Cearta an duine
A bhfuil á dhéanamh ag an Aontas chun cearta an duine a chosaint agus a chur chun cinn ar fud an domhain.
Is cearta uilíocha, doshannta agus doroinnte iad cearta an duine. Tá gach duine i dteideal a gcearta daonna a fheidhmiú, gan idirdhealú.
Tá an urraim do chearta an duine ar cheann de luachanna bunaidh an Aontais Eorpaigh agus is gné bhunúsach é de chaidreamh an Aontais le tíortha nach de chuid an Aontais iad.
Cearta an duine i gcroílár chaidreamh seachtrach an Aontais
Sonraítear i gConarthaí an Aontais go mbeidh gníomhaíocht an Aontais ar an leibhéal idirnáisiúnta bunaithe ar na prionsabail a spreag cruthú an Aontais féin, a bhfuil an daonlathas, cearta an duine agus an smacht reachta san áireamh orthu.
Tá an tAontas Eorpach tiomanta do chearta an duine a chosaint agus a chur chun cinn ina chaidreamh le tíortha nach de chuid an Aontais iad agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta. Is é an plean gníomhaíochta maidir le cearta an duine agus leis an daonlathas an bhuntreoir d’obair an Aontais sa réimse sin.
Cearta an duine á gcosaint ar fud an domhain
Féachann an tAontas le cearta an duine a ionchorprú ina ghníomhaíocht sheachtrach uile, ar a bhfuil beartais trádála, imirce agus chomhshaoil san áireamh. Ní mór do gach comhaontú a shíníonn an tAontas a bheith i gcomhréir le cearta an duine.
Le treoirlínte an Aontais maidir le cearta an duine, cuirtear treoir phraiticiúil ar fáil do lucht ceaptha beartas an Aontais, do Bhallstáit an Aontais agus do thoscaireachtaí an Aontais ar fud an domhain. Cumhdaítear roinnt réimsí leo, na réimsí seo a leanas ina measc:
Céastóireacht agus drochíde
Pionós an bháis
Saoirse reiligiúin nó creidimh
Cearta an linbh
Leanaí i gcoinbhleacht armtha
Neamh-idirdhealú
Daoine LGBTI a chosaint
Foréigean in aghaidh na mban
Saoirse cainte
Dlí Idirnáisiúnta
Cosantóirí chearta an duine
Uisce óil sábháilte
Ionstraimí chearta an duine
Tá réimse leathan ionstraimí ag an Aontas chun cearta an duine a chosaint agus a chur chun cinn ar fud an domhain. Ar na hionstraimí sin, tá idirphlé maidir le cearta an duine le thart ar 60 tír nach de chuid an Aontais iad agus grúpálacha réigiúnacha, ráitis agus cineálacha eile rannpháirtíochta i bhfóraim, tionscadail agus cláir iltaobhacha, chomh maith le misin breathnóireachta toghcháin.
Smachtbhannaí in aghaidh sáruithe ar chearta an duine
Trí chóras tiomnaithe smachtbhannaí, is féidir leis an Aontas smachtbhannaí a fhorchur orthu siúd atá freagrach as sáruithe agus mí-úsáidí tromchúiseacha ar chearta an duine ar fud an domhain, agus orthu siúd a bhfuil baint acu leo nó a bhfuil lámh acu iontu.
Tá feidhm ag an gcreat, mar shampla, maidir le daoine atá freagrach as cinedhíothú, coireanna in aghaidh na daonnachta, céastóireacht nó íde nó pionós eile atá cruálach, mídhaonna nó táireach, sclábhaíocht, básuithe nó maruithe seachbhreithiúnacha, achomair nó treallacha, fuadach forfheidhmithe agus gabháil nó coinneáil threallach.
An scéala is déanaí
Cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin: smachtbhannaí nua á ndíriú ag an Aontas ar ioncaim, ar an gcoimpléasc tionsclaíocht míleata, ar an mbolscaireacht agus ar sháruithe ar chearta an duine An Chomhairle agus an Pharlaimint tagtha ar chomhaontú maidir le náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach a fhilleadh Lonnaitheoirí antoisceacha Iosrael: ceithre eintiteas agus triúr liostaithe ag an Aontas
Na blaisíní breise is déanaí
Cogadh na Rúise ar an Úcráin: Smachtbhannaí an Aontais
Sáruithe ar chearta an duine sa Rúis: smachtbhannaí an Aontais
Smachtbhannaí an Aontais i gcoinne na hIaráine
An t-athbhreithniú deireanach: an 15 Aibreán 2026