
• monitorowanie i zwalczanie propagandy i mobilizacji
• zwalczanie przestępczości zorganizowanej jako źródła finansowania terroryzmu.

• Afganistan: plan działania na rzecz zwalczania terroryzmu

Rada przyjęła rozporządzenie mające zapobiegać rozpowszechnianiu w internecie treści terrorystycznych.

Właściwe organy w państwach członkowskich będą mogły wydawać dostawcom usług hostingowych nakazy zobowiązujące ich do usunięcia treści terrorystycznych lub uniemożliwienia dostępu do nich we wszystkich państwach członkowskich. Platformy internetowe będą musiały następnie wykonać nakaz w ciągu godziny.

Nowe przepisy będą miały zastosowanie do wszystkich dostawców oferujących usługi w UE, niezależnie od tego, czy ich główna siedziba znajduje się w jednym z państw członkowskich.

Nowe przepisy będą stosowane od 2022 r.

• Zapobieganie rozpowszechnianiu treści terrorystycznych w internecie: Rada przyjmuje nowe przepisy (komunikat prasowy z 16 marca 2021)

Rada przyjęła konkluzje o bezpieczeństwie wewnętrznym i europejskim partnerstwie policyjnym. Określono w nich dalsze działania w różnych obszarach, w tym w obszarze walki z terroryzmem i brutalnym ekstremizmem.

W konkluzjach wskazano na potrzebę szybkiego przyjęcia wniosku dotyczącego zapobiegania rozpowszechnianiu w internecie treści terrorystycznych. Podkreślono też, jak istotna jest walka z nienawiścią, brutalnym ekstremizmem i terroryzmem w internecie.

Zaapelowano do państw członkowskich, by dalej zwiększały wysiłki i wymieniały się dobrymi praktykami. Ma to zapobiegać radykalizacji prowadzącej do brutalnego ekstremizmu w internecie i poza nim.

W konkluzjach podkreślono też, jak istotna jest szybka i wiarygodna wymiana informacji.

• Bezpieczeństwo wewnętrzne: Rada przyjmuje konkluzje w sprawie zacieśniania współpracy (komunikat prasowy z 14 grudnia 2020)

W grudniu 2020 r. unijni przywódcy potwierdzili, że są zjednoczeni w walce z radykalizacją, terroryzmem i brutalnym ekstremizmem.

Aby zapobiegać radykalizacji i zająć się ideologiami leżącymi u podstaw terroryzmu i brutalnego ekstremizmu, Rada Europejska zaapelowała o następujące działania:

• intensyfikowanie walki z nielegalnymi treściami w internecie
• szybkie przyjęcie nowych przepisów w sprawie rozpowszechniania w internecie treści terrorystycznych
• zapewnienie, by religijna edukacja i religijne szkolenia były zgodne z unijnymi prawami i wartościami podstawowymi, i zajęcie się kwestią wywierania wpływu przez podmioty zagraniczne na krajowe organizacje obywatelskie i religijne poprzez nieprzejrzyste finansowanie
• wspieranie inicjatyw mających na celu lepsze zrozumienie zjawiska rozprzestrzeniania się ideologii ekstremistycznych.

• Rada Europejska (10–11 grudnia 2020)

Rada i Parlament Europejski osiągnęły wstępne porozumienie co do projektu rozporządzenia mającego zapobiegać rozpowszechnianiu treści terrorystycznych w internecie.

Właściwe organy w państwach członkowskich będą mogły nakazywać usunięcie treści terrorystycznych. Po otrzymaniu takiego nakazu platformy internetowe będą musiały w ciągu godziny usunąć treści terrorystyczne lub zablokować dostęp do nich.

• Zapobieganie rozpowszechnianiu treści terrorystycznych w internecie: wstępne porozumienie prezydencji Rady z Parlamentem Europejskim (komunikat prasowy z 10 grudnia 2020)

Unijni ministrowie spraw wewnętrznych wydali wspólne oświadczenie w sprawie ostatnich ataków terrorystycznych w Europie, m.in. w Paryżu, Dreźnie, Conflans-Saint-Honorine, Nicei i Wiedniu.

Potępili te ataki i potwierdzili swoją jedność i solidarność w walce z wszelkimi formami terroryzmu.

• Wspólne oświadczenie unijnych ministrów spraw wewnętrznych w sprawie ostatnich ataków terrorystycznych w Europie (13 listopada 2020)

Po zamachach terrorystycznych w Nicei z 29 października 2020 r. unijni przywódcy wydali wspólne oświadczenie.

Wyrazili solidarność z narodem francuskim i wezwali przywódców na całym świecie, aby działali na rzecz dialogu i zrozumienia między wspólnotami i religiami i starali się unikać podziałów.

• Wspólne oświadczenie członków Rady Europejskiej (29 października 2020)

Ministrowie spraw wewnętrznych przeprowadzili debatę na temat prawicowego brutalnego ekstremizmu i terroryzmu. Zgodzili się, że należy kontynuować prace, po to by:

• stworzyć lepszy obraz sytuacyjny zjawiska
• dalej opracowywać i przekazywać sobie nawzajem dobre sposoby wzmacniania prewencji, wykrywania i reagowania
• ograniczyć rozprzestrzenianie skrajnie prawicowych treści on-line i off-line
• rozwijać współpracę z kluczowymi państwami trzecimi.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (7–8 października 2019)

Rada przyjęła konkluzje o zapobieganiu i zwalczaniu radykalizacji w więzieniach oraz o postępowaniu z przestępcami skazanymi za terroryzm i brutalny ekstremizm po ich zwolnieniu.

Rada podkreśliła, że w tej dziedzinie jest potrzebne więcej działań z uwagi na ryzyko, które stwarza coraz większa liczba przestępców skazanych za terroryzm lub zradykalizowanych w więzieniu.

• Radykalizacja w więzieniach: Rada przyjmuje konkluzje (komunikat prasowy z 6 czerwca 2019)

Rada przyjęła dwa rozporządzenia ustanawiające ramy interoperacyjności między unijnymi systemami informacyjnymi w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Łatwiejsza wymiana informacji znacząco poprawi bezpieczeństwo w UE, umożliwi skuteczniejsze odprawy na granicach zewnętrznych, pozwoli lepiej wykrywać multiplikację tożsamości i pomoże w zapobieganiu nielegalnej migracji i jej zwalczaniu. Jednocześnie w pełni przestrzegane będą prawa podstawowe.

• Interoperacyjność między systemami informacyjnymi UE: Rada przyjmuje rozporządzenia (komunikat prasowy z 14 maja 2019)

Rada uzgodniła stanowisko negocjacyjne w sprawie rozporządzenia o zapobieganiu rozpowszechnianiu treści terrorystycznych w internecie.

We wrześniu 2018 r. Komisja zaproponowała nowe przepisy z myślą o powstrzymaniu rozpowszechniania w internecie treści o charakterze terrorystycznym. Między innymi trzeba będzie usuwać takie treści w ciągu godziny od momentu otrzymania nakazu usunięcia od organów krajowych.

• Zapobieganie rozpowszechnianiu treści terrorystycznych w internecie: Rada przyjmuje stanowisko negocjacyjne w sprawie nowych przepisów (komunikat prasowy z 6 grudnia 2018)

Rada przyjęła nowe przepisy służące wzmocnieniu Systemu Informacyjnego Schengen (SIS). Znowelizowane przepisy zlikwidują potencjalne luki w systemie i wprowadzą istotne zmiany w rodzajach wpisów. Przyczynią się do skuteczniejszego zwalczania terroryzmu i poważnej przestępczości, a tym samym do zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa w całej UE. Pomogą też zarządzać migracją.

• System informacyjny Schengen: nowe przepisy Rady zwiększą bezpieczeństwo w UE (komunikat prasowy z 19 listopada 2018)

Na czerwcowym szczycie Rady Europejskiej przywódcy UE zdecydowanie potępili niedawne zamachy terrorystyczne. Potwierdzili wolę współpracy na szczeblu UE na rzecz:

• walki z radykalizacją w internecie
• zapobiegania brutalnemu ekstremizmowi i zwalczania go
• walki z finansowaniem terroryzmu
• lepszej wymiany informacji oraz interoperacyjności baz danych.

• Rada Europejska (22–23 czerwca 2017)
• Konkluzje Rady Europejskiej w sprawie bezpieczeństwa i obrony (22 czerwca 2017)

Rada przyjęła konkluzje o usprawnieniu wymiany informacji i zapewnieniu interoperacyjności unijnych systemów informacyjnych. Nawiązują one do sprawozdania końcowego grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. systemów informacyjnych i interoperacyjności, którą to grupę Komisja powołała w czerwcu 2016 r. Grupa przeanalizowała sposoby wdrażania i wykorzystywania istniejących systemów przez państwa członkowskie, a także możliwy rozwój nowych systemów.

Rada przyjęła zmienione wytyczne dotyczące strategii UE w sprawie walki z radykalizacją postaw i werbowaniem terrorystów, uzgodnione w 2014 roku. Zamachy terrorystyczne w Europie z 2015 i 2016 r. dowiodły konieczności zajęcia się problemem radykalizacji postaw zarówno na szczeblu krajowym, jak i na szczeblu europejskim. Wytyczne zostały poddane przeglądowi, tak aby odzwierciedlały zmieniony obraz zagrożeń i rozwój sytuacji politycznej.

• Projekt zmienionych wytycznych do unijnej strategii walki z radykalizacją postaw i werbowaniem terrorystów

Rada przyjęła dyrektywę w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni. Dyrektywa zaostrza obowiązujące przepisy w związku z niedawnymi zamachami terrorystycznymi w Europie.

Przewiduje środki pozwalające lepiej śledzić broń oraz zapobiegać jej przerabianiu i przywracaniu do użytku. Zawiera też bardziej rygorystyczne zasady nabywania i posiadania najniebezpieczniejszych rodzajów broni palnej.

Rada przyjęła konkluzje w sprawie planu działania na rzecz wzmocnienia europejskiej reakcji na przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów podróży. W konkluzjach stwierdziła, że należy zreorganizować bazę FADO (unijny system archiwizowania on-line fałszywych i autentycznych dokumentów), zmieniając jej podstawę prawną. Bezpieczeństwo dokumentów podróży to jeden z zasadniczych elementów walki z terroryzmem i przestępczością zorganizowaną. Pomaga też lepiej zarządzać migracją i chronić granice.

• Konkluzje Rady w sprawie planu działania Komisji na rzecz wzmocnienia europejskiej reakcji na przestępstwa przeciwko wierzytelności dokumentów
• Plan działania na rzecz wzmocnienia europejskiej reakcji na przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów podróży (Komisja)

Rada przyjęła dyrektywę o zwalczaniu terroryzmu. Dyrektywa wzmacnia prawo UE, tak by można było lepiej zapobiegać zamachom terrorystycznym oraz przeciwdziałać zagrożeniu ze strony zagranicznych bojowników. Dyrektywa kryminalizuje:

• podróżowanie – z UE, do niej oraz po jej terenie – w celach terrorystycznych
• organizowanie i ułatwianie takich podróży
• prowadzenie i odbywanie szkoleń w celach terrorystycznych
• dostarczanie lub zbieranie funduszy na przestępstwa lub działania terrorystyczne.

• UE zaostrza przepisy przeciw nowym formom terroryzmu

7 marca 2017 r. Rada przyjęła rozporządzenie zmieniające kodeks graniczny Schengen. Podróżni na granicach zewnętrznych będą rygorystyczniej kontrolowani. W tym celu państwa członkowskie będą musiały systematycznie sprawdzać w odpowiednich bazach danych wszystkich podróżnych przekraczających granice zewnętrzne.

Odprawy na granicach pozwolą też państwom członkowskim stwierdzać, czy dane osoby nie stanowią zagrożenia dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego lub zdrowia publicznego. Kontrole takie będą obowiązkowe na wszystkich granicach zewnętrznych (powietrznych, morskich i lądowych) przy wjeździe i wyjeździe.

• Kodeks graniczny Schengen: zaostrzenie kontroli na granicach zewnętrznych (komunikat prasowy z 7 marca 2017)

Rada zapoznała się ze sprawozdaniem Koordynatora UE ds. Zwalczania Terroryzmu nakreślającym możliwe warianty działań politycznych względem powracających zagranicznych bojowników terrorystycznych. Ministrowie poprosili ekspertów o dalsze dyskusje, by ewentualnie rozwinąć działania polityczne wobec tego zjawiska.

Odnotowali też propozycje Francji i Niemiec, by usprawnić współpracę między organami ścigania a dostawcami usług łączności elektronicznej.

Rada przyjęła ponadto konkluzje o wzmacnianiu zewnętrznego wymiaru bezpieczeństwa wewnętrznego UE poświęcone Bałkanom Zachodnim (m.in. o koncepcji zintegrowanego zarządzania bezpieczeństwem wewnętrznym).

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (8–9 grudnia 2016)

W odpowiedzi na komunikat Komisji z 14 czerwca 2016 r. Rada przyjęła konkluzje w sprawie zapobiegania radykalizacji prowadzącej do brutalnego ekstremizmu. Podkreśla w nich, że należy:

• podważać ekstremistyczne ideologie nawołujące do przemocy
• przeciwstawiać im atrakcyjną alternatywę bezprzemocową
• wspierać rodziców, rodzeństwo i inne osoby mające kontakt z młodymi ludźmi zagrożonymi radykalizacją prowadzącą do aktów przemocy
• angażować usługodawców w walkę z nielegalną mową nienawiści w internecie i współpracować z nimi.

• Konkluzje Rady w sprawie zapobieganie radykalizacji prowadzącej do brutalnego ekstremizmu
• Zapobieganie radykalizacji postaw prowadzącej do brutalnego ekstremizmu (Komisja)

Komisja przedstawiła Radzie nowy projekt europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS). Proponowany system pozwalałby przeprowadzać kontrole z wyprzedzeniem i w razie potrzeby odmawiać wjazdu osobom zwolnionym z obowiązku wizowego. Ministrowie uznali, że wzmocni on unijną politykę bezpieczeństwa i zarządzania granicami. Zlecili przeanalizowanie projektu ekspertom.

Ponadto Rada zapoznała się z postępami w realizacji planu usprawnienia wymiany informacji i zarządzania nimi (w tym rozwiązań interoperacyjnych) w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Odnotowała też sprawozdanie Koordynatora UE ds. Zwalczania Terroryzmu o tym, jak wdrażane są działania antyterrorystyczne od czasu posiedzenia Rady Europejskiej z 12 lutego 2015 r.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (18 listopada 2016)
• Projekt rozporządzenia ustanawiającego europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS)

Rada w porozumieniu z przewodniczącym Komisji Jeanem-Claude’em Junckerem mianowała Juliana Kinga nowym komisarzem ds. unii bezpieczeństwa. Będzie sprawował tę funkcję do końca obecnej kadencji Komisji, czyli do 31 października 2019 r.

• Julian King nowym komisarzem ds. unii bezpieczeństwa (komunikat prasowy z 19 września 2016)

Ministrowie uzgodnili stanowisko negocjacyjne Rady w sprawie proponowanej dyrektywy o kontroli nabywania i posiadania broni. Zmieniona dyrektywa ma zaradzić niedociągnięciom w obecnym ustawodawstwie, które wyszły na jaw zwłaszcza po ostatnich zamachach terrorystycznych w Europie.

• Rada ustala stanowisko negocjacyjne w sprawie wzmocnienia kontroli nad bronią palną

Ministrowie zatwierdzili też plan mający usprawnić wymianę informacji i zarządzanie nimi (w tym rozwiązania interoperacyjne) w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Plan przewiduje lepiej zintegrowaną formułę wymiany informacji w UE oraz konkretne, praktyczne krótko- i średnioterminowe działania, a także długoterminowe wytyczne.

Rada przyjęła konkluzje w sprawie planu działania, by skuteczniej zwalczać finansowanie terroryzmu. Postuluje w nich, aby sprawniej:

• walczyć z wykorzystywaniem walut wirtualnych do finansowania terroryzmu
• zwiększać dostęp jednostek analityki finansowej do informacji
• zająć się kartami przedpłaconymi
• zapobiegać nielegalnym przepływom gotówkowym.

Rada wezwała też do utworzenia unijnej platformy z informacjami o osobach i organizacjach, które są powiązane z terroryzmem i których aktywa zostały zamrożone przez państwa członkowskie.

• Documents related to the action plan for strengthening the fight against terrorist financing
• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (25 lutego 2016)

Rada przyjęła konkluzje o usprawnieniu wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych w cyberprzestrzeni. Wskazała praktyczne środki, by poprawić współpracę, i określiła harmonogram dalszych działań. Zamachy terrorystyczne w Brukseli 22 marca 2016 r. jeszcze wyraźniej pokazały, że trzeba znaleźć sposoby, by skuteczniej i szybciej zabezpieczać i pozyskiwać e-dowody.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (9–10 czerwca 2016)

Rada przyjęła konkluzje w sprawie regionalnej strategii UE dotyczącej Syrii i Iraku oraz zagrożenia ze strony Daiszu. Nakreśliła w nich, jak UE zwiększy wysiłki, by:

• zintensyfikować swoje działania antyterrorystyczne
• współpracować z krajami trzecimi
• przeciwdziałać radykalizacji
• odciąć terrorystów od źródeł finansowania.

• Foreign Affairs Council of 23/05/2016

Ministrowie spraw wewnętrznych przyjęli dyrektywę o wykorzystaniu danych o przelocie pasażera (danych PNR) do zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i innej poważnej przestępczości, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie, wykrywania ich i ścigania.

• Rada przyjęła dyrektywę w sprawie danych o przelocie pasażera (PNR)

Rozmawiali też o użytkowaniu i interoperacyjności baz danych oraz o niedawnych propozycjach Komisji składających się na pakiet „Inteligentne granice”.

Po brukselskich zamachach zwołano posiedzenie unijnych ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych oraz przedstawicieli instytucji EU. Przyjęli oni wspólne oświadczenie, w którym zaapelowali, by:

• Parlament Europejski pilnie – już w kwietniu 2016 r. – przyjął dyrektywę w sprawie danych o przelocie pasażera
• szybko sfinalizować prace nad nowymi przepisami i w pełni wdrożyć uzgodnione środki, zwłaszcza względem broni palnej i prekursorów chemicznych do produkcji materiałów wybuchowych
• Intensywniej zasilać i stosować europejskie i międzynarodowe bazy danych dotyczące bezpieczeństwa, podróżowania i migracji
• opracować sposoby zabezpieczania i szybszego pozyskiwania dowodów cyfrowych
• poprawić wczesne wykrywanie oznak radykalizacji.

• Wspólne oświadczenie szefów państw i rządów UE oraz przewodniczących instytucji UE w związku z zamachami terrorystycznymi w Brukseli

Justice ministers adopted the Council's negotiating position on the proposal for a Directive on combating terrorism. The proposed Directive strengthens the EU's legal framework in preventing terrorist attacks, in particular by criminalising preparatory acts such as training and travel abroad for terrorist purposes, hence contributing to combating the phenomenon of foreign fighters. The proposal also reinforce rules on the rights of the victims of terrorism. 

• Directive on combatting terrorism: Council ready to start negotiations with Parliament

The Council also held a policy debate regarding the proposal for a directive on control of the acquisition and possession of weapons which reviews and completes the current directive 91/477/EEC, taking into account the recent terrorist attacks.

Ministers discussed and took note of a report prepared by the EU Counterterrorism coordinator on the follow-up on the implementation of measures regarding counterterrorism. 

• Report of the EU Counter-Terrorism Coordinator

W następstwie decyzji Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych z 20 listopada 2015 r. uruchomiono w Europolu europejskie centrum ds. zwalczania terroryzmu (ECTC). Dzięki niemu państwa członkowskie mogą zwiększyć wymianę danych i współpracę operacyjną, by monitorować zagranicznych bojowników terrorystycznych, prowadzić dochodzenia w ich sprawie oraz zwalczać nielegalny handel bronią i finansowanie terroryzmu.

• Strona internetowa Europejskiego Centrum ds. Zwalczania Terroryzmu
• Konkluzje Rady UE i państw członkowskich w sprawie zwalczania terroryzmu

Rada Europejska podkreśliła, że należy:

• nasilić udostępnianie informacji
• zacieśniać współpracę między służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo
• wprowadzić rutynowe, skoordynowane kontrole na granicach zewnętrznych
• szybko przeanalizować przedstawione przez Komisję projekty legislacyjne dotyczące broni palnej
• zaostrzyć zwalczanie finansowania terroryzmu
• zacieśnić współpracę antyterrorystyczną z krajami Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej,Turcją i Bałkanami Zachodnimi
• usprawnić wymianę informacji i zarządzanie nimi (w tym rozwiązania interoperacyjne).

• Rada Europejska (17–18 grudnia 2015)

Komisja Europejska przedstawiła pakiet wniosków legislacyjnych w sprawie zarządzania zewnętrznymi granicami UE i ochrony strefy Schengen. Projekty te mają zwiększyć bezpieczeństwo wewnętrzne UE, utrzymując równocześnie swobodę przemieszczania się.

Jeden z projektów przewiduje zmianę kodeksu granicznego Schengen, tak by zaostrzyć odprawy na zewnętrznych granicach UE. Państwa członkowskie miałyby rutynowo sprawdzać w różnych bazach danych wszystkich podróżnych – w tym obywateli UE i inne osoby mające prawo do swobodnego przemieszczania się po UE.

• Pakiet propozycji Komisji Europejskiej w sprawie zabezpieczania zewnętrznych granic UE (komunikat prasowy Komisji Europejskiej)

Ministrowie spraw zagranicznych ocenili współpracę z krajami Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, Turcją i Bałkanami Zachodnimi. Omówili priorytety geograficzne i tematyczne, w tym działania przeciw zagranicznym bojownikom terrorystycznym, zwiększanie bezpieczeństwa granic i bezpieczeństwa lotniczego, zapobieganie finansowaniu terroryzmu oraz przeciwdziałanie radykalizacji i brutalnemu ekstremizmowi.

• Foreign Affairs Council, 14 December 2015

Ministrowie spraw wewnętrznych zatwierdzili uzgodniony z Parlamentem Europejskim kompromisowy tekst proponowanej dyrektywy w sprawie danych o przelocie pasażera. Dane te mają służyć do zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i innym poważnym przestępstwom, do prowadzenia dochodzeń w ich sprawie, wykrywania ich i ścigania. Ministrowie wysłuchali również informacji o wdrażaniu środków określonych w lutym i listopadzie.

• Dane o przelocie pasażera (PNR) Rada potwierdza porozumienie z Parlamentem Europejskim

Po paryskich zamachach z 13 listopada 2015 r. ministrowie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych rozmawiali o tym, jak UE może skuteczniej reagować na terroryzm. W przyjętych konkluzjach wskazali, że należy:

• do końca roku sfinalizować dyrektywę w sprawie danych o przelocie pasażera
• zwalczać nielegalny handel bronią
• wzmocnić kontrole na zewnętrznych granicach UE
• odciąć terrorystów od źródeł finansowania
• poprawić wymianę informacji i współpracę wymiarów sprawiedliwości.

Ministrowie przyjęli konkluzje o wzmocnieniu reakcji prawnokarnej na radykalizację skutkującą terroryzmem i brutalnym ekstremizmem.

• Konkluzje Rady UE i państw członkowskich w sprawie zwalczania terroryzmu
• Konkluzje Rady Unii Europejskiej i państw członkowskich zebranych w Radzie w sprawie wzmacniania reakcji wymiaru sprawiedliwości na radykalizację skutkującą terroryzmem i brutalnym ekstremizmem

Ministrowie obrony rozmawiali o reakcji na paryskie zamachy z 13 listopada 2015 r. Po zamachach prezydent Francji François Hollande, powołując się na art. 42 ust. 7 traktatu o UE, zwrócił się do pozostałych państw członkowskich o dwustronną pomoc. Ministrowie jednomyślnie zadeklarowali pełne wsparcie i gotowość do udzielenia Francji wszelkiej niezbędnej pomocy.

• Rada do Spraw Zagranicznych (16–17 listopada 2015)

W następstwie zamachów w Paryżu i Ankarze przywódcy, którzy 16 listopada 2015 r. zebrali się na szczycie G-20, przyjęli oświadczenie w sprawie walki z terroryzmem. Podkreślili, że należy:

• odciąć terrorystów od źródeł finansowania
• przeciwdziałać czynnikom stymulującym terroryzm, w tym radykalizacji i werbowaniu terrorystów
• stawić czoła zagrożeniu związanemu z rosnącym przepływem zagranicznych bojowników terrorystycznych.

UE reprezentowali przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk i przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker.

• Oświadczenie G-20 o walce z terroryzmem (Antalya, 16 listopada 2015)

Rada sprawdziła stan realizacji działań antyterrorystycznych uzgodnionych w lutym 2015 r. Przyjęła też konkluzje w sprawie skuteczniejszego zwalczania nielegalnego handlu bronią.

• Konkluzje Rady w sprawie skuteczniejszego wykorzystania narzędzi walki z nielegalnym handlem bronią palną

Ministrowie spraw wewnętrznych omówili realizację postulatów z lutego i wymienili poglądy na temat dalszych działań. Podsumowali poczynione postępy, zastanawiając się, w jaki sposób dalej realizować uzgodnione priorytety. Oparli się przy tym na sprawozdaniu prezydencji i koordynatora ds. zwalczania terroryzmu.

• Realizacja oświadczenia przywódców UE o walce z terroryzmem: sprawozdanie z wdrażania środków (10 czerwca 2015)

Rada i Parlament Europejski przyjęły nowe zasady zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Mają one chronić obywateli i wewnętrzny rynek UE, uniemożliwiając wykorzystywanie unijnych systemów finansowych do celów terrorystycznych i do prania pieniędzy.

• Pranie pieniędzy: Rada zatwierdza ostrzejsze przepisy

Rada przyjęła strategię określającą, jak UE i państwa członkowskie planują przeciwdziałać zagrożeniu ze strony ISIL/Daiszu i jak pomóc w przywracaniu pokoju i bezpieczeństwa w Syrii i Iraku.

Unia Europejska chce zasadniczą dynamikę konfliktu potraktować kompleksowo: stosując działania dyplomatyczne, a także wspierając reformy polityczne, rozwój gospodarczy i pojednanie między różnymi grupami etnicznymi. Na realizację tej strategii w latach 2015–2016 Komisja zarezerwowała 1 mld EUR.

• Konkluzje Rady w sprawie regionalnej strategii UE dotyczącej Syrii i Iraku oraz zagrożenia ze strony Daiszu

Ministrowie omówili wdrażanie środków przewidzianych w niedawnych oświadczeniach dotyczących walki z terroryzmem. Skupili się na:

• bardziej rygorystycznym stosowaniu przepisów schengeńskich – postanowili, że najpóźniej w czerwcu 2015 r. rozpoczną się systematyczne kontrole oparte na ocenie ryzyka
• zwalczaniu treści internetowych propagujących brutalny ekstremizm lub terroryzm – poprosili Europol, by do lipca 2015 r. utworzył unijny zespół usuwający takie treści z internetu
• zwalczaniu handlu bronią – wezwali Komisję i Europol, aby zaproponowały, jak lepiej zwalczać handel bronią oraz jak poprawić wymianę informacji i współpracę operacyjną
• projekcie dyrektywy w sprawie danych o przelocie pasażera – postanowili zintensyfikować rozmowy z Parlamentem Europejskim, by w najbliższych miesiącach osiągnąć zdecydowane postępy.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (12–13 marca 2015)

Unijni przywódcy uzgodnili oświadczenie, które powinno ukierunkować prace UE i państw członkowskich w nadchodzących miesiącach. Wezwali do podjęcia konkretnych działań takich jak:

• przyjęcie dyrektywy w sprawie danych o przelocie pasażera
• optymalne wykorzystywanie obecnych przepisów schengeńskich (w tym rutynowe kontrolowanie obywateli UE na granicach zewnętrznych)
• zwiększenie współpracy w walce z handlem bronią i finansowaniem terroryzmu
• działania służące wykrywaniu i usuwaniu treści internetowych propagujących terroryzm i ekstremizm
• reagowanie na kryzysy i konflikty oraz zacieśniona współpraca z krajami trzecimi w kwestiach bezpieczeństwa
• propagowanie współpracy z ONZ oraz innymi organizacjami światowymi i regionalnymi.

• Oświadczenie szefów państw i rządów po nieformalnym posiedzeniu (12 lutego 2015)

Rada postanowiła intensywniej działać na arenie międzynarodowej, by zwalczać terroryzm – w szczególności w regionie Morza Śródziemnego, Bliskiego Wchodu, Afryki Północnej, Zatoki Perskiej i Sahelu:

• zacieśnić współpracę z kluczowymi partnerami
• rozpocząć nowe przedsięwzięcia wspierające budowanie zdolności
• podjąć intensywniejsze działania przeciw radykalizacji i brutalnemu ekstremizmowi.

• Konkluzje Rady w sprawie zwalczania terroryzmu (9 lutego 2015)

Po paryskich zamachach ze stycznia 2015 r. ministrowie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych wydali wspólne oświadczenie. Podkreślili, że należy bardziej zdecydowanie reagować na zagrożenie ze strony zagranicznych bojowników terrorystycznych.

• Wspólne oświadczenie ryskie o walce z terroryzmem

Po paryskich zamachach ministrowie spraw zagranicznych rozmawiali o tym, w jaki sposób może wspomóc zwalczanie terroryzmu w obrębie UE polityka zagraniczna. Uzgodnili, że należy:

• usprawnić wymianę informacji na temat bezpieczeństwa z krajami partnerskimi
• zacieśnić współpracę z państwami arabskimi i śródziemnomorskimi
• lepiej reagować na otwarte konflikty i kryzysy.

• Posiedzenie Rady do Spraw Zagranicznych, 19 stycznia 2015

Ministrowie spraw zagranicznych przyjęli unijną strategię walki z terroryzmem / zagranicznymi bojownikami, koncentrującą się na Syrii i Iraku. Strategia przewiduje kompleksowe działanie: wyznacza szereg priorytetów i obejmuje wiele instrumentów. Priorytety to:

• działania polityczne: wspieranie władz Iraku i umiarkowanej opozycji w Syrii
• prewencja: współpraca z państwami trzecimi, z których pochodzą zagraniczni bojownicy, i budowanie potencjału komunikacji strategicznej
• ściganie: lepsza współpraca z państwami trzecimi w celu wykrywania sieci werbunkowych i identyfikowania zagranicznych bojowników oraz lepsza ochrona granic państw sąsiadujących z Syrią i Irakiem
• ochrona: budowa regionalnego potencjału ochrony lotnictwa, zapobieganie wyciekowi broni z Syrii i Iraku
• reagowanie: budowa regionalnego potencjału reagowania na zamachy terrorystyczne
• współpraca z kluczowymi partnerami: nawiązywanie kontaktów z kluczowymi partnerami w regionie i poza nim, wspieranie wdrażania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ przez wszystkie państwa.

• Zarys strategii zwalczania terroryzmu w Syrii i Iraku, ze szczególnym naciskiem na zjawisko zagranicznych bojowników

Problem zagranicznych bojowników był szczegółowo omawiany przez ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Zgodzili się, że należy:

• pilnie uchwalić dyrektywę na temat danych o przelocie pasażera, dlatego zwrócili się do Parlamentu Europejskiego, by jak najszybciej przyjął stanowisko w sprawie jej projektu
• ulepszyć kontrole na zewnętrznych granicach schengeńskich
• zoptymalizować reakcję prawnokarną, a zwłaszcza znowelizować decyzję ramową o zwalczaniu terroryzmu
• poprawić wymianę informacji, ze szczególnym uwzględnieniem Europolu i Eurojustu
• przyspieszyć wdrażanie istniejących środków.

• Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (9–10 października 2014)

Rada Europejska podkreśliła, że należy działać zdecydowanie, aby powstrzymać przepływ zagranicznych bojowników. Wezwała do szybszego wdrażania pakietu unijnych środków wspierających działania państw członkowskich, zgodnie z tym, co Rada ustaliła od czerwca 2013 r. Przy tej okazji zaapelowała do Rady i Parlamentu Europejskiego o sfinalizowanie do końca roku prac nad unijnym wnioskiem legislacyjnym w sprawie danych o przelocie pasażera. Podkreśliła też, że należy ściśle współpracować z państwami trzecimi.

• Specjalne posiedzenie Rady Europejskiej (30 sierpnia 2014)

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych omówiła problem zagranicznych bojowników (w tym bojowników powracających), ze szczególnym uwzględnieniem Syrii. Podstawą dyskusji było sprawozdanie Koordynatora UE ds. Zwalczania Terroryzmu. Sprawozdanie wskazuje 4 dziedziny, w których działania UE wspierające działania państw członkowskich byłyby szczególnie ważne:

• prewencja
• wymiana danych o tożsamości i wykrytych podróżach
• reakcja prawnokarna
• współpraca z państwami trzecimi.

Zwróciła się też do Koordynatora ds. Zwalczania Terroryzmu, by na jej posiedzeniu w grudniu 2013 r. przedstawił sprawozdanie z ich realizacji.