Ruimtevaartbeleid van de EU
Het ruimtevaartprogramma van de EU maakt alledaagse activiteiten op aarde mogelijk. De satellieten die de EU in een baan om de aarde stuurt, helpen miljoenen mensen om via nieuwe technologieën te communiceren. Ze maken reizen over land, over zee en door de lucht mogelijk, en helpen oplossingen te ontwikkelen om onze planeet te herstellen.
Waarom een EU-ruimtevaartbeleid?
De EU investeert in ruimtevaartactiviteiten die het dagelijkse leven van Europeanen vergemakkelijken en helpen de mondiale uitdagingen van vandaag aan te pakken.
Het EU-ruimtevaartbeleid:
- helpt werkgelegenheid te creëren, en groei en investeringen in Europa een boost te geven
- is cruciaal voor de groene en de digitale transitie
- versterkt de strategische autonomie van de EU
- verlegt de grenzen van wetenschap en onderzoek
- bevordert en vergemakkelijkt ander beleid, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid en defensie en industrie
Waarvoor worden ruimtegegevens gebruikt?
Hoogwaardige, actuele en veilige ruimtegegevens worden in talrijke sectoren gebruikt, van landbouw tot vervoer.
Reddingsteams de weg wijzen bij natuurrampen
Het grondgebruik in de landbouw helpen verbeteren
Onze vervoers- en energie-infrastructuur veiliger maken
Een concurrerendere ruimtevaartindustrie
Momenteel hebben 13 lidstaten nationale ruimtevoorschriften en andere lidstaten werken nog aan hun eigen ruimtewetgeving.
Om verdere versnippering van de markt te voorkomen en de ruimtevaartexploitanten in de EU meer rechtszekerheid te bieden, stelde de Commissie in juni 2025 een EU-ruimtevaartwet voor met een regelgevingskader voor ruimtevaartactiviteiten in de Unie.
De wet is gebaseerd op 3 pijlers:
- veiligheid
- weerbaarheid
- duurzaamheid
De EU-ruimtevaartwet moet zorgen voor een eengemaakte markt voor ruimtevaartactiviteiten waar EU-bedrijven, en met name start-ups en kmo's, hun activiteiten eenvoudiger over de grenzen heen kunnen uitvoeren.
Het voorstel wordt momenteel besproken door de Raad en het Europees Parlement.
-
Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:
EU-ruimtevaartprogramma 2021-2027
Het ruimtevaartprogramma van de EU is het eerste geïntegreerde programma dat de ruimtevaartactiviteiten van de EU ondersteunt.
Doelstellingen
Hoogwaardige, geactualiseerde en beveiligde gegevens en diensten op ruimtevaartgebied
Sterkere rol voor de EU als voortrekker in de ruimtevaartsector
Grotere veiligheid en autonomie van de EU
Meer sociaal-economische voordelen door het gebruik van die gegevens en diensten, voor meer groei en meer banen in de EU
EU-vlaggenschipprogramma's in de ruimte
Het EU-ruimtevaartprogramma bundelt en versterkt bestaande programma's zoals Copernicus, Galileo en Egnos.
- Copernicus: het meest geavanceerde aardobservatiesysteem ter wereld
- Galileo: het eigen wereldwijde satellietnavigatiesysteem van de EU, voor zeer nauwkeurige plaatsbepalingsgegevens
- Egnos: levert in de hele EU veiligheidskritische navigatiediensten voor gebruikers in de luchtvaart, op zee en op het land
Er is ook meer aandacht voor veiligheid, onder meer via:
- het programma voor omgevingsbewustzijn in de ruimte om gevaren in de ruimte te monitoren
- het initiatief voor satellietcommunicatie voor overheidsgebruik, dat nationale instanties toegang geeft tot beveiligde satellietcommunicatie
In maart 2023 nam de Raad een verordening aan over het EU-programma voor beveiligde connectiviteit voor de periode 2023-2027.
Doel van het programma is een EU-satellietconstellatie voor beveiligde communicatiediensten op te zetten onder de naam IRIS² ("Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite"). Uiterlijk in 2027 moet IRIS2 voorzien in ultrasnelle en streng beveiligde communicatiediensten.
Veiligheid en defensie
De EU erkent het strategische karakter van de ruimte, die cruciaal is voor de vrijheid en autonomie van de EU op het gebied van veiligheid en defensie.
Nu de risico's in de ruimte toenemen, zet de EU in de eerste plaats in op een robuuste governance en maatregelen ter bescherming van onze ruimtevermogens.
De nadruk ligt op:
- minder technologische afhankelijkheid
- meer onderzoek en innovatie
- sterkere toeleveringsketens voor de veiligheid en het concurrentievermogen van de EU in de ruimte
- partnerschappen met bondgenoten onderhouden
De ruimte is ook een belangrijk operationeel domein naast operaties te land, ter zee, in de lucht en op cybergebied, en is van kritiek belang voor militaire missies en operaties.
Door de ontwikkeling van ruimtediensten voor gebruik door overheidsdiensten van EU‑lidstaten, versterkt de EU haar handelingsvrijheid en autonome besluitvorming op het gebied van veiligheid en defensie, zonder afbreuk te doen aan het civiele karakter van vlaggenschipprogramma's zoals Copernicus en Galileo.
Ruimteverkeersbeheer
De EU neemt beslissende stappen voor het ruimteverkeersbeheer om een veilig en duurzaam gebruik van de ruimte te waarborgen naarmate de satellietactiviteit toeneemt.
Met haar beleid op het gebied van ruimteverkeersbeheer wil de EU de wereldwijde uitdaging van orbitale congestie aanpakken en de toegankelijkheid van de ruimte voor toekomstige generaties waarborgen. Het EU‑beleid berust op 4 pijlers:
- beoordeling van de civiele en militaire behoeften
- operationele vermogens
- wetgeving en standaardisering
- internationale partnerschappen
Zie ook
Ruimteverkeersbeheer
Ruimtevaart, veiligheid en defensie
De EU in de ruimte
Laatst bijgewerkt: 6 mei 2026