Διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας

Η αυξανόμενη πρόκληση της διαστημικής κυκλοφορίας

Η διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία καθώς αυξάνεται ο αριθμός των δορυφόρων και των διαστημικών αποβλήτων σε τροχιά. Τα διαστημικά περιουσιακά στοιχεία της ΕΕ βρίσκονται σε κίνδυνο λόγω αυτής της αυξανόμενης «διαστημικής συμφόρησης».

Από τους 25.900 και πλέον δορυφόρους που έχουν εκτοξευθεί σε τροχιά από το 1957, πάνω από 17.600 βρίσκονται στο διάστημα και 15.200 είναι σε λειτουργία (Απρίλιος 2026).

Υπάρχουν διάφορες προκλήσεις που συνδέονται με τη διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας, οι οποίες μπορούν τελικά να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη ζωή στη Γη. Οι σημαντικότερες είναι οι εξής:

• αποφυγή συγκρούσεων: πάνω από 1 εκατομμύριο θραύσματα μεγαλύτερα από 1 cm απειλούν τους δορυφόρους, πράγμα που δημιουργεί κίνδυνο για αλυσίδα συγκρούσεων γνωστή ως σύνδρομο Kessler. Η ταχεία ανάπτυξη δορυφορικών συστοιχιών αυξάνει τις πιθανότητες συγκρούσεων
• μείωση αποβλήτων: οι διαστημικές αποστολές θα πρέπει να περιορίσουν τη δημιουργία διαστημικών αποβλήτων μειώνοντας τον κίνδυνο διασπάσεων και αναπτύσσοντας αποτελεσματικές διαδικασίες στο τέλος του κύκλου ζωής των διαστημικών σκαφών
• κανονιστικά πλαίσια: η έλλειψη ενοποιημένου ενωσιακού πλαισίου και/ή η απουσία διεθνούς συμφωνίας σε επίπεδο ΟΗΕ περιπλέκει τον αποτελεσματικό συντονισμό και την επιβολή
• τεχνολογικά χάσματα: απαιτούνται πιο προηγμένες λύσεις για τον συντονισμό της απομάκρυνσης αποβλήτων και τον ακριβή εντοπισμό τους
• συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα: ο αυξανόμενος ρόλος ιδιωτικών φορέων εκμετάλλευσης αναδεικνύει την ανάγκη για κοινές πρακτικές και λογοδοσία στη διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας

Η προσέγγιση της ΕΕ

Η προσέγγιση της ΕΕ στη διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας πρόκλησης της τροχιακής συμφόρησης και στη διασφάλιση της προσβασιμότητας του διαστήματος για τις μελλοντικές γενιές.

Κατά την επόμενη δεκαετία αναμένεται να εκτοξευθούν 300.000 επιπλέον δορυφόροι.

Η ΕΕ επικεντρώνεται στην επιχειρησιακή ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα του κλάδου και τη διεθνή συνεργασία.

Τέσσερις πυλώνες

Αξιολόγηση μη στρατιωτικών και στρατιωτικών αναγκών

Αξιολόγηση των επιπτώσεων της διαστημικής κυκλοφορίας τόσο σε μη στρατιωτικές όσο και σε στρατιωτικές επιχειρήσεις

Επιχειρησιακές ικανότητες

Ανάπτυξη της ικανότητας εντοπισμού και ταυτοποίησης διαστημικών αποβλήτων

Νομοθεσία και τυποποίηση

Ενίσχυση ενωσιακών κανόνων και διεθνούς συνεργασίας για διαστημικές δραστηριότητες

Διεθνείς εταιρικές σχέσεις

Συνεργασία με κράτη και οργανισμούς ανά τον κόσμο που δραστηριοποιούνται στο διάστημα για μια συντονισμένη προσέγγιση

Κύριες πρωτοβουλίες

Η προσέγγιση της ΕΕ είναι πολυσχιδής και επικεντρώνεται σε δύο βασικές πρωτοβουλίες.

Το σύστημα επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος (ΕΠΔ) της ΕΕ θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη στρατηγική της ΕΕ για τη διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας. Με πάνω από 40 αισθητήρες να συμβάλλουν στο δίκτυό του, το ενωσιακό σύστημα ΕΠΔ προστατεύει πάνω από 520 διαστημικά σκάφη και υποστηρίζει ασφαλείς και βιώσιμες επιχειρήσεις σε όλο και πιο κορεσμένες τροχιές.

Το φόρουμ της ΕΕ για τη βιομηχανία και τις νεοφυείς επιχειρήσεις (EISF) θα προωθήσει την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα στον εμπορικό τομέα ΕΠΔ της ΕΕ. Το EISF, στο οποίο συμμετέχουν πάνω από 80 εταιρείες / ερευνητικά κέντρα της ΕΕ και πάνω από 150 συμφεροντούχοι, προωθεί τη συνεργασία μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων, νεοφυών επιχειρήσεων και ερευνητικών ιδρυμάτων.

Βλ. επίσης

• Στατιστικά στοιχεία για το διαστημικό περιβάλλον (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος)
• Διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας: Έγκριση συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με την πορεία των εργασιών (δελτίο Τύπου, 8 Δεκεμβρίου 2023)
• Το Συμβούλιο ζητεί ευρωπαϊκή προσέγγιση για τη διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας (δελτίο Τύπου, 23 Μαΐου 2023)