Raad Concurrentievermogen over de Europese staalindustrie - conclusies van het voorzitterschap

De Raad (Concurrentievermogen) heeft de balans opgemaakt van de grote uitdagingen waarvoor de Europese staalindustrie op dit moment staat. 

De EU-staalsector heeft te lijden onder een ernstige wereldwijde overcapaciteit in de productie, waardoor de prijzen dalen en handelsverstorend gedrag van concurrerende regio's wordt aangewakkerd. Door de hoge energiekosten krimpen de marges. De daaruit voortvloeiende sluiting van staalfabrieken kost duizenden banen. 

De Raad was het eens over de ernst van de situatie, en over de noodzaak van concrete maatregelen om een moderne Europese staalsector op lange termijn leefbaar te maken. 

De Raad was ook van mening dat deze maatregelen deel moeten uitmaken van een integrale benadering die gericht is op het scheppen van concurrerende randvoorwaarden voor de EU-industrie in haar geheel, aangezien de problemen van de staalsector vaak dezelfde zijn als die van andere energie-intensieve industrieën. Dit kan onder meer door een voorspelbaar en consequent regelgevingsklimaat, en maatregelen om innovatie te stimuleren. 

Rekening houdend met de resultaten van de bespreking in de Raad, oordeelt het voorzitterschap dat de volgende concrete maatregelen prioritair aan de orde zijn: 

• besprekingen opvoeren of beginnen met alle belangrijke staalproducenten, in de context van de Staalcommissie van de OESO en via de bilaterale staaldialogen van de Commissie met derde landen als China, Rusland, Belarus, Turkije en India.
• volledig en tijdig gebruikmaken van het complete scala aan instrumenten van de EU-handelspolitiek, om te zorgen voor een wereldwijd gelijk speelveld en om beperkende maatregelen in derde landen, in het bijzonder wat betreft de staalsector, aan te pakken.
• een constructieve houding aannemen wanneer het gaat over de modernisering van handelsbeschermingsinstrumenten om ze verder te stroomlijnen en de werking ervan te bespoedigen, en de transparantie, voorspelbaarheid, doeltreffendheid en handhaving ervan vergroten.
• de toegang van de EU-staalindustrie tot derde markten verder verbeteren, onder andere via overheidsopdrachten, bilaterale en multilaterale onderhandelingen en tenuitvoerlegging.
• ten volle gebruikmaken van het investeringsplan voor Europa om de staalsector te verbeteren en te moderniseren aan de hand van de Europese investeringsadvieshub en het Europees fonds voor strategische investeringen.
• optimaal gebruikmaken van de mogelijkheden die voortvloeien uit de herziene regels voor staatssteun, om energie-intensieve industrieën te ondersteunen op het vlak van O&O&I, opleiding, milieu, werkgelegenheid en ETS-kosten.
• het concurrentievermogen verbeteren van sectoren die het grootste risico op koolstoflekkage lopen, door in het kader van de hervorming van het Europese systeem voor emissiehandel ("EU ETS") het volgende te overwegen:
  - een meer gericht mechanisme voor de toewijzing van gratis emissierechten, bijvoorbeeld via een trapsgewijze aanpak;
  - elementen om de noodzaak van een sectoroverschrijdende correctiefactor aan het einde van fase IV van ETS zo veel mogelijk te beperken, en tegelijkertijd de juiste stimulansen bieden voor industriële innovatie en meer mogelijkheden scheppen om de productieniveaus op te krikken, in overeenstemming met de conclusies van de Europese Raad van oktober 2014.
• de spoedige totstandbrenging van de Europese energie-unie ondersteunen, om te zorgen voor toegang tot continu geleverde, betaalbare en klimaatvriendelijke energie.
• ten volle gebruikmaken van de mogelijkheden in het kader van de komende mededeling over de kringloopeconomie.
• optimaal gebruikmaken van de beschikbare instrumenten en financiering van de EU, zoals het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering en het Europees sociaal fonds, met het oog op het bijscholen van werknemers en het bevorderen van hun herintegratie op de arbeidsmarkt in geval van massale ontslagen in om het even welke industrietak, bijvoorbeeld de staalindustrie.

Bij wijze van follow-up van deze buitengewone zitting van de Raad Concurrentievermogen is overeengekomen een bijzondere conferentie op hoog niveau van belanghebbende partijen bijeen te roepen, waarbij ook de sociale partners worden betrokken, om de huidige situatie te evalueren en beleidsmaatregelen te overwegen, in de context van de lopende werkzaamheden van de Groep op hoog niveau voor energie-intensieve industrieën.

De uitvoering van het Europese actieplan voor staal 2013 moet in de context van die bijeenkomst worden geëvalueerd.