Iran: Rada nakłada sankcje na 8 osób i jeden podmiot za poważne naruszenia praw człowieka i transgraniczne represje

Rada nałożyła dziś sankcje na osiem osób i jeden podmiot w ramach globalnego systemu sankcji UE za naruszenia praw człowieka. Te osoby i podmiot są odpowiedzialne za popełnienie poza granicami Iranu poważnych pogwałceń i naruszeń praw człowieka w imieniu irańskich organów państwowych, w szczególności za pozasądowe, doraźne lub arbitralne egzekucje i zabójstwa oraz za wymuszone zaginięcia osób, które uznano za sprzeciwiające się działaniom lub politykom Islamskiej Republiki Iranu lub je krytykujące.

Dzisiejsze sankcje są wyrazem zaniepokojenia Unii transgranicznymi represjami, które stosowane są przez irańskie organy państwowe wykorzystujące popleczników, zwłaszcza przestępców i zorganizowane grupy przestępcze, i które wymierzone są w dysydentów i obrońców praw człowieka na całym świecie, w tym na terytorium Unii.

Rada objęła sankcjami siatkę Zindasztiego – grupę przestępczą powiązaną z irańskim Ministerstwem Wywiadu i Bezpieczeństwa – która dopuściła się wielu aktów transgranicznych represji, w tym zabójstw irańskich dysydentów i osób krytykujących działania lub polityki Islamskiej Republiki Iranu.

Dzisiejsze wpisy obejmują też szefa tej siatki, Nadżiego Ibrahima Szarifiego Zindasztiego – irańskiego handlarza narkotykami i szefa zorganizowanej grupy przestępczej, a także kilku jego wspólników: Abdulvahapa Kocaka, Alego Esfandżaniego, Alego Kocaka, Ekrema Oztunca, i Nihata Asana, którzy m.in byli zamieszani w zabójstwa irańskiego dysydenta Masuda Molawiego Wardandżaniego oraz Saeeda Karimiana, właściciela irańskiej stacji telewizyjnej Gem TV.

Rada nałożyła też sankcje na Mohammeda Ansariego – dowódcę jednostki 840 sił Quds w Korpusie Strażników Rewolucji Islamskiej, który zlecił zabójstwo dziennikarzy krytykujących irański reżim, oraz na Rezę Hamidirawariego – oficera wywiadu pracującego dla irańskiego Ministerstwa Wywiadu, który nadzoruje operacje Nadżiego Zindasztiego kierowane przez to ministerstwo.

Osoby objęte dziś sankcjami podlegają zamrożeniu aktywów. Obowiązuje też zakaz dostarczania im lub na ich rzecz środków finansowych lub zasobów gospodarczych, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio. Ponadto do osób fizycznych umieszczonych na liście zastosowanie ma zakaz podróżowania do UE.

Unia Europejska wyraża poparcie dla fundamentalnych aspiracji Irańczyków do tego, aby w przyszłości szanowane, chronione i realizowane były powszechne prawa człowieka i podstawowe wolności. Unia Europejska potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz wypracowania kompleksowego podejścia politycznego uwzględniającego wszystkie dostępne jej opcje: podejścia – w razie potrzeby – krytycznego i zakładającego gotowość do współpracy opartej na wzajemnym szacunku, o ile występować będą zbieżne interesy.

Stosowne akty prawne zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Kontekst

Globalny system sankcji UE za naruszenia praw człowieka, ustanowiony 7 grudnia 2020 r., pozwala Unii nakładać sankcje na osoby, podmioty i organy na całym świecie – w tym podmioty państwowe i niepaństwowe – odpowiedzialne za łamanie i poważne naruszenia praw człowieka, zaangażowane w takie działania lub z nimi powiązane.

4 grudnia 2023 r. Rada przedłużyła o trzy lata – do 8 grudnia 2026 r. – ramy sankcji w kontekście globalnego systemu sankcji za naruszenia praw człowieka. Wpisy na listę sankcyjną podlegające temu systemowi wygasają i są weryfikowane co 12 miesięcy.

UE uważnie obserwuje sytuację w tym zakresie, dzięki czemu lista sankcyjna jest ciągle aktualna.

• Decyzja Rady (WPZiB) 2025/1397 z dnia 15 lipca 2025 r. zmieniająca decyzję (WPZiB) 2020/1999 w sprawie środków ograniczających stosowanych w sytuacji poważnych pogwałceń i naruszeń praw człowieka
• Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) 2025/1396 z 15 lipca 2025 r. wykonujące rozporządzenie (UE) 2020/1998 w sprawie środków ograniczających stosowanych w sytuacji poważnych pogwałceń i naruszeń praw człowieka (z listą sankcyjną)
• Tekst skonsolidowany: decyzja Rady (WPZiB) 2020/1999 z 7 grudnia 2020 r. w sprawie środków ograniczających stosowanych w sytuacji poważnych pogwałceń i naruszeń praw człowieka (28 maja 2025)
• Globalny system sankcji UE za naruszenia praw człowieka: przedłużenie obowiązywania (komunikat prasowy z 4 grudnia 2023)
• Sankcje UE wobec Iranu (podsumowanie informacyjne)
• Ochrona i propagowanie praw człowieka (podsumowanie informacyjne)
• Kiedy i jak UE przyjmuje sankcje? (podsumowanie informacyjne)