Unijna polityka kosmiczna
Unijny program kosmiczny pomaga w codziennym życiu. Wysyłane przez UE satelity pozwalają milionom osób komunikować się przy użyciu nowych technologii, podróżować drogą lądową, morską i powietrzną oraz znajdować sposoby na poprawę kondycji naszej planety.
Po co Unii polityka kosmiczna?
UE inwestuje w działania w przestrzeni kosmicznej, które pomagają Europejczykom w codziennym życiu oraz służą radzeniu sobie z obecnymi globalnymi wyzwaniami.
Unijna polityka kosmiczna:
- pomaga tworzyć miejsca pracy oraz pobudzać wzrost i inwestycje w Europie
- odgrywa kluczową rolę we wspieraniu dwojakiej transformacji: w kierunku ekologicznego i cyfrowego modelu gospodarczego
- zwiększa autonomię strategiczną UE
- otwiera nowe perspektywy naukowo-badawcze
- promuje i wspomaga inne polityki, np. w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony oraz przemysłu.
W jaki sposób wykorzystuje się dane związane z przestrzenią kosmiczną?
Wysokojakościowe, aktualne i bezpieczne dane związane z przestrzenią kosmiczną mogą być wykorzystywane w wielu sektorach, od rolnictwa po transport
Wspomaganie zespołów ratunkowych w miejscach dotkniętych klęskami żywiołowymi
Poprawa użytkowania gruntów w rolnictwie
Zwiększenie bezpieczeństwa infrastruktury transportowej i energetycznej.
Bardziej konkurencyjny przemysł kosmiczny
Obecnie w 13 państwach członkowskich obowiązują już krajowe przepisy dotyczące przestrzeni kosmicznej, a inne państwa przygotowują się do przyjęcia takich przepisów.
Aby zapobiec dalszej fragmentacji rynku i zwiększyć pewność prawa dla unijnych operatorów infrastruktury kosmicznej, w czerwcu 2025 r. Komisja zaproponowała unijny akt o przestrzeni kosmicznej zawierający przepisy regulujące działania UE w przestrzeni kosmicznej.
Akt ma trzy filary:
- bezpieczeństwo
- odporność
- zrównoważoność.
Celem unijnego aktu o przestrzeni kosmicznej jest stworzenie jednolitego rynku dla działań w przestrzeni kosmicznej, co ułatwi unijnym przedsiębiorstwom, a zwłaszcza przedsiębiorstwom typu start-up i MŚP, prowadzenie działalności transgranicznej.
Propozycja ta jest obecnie przedmiotem dyskusji w Radzie i Parlamencie Europejskim.
Obecnie tylko w następujących językach:
Unijny program kosmiczny 2021‒2027
Unijny program kosmiczny jest pierwszym zintegrowanym programem w tej dziedzinie wspierającym unijne działania w przestrzeni kosmicznej
Cele
Aktualne, bezpieczne i wysokojakościowe dane i usługi związane z przestrzenią kosmiczną
Silniejsza rola UE jako wiodącego podmiotu w sektorze kosmicznym
Większe bezpieczeństwo i szersza autonomia UE
Szersze korzyści społeczno-ekonomiczne ze stosowania tych danych i usług, m.in. większy wzrost i nowe miejsca pracy w UE
Sztandarowe programy kosmiczne UE
Unijny program kosmiczny udoskonala i łączy unijne programy, takie jak Copernicus, Galileo i EGNOS.
- Copernicus: najbardziej zaawansowany na świecie system obserwacji Ziemi
- Galileo: własny globalny system nawigacji satelitarnej UE, dostarczający bardzo dokładnych informacji o położeniu
- EGNOS: system nawigacji dla lotnictwa, żeglugi i użytkowników na lądzie, oferujący w całej UE usługi o istotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa.
Program wprowadza również nowe elementy bezpieczeństwa:
- program orientacji sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej, służący monitorowaniu zagrożeń kosmicznych
- rządową łączność satelitarną, która zapewnia organom krajowym dostęp do bezpiecznej łączności satelitarnej.
W marcu 2023 r. Rada przyjęła rozporządzenie o unijnym programie bezpiecznej łączności na lata 2023–2027.
Program wyznacza Unii Europejskiej cel polegający na rozmieszczeniu unijnej konstelacji satelitów IRIS² (infrastruktura na rzecz odporności, wzajemnych połączeń i bezpieczeństwa za pośrednictwem satelitów), która ma umożliwić do 2027 r. ultraszybkie i wysoce bezpieczne usługi łączności.
Bezpieczeństwo i obrona
UE dostrzega strategiczny charakter przestrzeni kosmicznej oraz fakt, że ma ona zasadnicze znaczenie dla swobody działania UE i autonomii podejmowania przez nią decyzji w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony.
W związku ze wzrostem zagrożeń dotyczących przestrzeni kosmicznej Unia priorytetowo traktuje solidne zarządzanie i środki ochronne, które pozwolą jej zachować zdolności kosmiczne.
Chodzi przede wszystkim o:
- zmniejszenie zależności technologicznych
- postępy w badaniach i innowacjach
- wzmocnienie łańcuchów dostaw, aby zwiększać bezpieczeństwo i konkurencyjność UE w przestrzeni kosmicznej
- utrzymanie partnerstw z sojusznikami o podobnym podejściu.
Przestrzeń kosmiczna jest również jest jedną z kluczowych domen operacyjnych, obok domeny lądowej, morskiej, powietrznej i cyberoperacji, oraz jednym z istotnych elementów umożliwiających misje i operacje wojskowe.
Dzięki rozwijaniu usług kosmicznych dla rządów państw członkowskich UE zwiększa swoją swobodę działania i autonomię podejmowania decyzji w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Zachowuje przy tym cywilny charakter sztandarowych programów, takich jak Copernicus i Galileo.
Zarządzanie ruchem w przestrzeni kosmicznej
UE podejmuje zdecydowane kroki, by zarządzać ruchem w przestrzeni kosmicznej w sposób zapewniający jej bezpieczne i zrównoważone wykorzystanie w miarę wzrostu aktywności satelitarnej.
Podejście UE do zarządzania ruchem w przestrzeni kosmicznej koncentruje się na tym, by zaradzić globalnemu wyzwaniu, jakim jest przepełnienie orbity okołoziemskiej, i by zapewnić przyszłym pokoleniom dostęp do przestrzeni kosmicznej. Cztery główne filary tego podejścia to:
- ocena potrzeb cywilnych i wojskowych
- zdolności operacyjne
- przepisy i normy
- partnerstwa międzynarodowe.
Więcej informacji
Ostatnia aktualizacja: 30 lipca 2026