Εμπορεύματα διπλής χρήσης: Το Συμβούλιο εγκρίνει διαπραγματευτική εντολή

Η ΕΕ επιθυμεί να εκσυγχρονίσει το ισχύον καθεστώς της ΕΕ ελέγχου των εξαγωγών, της μεταφοράς, της μεσιτείας, της τεχνικής βοήθειας και της διαμετακόμισης ειδών διπλής χρήσης. Στόχος είναι να ενισχυθεί περαιτέρω η μη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής και των φορέων τους, η περιφερειακή ειρήνη, η ασφάλεια και η σταθερότητα, καθώς και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.

Οι πρέσβεις στην ΕΕ συμφώνησαν σήμερα ως προς τη διαπραγματευτική θέση του Συμβουλίου σχετικά με την προτεινόμενη αναδιατύπωση του κανονισμού για τη θέσπιση καθεστώτος ελέγχων των εξαγωγών, της μεσιτείας, της τεχνικής βοήθειας, της διαμετακόμισης και της μεταφοράς ειδών διπλής χρήσης. Βάσει αυτής της εντολής, η Προεδρία του Συμβουλίου θα ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Οι νέοι κανόνες θα εισαγάγουν ορισμένες αλλαγές στο σύστημα ελέγχου των εξαγωγών της ΕΕ για τα είδη διπλής χρήσης με σκοπό την προσαρμογή του στις μεταβαλλόμενες τεχνολογικές, οικονομικές και πολιτικές περιστάσεις. Επίσης, θα απλουστεύσουν και θα βελτιώσουν τους ισχύοντες κανόνες και θα βελτιστοποιήσουν την αρχιτεκτονική χορήγησης αδειών της ΕΕ.

Ειδικότερα, οι νέες διατάξεις περιλαμβάνουν:

• περαιτέρω εναρμόνιση των διαδικασιών αδειοδότησης, μέσω της εισαγωγής νέων γενικών αδειών εξαγωγής (ΓΑΕ ΕΕ), οι οποίες αποτελούν άδειες εξαγωγής προς ορισμένες χώρες προορισμού διαθέσιμες σε όλους τους εξαγωγείς που πληρούν τις προϋποθέσεις·
• εναρμόνιση του ελέγχου παροχής της τεχνικής βοήθειας που συνδέεται με ευαίσθητα είδη
• νέα μνεία των ειδών κυβερνοεπιτήρησης, επισημαίνοντας ότι οι αρμόδιες αρχές έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τα εν λόγω είδη χρησιμοποιώντας τον ισχύοντα κανονισμό όπως για όλα τα μη απαριθμούμενα είδη διπλής χρήσης τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την καθοδήγηση ή τη διάπραξη σοβαρής παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

• Εντολή για διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση ενωσιακού καθεστώτος ελέγχου των εξαγωγών, της μεσιτείας, της τεχνικής βοήθειας, της διαμετακόμισης και της μεταφοράς ειδών διπλής χρήσης (αναδιατύπωση)

Ιστορικό

Στο πλαίσιο των διεθνών δεσμεύσεων, τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να έχουν εσωτερικούς ελέγχους για την πρόληψη της διάδοσης πυρηνικών, χημικών ή βιολογικών όπλων και των φορέων τους. Αυτό περιλαμβάνει τους ελέγχους επί των ειδών διπλής χρήσης, δηλαδή τα συναφή υλικά, τον εξοπλισμό και την τεχνολογία εξαγωγής που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για μη στρατιωτικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων των προαναφερόμενων σκοπών.

Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ εξέδωσε το 2009 κανονισμό για τη θέσπιση καθεστώτος ελέγχων των εξαγωγών, της μεσιτείας, της τεχνικής βοήθειας, της διαμετακόμισης και της μεταφοράς ειδών διπλής χρήσης.

Για να προσαρμοστεί στις ταχέως μεταβαλλόμενες τεχνολογικές, οικονομικές και πολιτικές περιστάσεις, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση τον Σεπτέμβριο του 2016 για την επικαιροποίηση και την επέκταση των υφιστάμενων κανόνων.