Σχέσεις ΕΕ–Ιορδανίας: Στοιχεία και αριθμοί
Η Ιορδανία είναι ένας από τους στενότερους εταίρους της ΕΕ στη Μέση Ανατολή, με σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της σταθερότητας στην περιοχή.
Τον Ιανουάριο του 2026 πραγματοποιήθηκε στο Αμμάν η πρώτη στα χρονικά διάσκεψη κορυφής ΕΕ–Ιορδανίας, όπου οι ηγέτες επιβεβαίωσαν την προθυμία τους να συνεργαστούν ως αξιόπιστοι και προβλέψιμοι εταίροι για τη σταθερότητα, την ειρήνη, την ασφάλεια και την κοινή ευημερία, ενώ εξέφρασαν επίσης την προσήλωσή τους στις οικουμενικές αξίες της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Στρατηγική και συνολική εταιρική σχέση ΕΕ–Ιορδανίας
Τον Ιανουάριο του 2025 η ΕΕ και η Ιορδανία συνήψαν στρατηγική και συνολική εταιρική σχέση. Αυτή η εταιρική σχέση εμβαθύνει τους ήδη στενούς δεσμούς τους και επικεντρώνεται στη στήριξη της σταθερότητας της Ιορδανίας εν μέσω πρωτοφανών γεωπολιτικών προκλήσεων. Η εταιρική σχέση στηρίζει επίσης το όραμα της Ιορδανίας για πολιτικό, οικονομικό και διοικητικό εκσυγχρονισμό και για προώθηση της οικονομικής ανθεκτικότητας.
Οι δύο πλευρές προσδιόρισαν πέντε βασικούς τομείς κοινού ενδιαφέροντος:
- πολιτικές σχέσεις και περιφερειακή συνεργασία
- ασφάλεια και άμυνα
- οικονομική ανθεκτικότητα, εμπόριο και επενδύσεις
- ανθρώπινο κεφάλαιο
- μετανάστευση, καθώς και προστασία και στήριξη των προσφύγων
Για τη στήριξη της εταιρικής σχέσης, η ΕΕ πρότεινε δέσμη χρηματοδοτικών μέτρων ύψους 3 δισ. ευρώ για την Ιορδανία. Η δέσμη αυτή περιλαμβάνει:
- 640 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις
- 1 δισ. ευρώ σε δάνεια με ευνοϊκούς όρους (μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή)
- περίπου 1,4 δισ. ευρώ σε πρόσθετες επενδύσεις
Η στρατηγική εταιρική σχέση βασίζεται στη συμφωνία σύνδεσης ΕΕ–Ιορδανίας, η οποία ισχύει από το 2002.
Οικονομική στήριξη
Μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή
Στις 20 Ιανουαρίου 2026 το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση για χορήγηση επιπλέον μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) 500 εκατ. ευρώ στην Ιορδανία. Το ποσό αυτό αποτελεί μέρος της χρηματοδοτικής και επενδυτικής δέσμης της ΕΕ ύψους 3 δισ. ευρώ που ανακοινώθηκε τον Ιανουάριο του 2025 για τη στήριξη της στρατηγικής και συνολικής εταιρικής σχέσης ΕΕ–Ιορδανίας.
Η συνδρομή θα είναι διαθέσιμη για δυόμισι έτη και θα έχει τη μορφή μακροπρόθεσμων δανείων, τα οποία θα εκταμιευθούν σε τρεις δόσεις.
Από το 2013 η ΕΕ έχει χορηγήσει στην Ιορδανία 1,08 δισ. ευρώ στο πλαίσιο τριών προηγούμενων προγραμμάτων ΜΧΣ. Επί του παρόντος, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα τέταρτο πρόγραμμα ΜΧΣ, ύψους 500 εκατ. ευρώ.
NDICI — Ο μηχανισμός «Παγκόσμια Ευρώπη»
Η Ιορδανία λαμβάνει χρηματοδότηση στο πλαίσιο του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη. Για την περίοδο 2021–2024, η ΕΕ διέθεσε περίπου 377 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις στην Ιορδανία. Τα κονδύλια αυτά χρησιμοποιήθηκαν για την παροχή στήριξης στους ακόλουθους τομείς:
- δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, αποτελεσματική διοίκηση, κράτος δικαίου και ασφάλεια
- πράσινη μετάβαση και οικονομική ανθεκτικότητα
- ανθρώπινη ανάπτυξη (π.χ. εκπαίδευση και κοινωνική προστασία)
Ο Μηχανισμός Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη αποτελεί το κύριο εργαλείο εξωτερικής χρηματοδότησης της ΕΕ για τη συνεργασία με τρίτες χώρες, στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027.
Στήριξη για την αντιμετώπιση της συριακής προσφυγικής κρίσης
Επιπλέον, από το 2011 η ΕΕ έχει δαπανήσει περισσότερα από 4 δισ. ευρώ για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής προκειμένου να μπορέσει η Ιορδανία να αντιμετωπίσει τη συριακή προσφυγική κρίση.
Η Ιορδανία φιλοξενεί έναν από τους μεγαλύτερους κατά κεφαλήν πληθυσμούς προσφύγων στον κόσμο. Διαδραματίζει καίριο ανθρωπιστικό και σταθεροποιητικό ρόλο στην περιοχή.
Συνεργασία σε θέματα ασφάλειας και άμυνας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί την Ιορδανία βασικό εταίρο για την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια και συνεργάζεται μαζί της για την αντιμετώπιση κοινών απειλών, όπως η τρομοκρατία, ο βίαιος εξτρεμισμός, το διεθνικό έγκλημα και η ασφάλεια των συνόρων.
Η διαρθρωμένη συνεργασία εντάσσεται στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ–Ιορδανίας του 2002 και της στρατηγικής και συνολικής εταιρικής σχέσης που ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2025. Για παράδειγμα, οι συνεδριάσεις της υποεπιτροπής δικαιοσύνης και ασφάλειας επικεντρώνονται τακτικά στην ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και ναρκωτικών, και τη δικαστική συνεργασία.
Η Ιορδανία είναι δικαιούχος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη (ΕΜΕ). Μέχρι σήμερα, το Συμβούλιο έχει εγκρίνει πολλαπλά μέτρα διμερούς συνδρομής στο πλαίσιο του ΕΜΕ, αξίας άνω των 55 εκατ. ευρώ.
Τα κονδύλια αυτά προορίζονται για εξοπλισμό, όπως ραντάρ μικρής εμβέλειας, συστήματα διοίκησης και ελέγχου και για τη σχετική εκπαίδευση, ώστε να μπορέσει η Ιορδανία να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας και να συμβάλει στην περιφερειακή σταθερότητα.
Εμπορικές σχέσεις
Εμπόριο αγαθών
Η ΕΕ είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ιορδανίας, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 12 % των εμπορευματικών συναλλαγών της Ιορδανίας με τον κόσμο. Το 2024 οι εμπορευματικές συναλλαγές μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας ανήλθαν σε περίπου 4,8 δισ. ευρώ, ήτοι πάνω από 4,1 δισ. ευρώ σε εξαγωγές της ΕΕ και 0,66 δισ. ευρώ σε εισαγωγές της ΕΕ.
0,66 δισ. ευρώ σε εισαγωγές από την Ιορδανία
4,13 δισ. ευρώ σε εξαγωγές προς την Ιορδανία
Κύρια εμπορεύματα
χημικά προϊόντα
μηχανήματα και εξοπλισμός μεταφορών
μεταποιημένα είδη (εισαγωγές ΕΕ)
τρόφιμα και ζώντα ζώα (εξαγωγές ΕΕ)
Εμπόριο υπηρεσιών
Το 2023 (τελευταίο έτος με διαθέσιμα στοιχεία) οι συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας ανήλθαν σε 2,5 δισ. ευρώ, με 1,2 δισ. ευρώ σε εισαγωγές της ΕΕ και 1,3 δισ. ευρώ σε εξαγωγές της ΕΕ.
1,2 δισ. ευρώ σε εισαγωγές από την Ιορδανία
1,3 δισ. ευρώ σε εξαγωγές προς την Ιορδανία
Τελευταία ενημέρωση: 20 Ιανουαρίου 2025