Sankcje za naruszanie praw człowieka

Globalny system sankcji za naruszenia praw człowieka

W grudniu 2020 r. Rada ustanowiła ramy sankcji za łamanie praw człowieka dotyczące całego świata. Oznacza to, że UE może wymierzyć sankcje w osoby, podmioty i organy (państwowe i niepaństwowe) odpowiedzialne za łamanie i naruszanie praw człowieka, zaangażowane w takie działania lub z nimi powiązane, bez względu na to, gdzie do takich zdarzeń dochodzi.

Dotyczy to np.:

• ludobójstwa
• zbrodni przeciwko ludzkości
• tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania
• niewolnictwa
• pozasądowych, doraźnych lub arbitralnych egzekucji i zabójstw
• wymuszonych zaginięć oraz arbitralnych aresztowań.

Sankcjom mogą podlegać także inne przypadki łamania i naruszania praw człowieka, jeżeli są powszechne, systematyczne lub w inny sposób budzą poważny niepokój z punktu widzenia celów wspólnej unijnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Chodzi m.in. o handel ludźmi, naruszanie praw człowieka przez przemytników migrantów, przemoc seksualną, przemoc na tle płciowym, a także łamanie lub naruszanie wolności pokojowego gromadzenia i zrzeszania się, wyrażania opinii i wypowiedzi oraz religii lub przekonań.

Sankcje polegają na zakazie wjazdu do UE, zamrożeniu aktywów osób i podmiotów, a także na zakazie udostępniania osobom i podmiotom z listy sankcyjnej środków finansowych lub zasobów gospodarczych.

Możliwe są odstępstwa od sankcji, m.in. w celu dostarczania pomocy humanitarnej.

Obecnie w ramach tego systemu sankcjom podlega 151 osób i 45 podmiotów.

Ostatnio obowiązywanie sankcji zostało przedłużone do 8 grudnia 2026 r.

Tego rodzaju sankcje dotyczą na przykład:

• osób i podmiotów odpowiedzialnych za łamanie i naruszanie praw człowieka w różnych częściach świata, w tym w Afganistanie, Haiti, Iranie, Korei Północnej, Mjanmie/Birmie, Rosji i Sudanie Południowym
• osób i podmiotów powiązanych z Grupą Wagnera, ze względu na międzynarodowy wymiar i wagę działań grupy
• osób i podmiotów z Rosji powiązanych ze śmiercią Aleksieja Nawalnego i naruszeniami praw człowieka na okupowanych terytoriach Ukrainy, w tym z torturami i innym okrutnym, nieludzkim i poniżającym traktowaniem ukraińskich więźniów
• ekstremistycznych osadników izraelskich na okupowanym Zachodnim Brzegu i we wschodniej Jerozolimie odpowiedzialnych za poważne naruszenia praw człowieka wobec Palestyńczyków
• izraelskich aktywistów stosujących przemoc, którzy blokują pomoc humanitarną dla Strefy Gazy
• Hamasu i Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu w związku z powszechną przemocą seksualną i przemocą na tle płciowym podczas ataków terrorystycznych w październiku 2023 r.
• osób i podmiotów powiązanych z reżimem Baszara al-Asada i uczestniczących w naruszeniach praw człowieka wobec syryjskiej ludności.
• osób i podmiotów powiązanych z centrami oszustw internetowych w Azji Południowo-Wschodniej.

Sankcje za naruszanie praw człowieka w poszczególnych krajach

UE nałożyła też szereg sankcji na osoby i podmioty odpowiedzialne za łamanie praw człowieka w niektórych krajach, takich jak:

• Białoruś
• Iran
• Mjanma
• Rosja
• Sudan
• Syria
• Wenezuela

Więcej