Covid-19: Rada przyjmuje zalecenie w celu skoordynowania środków wpływających na swobodne przemieszczanie się

Rada przyjęła dzisiaj zalecenie w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię Covid-19. Celem tego zalecenia jest niedopuszczenie do fragmentacji czy zakłóceń oraz zwiększenie przejrzystości i przewidywalności dla obywateli i przedsiębiorstw.

Pandemia Covid-19 zakłóciła nasze codzienne życie na wiele sposobów. Ograniczenia podróży utrudniły niektórym obywatelom dostawanie się do pracy, na uczelnię, jak również odwiedzenie bliskich. Naszym wspólnym obowiązkiem jest zapewnienie koordynacji wszelkich środków, które wpływają na swobodę przemieszczania się, oraz udzielanie naszym obywatelom wszelkich informacji, jakich mogą potrzebować, decydując się na podróż.

Michael Roth, niemiecki minister stanu ds. Europy

Wszelkie środki wpływające na swobodę przemieszczania się w celu ochrony zdrowia publicznego muszą być proporcjonalne oraz niedyskryminujące. Muszą też zostać zniesione, gdy tylko pozwoli na to sytuacja epidemiologiczna.

Wspólne kryteria i stworzenie mapy

Co tydzień państwa członkowskie powinny przekazywać Europejskiemu Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób dostępne dane dotyczące:

• liczby nowych zgłoszonych przypadków na 100 000 osób z ostatnich 14 dni
• liczby testów na 100 000 osób wykonanych w ostatnim tygodniu (wskaźnik testowania)
• procentu testów pozytywnych wykonanych w ostatnim tygodniu (pozytywność testów).

Na podstawie tych danych Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób powinno publikować cotygodniową mapę państw członkowskich UE, z podziałem na regiony, aby wspomagać państwa członkowskie w podejmowaniu decyzji. Na tej mapie obszary należy oznaczać następującymi kolorami:

• zielonym – jeżeli wskaźnik zgłoszeń z ostatnich 14 dni jest niższy niż 25, a liczba pozytywnych testów jest niższa niż 4%
• pomarańczowym – jeżeli wskaźnik zgłoszeń z ostatnich 14 dni jest niższy niż 50, ale liczba pozytywnych testów wynosi 4% lub więcej albo jeżeli wskaźnik zgłoszeń z ostatnich 14 dni wynosi między 25 i 150, a liczba pozytywnych testów jest mniejsza niż 4%
• czerwonym – jeżeli wskaźnik zgłoszeń z ostatnich 14 dni wynosi 50 lub więcej, a liczba pozytywnych testów wynosi 4% lub więcej albo jeżeli wskaźnik zgłoszeń z ostatnich 14 dni wynosi więcej niż 150
• szarym – jeżeli nie ma dostatecznej ilości informacji lub jeżeli liczba testów wynosi mniej niż 300.

Ograniczenia swobodnego przemieszczania się

Państwa członkowskie nie powinny ograniczać swobody przemieszczania się osób podróżujących z lub do obszarów „zielonych”.

Rozważając zastosowanie ograniczeń, państwa członkowskie powinny uwzględniać różnice w sytuacji epidemiologicznej między obszarami „pomarańczowymi” a „czerwonymi” oraz działać w sposób proporcjonalny. Powinny także wziąć pod uwagę sytuację epidemiologiczną u siebie.

Państwa członkowskie zasadniczo nie powinny odmawiać wjazdu osobom podróżującym z innych państw członkowskich. Te państwa członkowskie, które uznają za konieczne wprowadzenie ograniczeń, mogą żądać, by osoby podróżujące z obszarów innych niż „zielone”:

• poddały się kwarantannie
• poddały się testowi po przyjeździe.

Państwa członkowskie mogą oferować możliwość zamiany tego testu na test wykonywany przed przyjazdem.

Państwa członkowskie mogą wymagać od osób przybywających na ich terytorium, aby przedłożyły karty lokalizacji pasażera. Należy opracować wspólną europejską kartę lokalizacji pasażera przeznaczoną do ewentualnego wspólnego stosowania.

Koordynacja i informowanie społeczeństwa

Państwa członkowskie, które zamierzają zastosować ograniczenia, powinny najpierw poinformować zainteresowane państwo członkowskie przed wejściem w życie tych ograniczeń. Powinny także poinformować pozostałe państwa członkowskie oraz Komisję. W miarę możliwości informacje takie należy przekazywać z 48-godzinnym wyprzedzeniem.

Państwa członkowskie powinny także przekazywać społeczeństwu wyraźne, kompleksowe i terminowe informacje na temat wszelkich ograniczeń i wymogów. W ramach ogólnej reguły informacje te powinny być publikowane 24 godziny przed wejściem w życie danych środków.

Kontekst

Decyzja o tym, czy ograniczyć swobodę przemieszczania się, by chronić zdrowie publiczne, pozostaje w gestii państw członkowskich, jednak koordynacja w tym zakresie jest niezbędna. Od marca 2020 r. Komisja przyjęła liczne wytyczne i komunikaty, których celem jest wspieranie starań państw członkowskich w zakresie koordynacji i zabezpieczanie swobodnego przepływu osób w obrębie UE. Dyskusje na ten temat odbyły się także w Radzie.

4 września Komisja przedstawiła projekt zalecenia Rady w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczeń swobody przemieszczania się.

Zalecenie Rady nie jest instrumentem prawnie wiążącym. Za jego wdrożenie odpowiadają organy państw członkowskich.

• Zalecenie Rady w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię Covid-19