Stosunki UE–Jordania: fakty i liczby
Jordania jest jednym z najbliższych partnerów Unii na Bliskim Wschodzie i odgrywa ważną rolę w zapewnianiu stabilności w tym regionie.
W styczniu 2026 r. na pierwszym w historii szczycie UE–Jordania w Ammanie przywódcy potwierdzili wolę współpracy, jako niezawodni i przewidywalni partnerzy, na rzecz stabilności, pokoju i bezpieczeństwa oraz wspólnego dobrobytu, a także swoje przywiązanie do uniwersalnych wartości, jakimi są demokracja, praworządność i prawa człowieka.
Strategiczne i kompleksowe partnerstwo UE–Jordania
W styczniu 2025 r. UE i Jordania zawarły strategiczne i kompleksowe partnerstwo. Pogłębia ono już i tak silne stosunki i dotyczy przede wszystkim wspierania stabilności Jordanii w obliczu nadzwyczajnych wyzwań geopolitycznych. Partnerstwo to promuje także przyjętą przez Jordanię wizję modernizacji politycznej, gospodarczej i administracyjnej oraz wspiera odporność gospodarczą.
Obie strony określiły pięć kluczowych obszarów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Są to:
- stosunki polityczne i współpraca regionalna
- bezpieczeństwo i obrona
- odporność gospodarcza, handel i inwestycje
- kapitał ludzki
- migracja oraz ochrona i wsparcie uchodźców.
Aby wesprzeć to partnerstwo, Unia zaproponowała pakiet finansowy dla Jordanii o wartości 3 mld euro. Obejmuje on:
- 640 mln euro w formie dotacji
- 1 mld euro w formie pożyczek preferencyjnych (pomoc makrofinansowa)
- około 1,4 mld euro w formie dodatkowych inwestycji.
Partnerstwo strategiczne opiera się na układzie o stowarzyszeniu między UE a Jordanią, który obowiązuje od 2002 r.
Wsparcie finansowe
Pomoc makrofinansowa
20 stycznia 2026 r. Rada przyjęła decyzję o udzieleniu Jordanii dalszej pomocy makrofinansowej w wysokości 500 mln euro. Jest to część zapowiedzianego w styczniu 2025 r. unijnego pakietu finansowo-inwestycyjnego o wartości 3 mld euro, który ma wesprzeć strategiczne i kompleksowe partnerstwo UE–Jordania.
Pomoc będzie dostępna przez dwa i pół roku i będzie miała formę pożyczek długoterminowych, które zostaną wypłacone w trzech transzach.
Od 2013 r. UE przekazała Jordanii w ramach trzech poprzednich programów pomocy makrofinansowej 1,08 mld euro. Obecnie realizowany jest czwarty program pomocy makrofinansowej o wartości 500 mln euro.
Instrument „Globalny wymiar Europy”
Jordania korzysta z finansowania w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy”. W latach 2021–2024 Unia przyznała Jordanii około 377 mln euro w formie dotacji. Środki te wykorzystano, aby wspierać:
- reformy demokratyczne, skuteczną administrację, praworządność i bezpieczeństwo
- transformację ekologiczną i odporność gospodarczą
- rozwój społeczny (np. edukację i ochronę socjalną).
Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” jest głównym zewnętrznym narzędziem Unii, które służy do finansowania współpracy z państwami trzecimi w ramach długoterminowego budżetu UE na lata 2021–2027.
Wsparcie Jordanii w radzeniu sobie z syryjskim kryzysem uchodźczym
Ponadto od 2011 r. Unia przeznaczyła ponad 4 mld euro na pomoc humanitarną i pomoc makrofinansową, aby wesprzeć Jordanię w radzeniu sobie z syryjskim kryzysem uchodźczym.
Jordania – w przeliczeniu na mieszkańca – przyjmuje jedną z największych populacji uchodźców na świecie. Odgrywa kluczową – humanitarną i stabilizującą – rolę w regionie.
Współpraca na polu bezpieczeństwa i obrony
Unia Europejska uważa Jordanię za jednego z kluczowych partnerów, jeśli chodzi o stabilność i bezpieczeństwo w regionie, i współpracuje z nią w zakresie zwalczania wspólnych zagrożeń, w tym terroryzmu, brutalnego ekstremizmu i przestępczości transgranicznej, a także w dziedzinie bezpieczeństwa granic.
Ustrukturyzowana współpraca odbywa się w ramach układu o stowarzyszeniu UE–Jordania z 2002 r. oraz strategicznego i kompleksowego partnerstwa zainicjowanego w styczniu 2025 r. I tak na przykład regularne posiedzenia podkomitetu ds. sprawiedliwości i bezpieczeństwa koncentrują się na zintegrowanym zarządzaniu granicami, na walce z terroryzmem, handlem bronią palną i narkotykami oraz na współpracy sądowej.
Jordania jest jednym z beneficjentów Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju. Do tej pory Rada przyjęła w jego ramach wiele dwustronnych środków pomocy o wartości ponad 55 mln euro.
Środki te przeznaczone są na sprzęt, taki jak urządzenia radarowe bliskiego zasięgu, systemy dowodzenia i kierowania, a także na stosowne szkolenia. Ma to pomóc Jordanii sprostać wyzwaniom w zakresie bezpieczeństwa i przyczynić się do bezpieczeństwa w regionie.
Stosunki handlowe
Handel towarami
Unia jest trzecim co do wielkości partnerem handlowym Jordanii, odpowiadającym za ponad 12% wymiany towarowej tego kraju z resztą świata. W 2024 r. wartość handlu towarami między Unią a Jordanią wyniosła około 4,8 mld euro, z czego ponad 4,1 mld euro to eksport z UE, a 0,66 mld euro – import do UE.
0,66 mld euro – import z Jordanii
4,13 mld euro – eksport do Jordanii
Najważniejsze towary
chemikalia
maszyny i sprzęt transportowy
artykuły przemysłowe (import do UE)
żywność i żywe zwierzęta (eksport z UE)
Handel usługami
W 2023 r. (najnowsze dostępne dane) wartość handlu usługami między Unią a Jordanią wyniosła 2,5 mld euro, z czego 1,2 mld euro to import do UE, a 1,3 mld euro – eksport z UE.
1,2 mld euro – import z Jordanii
1,3 mld euro – eksport do Jordanii
Ostatnia aktualizacja: 20 stycznia 2025