Praworządność
Jak UE promuje i chroni praworządność na swoim szczeblu i w państwach członkowskich.
Praworządność to fundament wartości i funkcjonowania UE: zapewnia ochronę praw obywateli i egzekwowanie unijnych przepisów.
UE chroni praworządność dzięki ustrukturyzowanym ramom prawnym i mechanizmom mającym bronić unijnych wartości i reagować na ich łamanie.
Czym jest praworządność?
Praworządność wymaga, aby organy publiczne działały zgodnie z prawem i zapewniały przejrzystość, rozliczalność i równość. To demokratyczny, pluralistyczny proces stanowienia prawa, który obejmuje ochronę niezależności sędziowskiej, dostęp do wymiaru sprawiedliwości i podział władz.
To także podstawowa wartość UE zapisana w Traktacie o Unii Europejskiej. Jako taka gwarantuje, że wszystkie unijne działania będą wynikać z prawa pomagającego zapewnić równość wszystkich obywateli i państw członkowskich.
Mechanizmy ochrony praworządności
UE stosuje kilka mechanizmów ochrony i promowania praworządności w Unii i w państwach członkowskich.
Artykuł 7
Pozwala Unii zawiesić prawa państwa członkowskiego, jeśli poważnie i wielokrotnie narusza ono podstawowe wartości UE.
Coroczny dialog na temat praworządności
Rada weryfikuje praworządność w UE i w państwach członkowskich poprzez wzajemną ocenę państw.
Postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom
Komisja może wszczynać postępowania wobec państw członkowskich, które naruszają praworządność, i odsyłać sprawy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Ochrona budżetu UE
UE może chronić swój budżet i wstrzymywać środki finansowe dla państw, które naruszają zasady praworządności.
Aktualności
Nowe objaśnienia
Mechanizmy ochrony praworządności
Procedury z art. 7
Praworządność: dlaczego jest ważna
Ostatnia aktualizacja: 15 kwietnia 2026