Prawa człowieka
Jak UE chroni i promuje prawa człowieka na całym świecie.
Prawa człowieka mają charakter powszechny, niezbywalny i niepodzielny. Każdy – bez dyskryminacji – ma prawo z nich korzystać.
Poszanowanie praw człowieka jest jedną z wartości założycielskich Unii Europejskiej i jednym z podstawowych aspektów jej stosunków zewnętrznych.
Prawa człowieka u podstaw działań zewnętrznych UE
Unijne traktaty stanowią, że działania Unii na arenie międzynarodowej mają opierać się na zasadach, które leżą u podstaw jej utworzenia, w tym na demokracji, prawach człowieka i praworządności.
Unia Europejska jest zaangażowana w ochronę i promowanie praw człowieka w stosunkach z państwami spoza UE i organizacjami międzynarodowymi. Głównym punktem odniesienia prac Unii w tej dziedzinie jest plan działania dotyczący praw człowieka i demokracji.
Ochrona praw człowieka na świecie
UE stara się uwzględniać prawa człowieka we wszystkich swoich działaniach zewnętrznych, w tym w swojej polityce handlowej, migracyjnej i środowiskowej. Wszystkie umowy podpisywane przez UE muszą być zgodne z prawami człowieka.
Wytyczne UE dotyczące praw człowieka zawierają praktyczne wskazówki dla decydentów politycznych UE, państw członkowskich UE i delegatur UE na całym świecie. Obejmują one szereg obszarów. Są to m.in.:
Tortury i złe traktowanie
Kara śmierci
Wolność religii lub przekonań
Prawa dziecka
Dzieci w konfliktach zbrojnych
Niedyskryminacja
Ochrona osób LGBTI
Przemoc wobec kobiet
Wolność słowa
Prawo międzynarodowe
Obrońcy praw człowieka
Bezpieczna woda pitna
Instrumenty w dziedzinie praw człowieka
UE dysponuje szerokim wachlarzem instrumentów służących ochronie i promowaniu praw człowieka na całym świecie. Instrumenty te obejmują dialog dotyczący praw człowieka z około 60 państwami spoza UE i ugrupowaniami regionalnymi oraz oświadczenia i inne formy zaangażowania w wielostronne fora, projekty i programy, a także misje obserwacji wyborów.
Sankcje za naruszanie praw człowieka
Dzięki specjalnemu systemowi Unia może nakładać sankcje na osoby, które ponoszą odpowiedzialność za poważne pogwałcenia i naruszenia praw człowieka na całym świecie, które są zaangażowane w takie pogwałcenia i naruszenia lub z nimi powiązane.
System ten ma zastosowanie na przykład do osób odpowiedzialnych za ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości, tortury lub za inne okrutne, nieludzkie lub poniżające traktowanie lub karanie, za niewolnictwo, pozasądowe, doraźne lub arbitralne egzekucje lub zabójstwa, wymuszone zaginięcia oraz za arbitralne aresztowania lub zatrzymania.
Aktualności
- Liban: oświadczenie wysokiej przedstawicielki wydane w imieniu UE w związku ze zniesieniem kary śmierci
- Centra oszustw internetowych w Azji Południowo-Wschodniej: UE obejmuje sankcjami 7 osób i 3 podmioty odpowiedzialne za poważne pogwałcenia praw człowieka
- Oświadczenie wysokiej przedstawicielki wydane w imieniu UE na temat przyłączenia się niektórych państw do sankcji za poważne pogwałcenia i naruszenia praw człowieka
Nowe objaśnienia
Współpraca UE z Organizacją Narodów Zjednoczonych
Sankcje za naruszanie praw człowieka
Sankcje UE wobec Iranu
Ostatnia aktualizacja: 15 kwietnia 2026