"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.

Więcej informacji znajdziesz na stronie o plikach cookie. Możesz tam też zmienić swoje ustawienia.

български español čeština dansk Deutsch eesti Ελληνικά English français Gaeilge hrvatski italiano latviešu lietuvių magyar Malti Nederlands polski português română slovenčina slovenščina suomi svenska
Skip to content

Prawa człowieka

Jak UE chroni i promuje prawa człowieka na całym świecie. 

Prawa człowieka mają charakter powszechny, niezbywalny i niepodzielny. Każdy – bez dyskryminacji – ma prawo z nich korzystać.

Poszanowanie praw człowieka jest jedną z wartości założycielskich Unii Europejskiej i jednym z podstawowych aspektów jej stosunków zewnętrznych.

Kolaż przedstawiający fragmenty czterech różnych twarzy tworzących jedną.

Prawa człowieka u podstaw działań zewnętrznych UE

Unijne traktaty stanowią, że działania Unii na arenie międzynarodowej mają opierać się na zasadach, które leżą u podstaw jej utworzenia, w tym na demokracji, prawach człowieka i praworządności.

Unia Europejska jest zaangażowana w ochronę i promowanie praw człowieka w stosunkach z państwami spoza UE i organizacjami międzynarodowymi. Głównym punktem odniesienia prac Unii w tej dziedzinie jest plan działania dotyczący praw człowieka i demokracji.

Ochrona praw człowieka na świecie

UE stara się uwzględniać prawa człowieka we wszystkich swoich działaniach zewnętrznych, w tym w swojej polityce handlowej, migracyjnej i środowiskowej. Wszystkie umowy podpisywane przez UE muszą być zgodne z prawami człowieka.

Wytyczne UE dotyczące praw człowieka zawierają praktyczne wskazówki dla decydentów politycznych UE, państw członkowskich UE i delegatur UE na całym świecie. Obejmują one szereg obszarów. Są to m.in.:

Tortury i złe traktowanie

Kara śmierci

Wolność religii lub przekonań

Prawa dziecka

Dzieci w konfliktach zbrojnych

Niedyskryminacja

Ochrona osób LGBTI

Przemoc wobec kobiet

Wolność słowa

Prawo międzynarodowe

Obrońcy praw człowieka

Bezpieczna woda pitna

Instrumenty w dziedzinie praw człowieka

UE dysponuje szerokim wachlarzem instrumentów służących ochronie i promowaniu praw człowieka na całym świecie. Instrumenty te obejmują dialog dotyczący praw człowieka z około 60 państwami spoza UE i ugrupowaniami regionalnymi oraz oświadczenia i inne formy zaangażowania w wielostronne fora, projekty i programy, a także misje obserwacji wyborów.

Sankcje za naruszanie praw człowieka

Dzięki specjalnemu systemowi Unia może nakładać sankcje na osoby, które ponoszą odpowiedzialność za poważne pogwałcenia i naruszenia praw człowieka na całym świecie, które są zaangażowane w takie pogwałcenia i naruszenia lub z nimi powiązane.

System ten ma zastosowanie na przykład do osób odpowiedzialnych za ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości, tortury lub za inne okrutne, nieludzkie lub poniżające traktowanie lub karanie, za niewolnictwo, pozasądowe, doraźne lub arbitralne egzekucje lub zabójstwa, wymuszone zaginięcia oraz za arbitralne aresztowania lub zatrzymania.

Kobieta biorąca udział w proteście podnosi rękę w geście poparcia i solidarności.

Nowe objaśnienia

Ochrona i propagowanie praw człowieka

Kobieta podnosząca rękę w geście oporu, w tle perskie wzory geometryczne w różnych odcieniach zielonego.

Sankcje UE wobec Iranu

Kolaż przedstawiający antenę satelitarną, dłoń podniesioną w geście sprzeciwu otoczoną gwiazdami unijnej flagi oraz duży statek towarowy.

Wojna Rosji przeciwko Ukrainie: sankcje UE

Ostatnia aktualizacja: 15 kwietnia 2026